ضرب المثل هنوز کفش هایم را پیدا نکرده ام در مرود افرادی به کار می رود که کورکورانه از دیگران تقلید می کنند.

زمینه پیدایش

خواجه ای ، خوش خدمتی غلام خود را پیش جمعی می ستود و می گفت : آن چنان این غلام وظیفه شناس است که وقتی او را به جایی می فرستم ، چون در راه به چیزی توجه ندارد ، لحظه بازگشتنش را هم می توانم پیش بینی کنم. حاضران درخواست کردند که این امر شگفت را به آنان نشان دهد. خواجه ، غلام را مأمور کرد تا پیامی را به مکانی برساند. چون غلام رفت ، خواجه به تخمین می گفت : اکنون به فلان کوی رسید ، از فلان برزن عبور کرد ، به چنین بازاری وارد شد ، از بازار بگذاشت ، پیغام رساند و بازگشت و در راه است و اینک پشت در ایستاده است. آن گاه خواجه غلام را صدا زد و غلام وارد شد. در آن جمع خواجه ای دیگر حضور داشت. شب ماجرای آن غلام را با غلام سیاه خود قصه کرد و او را سرزنش فرمود. غلام گفت : در جایی شما نیز چنین بگویید تا بدانید من از آن غلام کم نیایم. خواجه با اعتماد به گفته غلام ، روز دیگر در مجلس همان ادعا را مطرح کرد و برای اثبات ادعای خود ، غلام را به جایی دور فرستاد و پیوسته به حضار ، مسافت پیموده غلام را تعیین کرد و پس از ساعتی گفت : اینک غلام حاضر است. آن گاه غلام را خواند و غلام بر در بود. خواجه با نهایت خرسندی پرسید : فرمان را انجام دادی؟ گفت : آقا! هنوز کفش هایم را پیدا نکرده ام.(1)ضرب المثل هنوز کفش هایم را پیدا نکرده امضرب المثل هنوز کفش هایم را پیدا نکرده ام

 

پیامها

تقلید کورکورانه از دیگران موجب رسوایی انسان می شود. در نکوهش تقلید کورکورانه و اطاعت بی چون و چرا از دیگران و آن گاه که کسی به تقلید از دیگری بخواهد کاری انجام دهد و نتواند رسوا شود ، به کار می رود.

 

ضرب المثل های هم مضمون
  • پی تقلید رفتن از کوری است.
  • عبادت به تقلید ، گمراهی است.
  • کلاغ آمد چریدن یاد بگیرد ، پریدن هم یادش رفت.
  • کلاغ خواست راه رفتن کبک را بیاموزد ، راه رفتن خود را هم فراموش کرد.
  • مباش بنده تقلید ، اگر نه حیوانی.(3)

 

اشعار هم مضمون

خلق را تقلیدشان بر باد داد * ای دو صد لعنت بر این تقلید باد گاو و خر را نکند خوردن گندم ، آدم * شرف مرد به تقلید نگردد حاصل (بیدل)

نمی دانم ، به هر جایی که هستی * خلافِ رسم و عادت کن که رستی (شبستری)

هر چه خلاف آمد عادت بود * قافله سالار سعادت بود (نظامی)

 

ریشه های قرآنی حدیثی

قرآن کریم : «وَإِذَا قِیلَ لَهُمْ تَعَالَوْاْ إِلَى مَا أَنزَلَ اللّهُ وَإِلَى الرَّسُولِ قَالُواْ حَسْبُنَا مَا وَجَدْنَا عَلَیْهِ آبَاءنَا أَوَلَوْ کَانَ آبَاؤُهُمْ لاَ یَعْلَمُونَ شَیْئًا وَلاَ یَهْتَدُونَ؛ چون به آنان گفته شود به سوی آنچه خدا نازل کرده است و به سوی پیامبر بیایید ، می گویند : آنچه پدران خود را بر آن یافته ایم ، ما را بس است. هر چند پدرانشان چیزی نمی دانستند و هدایت نیافته بودند؟ (مائده : 104)

پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) : «لا تکونُوا اِمَّعَةً ، تقولون ، اِنْ اَحْسَنَ الناسُ اَحْسَنّا ، واِنْ ظَلَموا ظلمْنا! ولکن وَطِّنُوا انفسَکُمْ اِنْ اَحْسَنَ الناس أنْ تُحْسِنُوا ، و إنْ اَساؤُوا اَنْ لا تَظْلِمُوا؛ مقلد و بی اراده نباشید که بگویید : اگر مردم خوبی کردند ، ما خوبی می کنیم و اگر ستم کردند ، ما هم ظلم می کنیم ، بلکه از خودتان اراده داشته باشید. اگر مردم خوبی کردند ، شما خوبی کنید و اگر بدی کردند ، شما ستم نکنید».(2)

 

لغات

رستی : رها شدی

 

پی نوشت ها :

1. امین خضرائی ، فرهنگ نامه امثال و حکم ایرانی ، شیراز ، نوید شیراز ، 1382، چ 1، ص 907.

2. غلامرضا حیدری ابهری ، حکمت نامه پارسیان ، قم ، نشر جمال ، 1385، چ 1، ص 129.

3. همان.

4. منذری شاهی ، الترغیب و الترهیب ، ترجمه : مصطفی محمد عمارة ، بیروت ، دار احیاء التراث ، 1388 هـ.ق ، چ 3، ج 3، ص 341.


منبع مقاله : مرکز پژوهشهای اسلامی صدا و سیما

این مطلب مفید بود؟
ضرب المثل هنوز کفش هایم را پیدا نکرده ام
5.0
out of
5
(
1
) votes
(0 رای)
0%

نوشتن نظرات

توجه : ارسال پیام های توهین آمیز به هر شکل و با هر ادبیاتی دور از فرهنگ ایرانی ما است لذا از ارسال اینگونه پیام ها جدا خودداری فرمایید.


تصویر امنیتی

کاربران آنلاین : 4,780