علت بی حس شدن زبان و لبها چیست؟ + درمان

در این مطلب جدید در سال 1405 و سال 2026 ، علائم بی حس شدن زبان و لب و علل سر شدن زبان و لبها و بی حس شدن زبان و لبها در کودکان و بی حس شدن زبان و لبها در بزرگسالان و علت ابتلا به بیماری بی حس شدن زبان و لبها و عوارض بی حس شدن زبان و لبها و درمان خانگی بی حس شدن زبان و لبها و درمان گیاهی بی حس شدن زبان و لبها و نحوه انتقال بیماری بی حس شدن زبان و لبها و آیا بی حس شدن زبان و لبها مسری است و پیشگیری از بی حس شدن زبان و لبها و درمان سنتی بی حس شدن زبان و لبها و داروی درمان بی حس شدن زبان و لبها در نم نمک.

علت سر شدن و بی حس شدن زبان و لبها چیست؟

آیا تا به حال برایتان پیش آمده در زبان و لب هایتان احساس بی حسی لب و سوزن سوزن شدن کنید؟

گاز گرفتن زبان ، لب یا کناره های دهان هنگام جویدن غذا می تواند باعث بی حسی دهان شود. خوردن یا نوشیدن چیزی خیلی داغ یا خیلی تند نیز می تواند منجر به بی حسی دهان شود. یک حفره در دندان شما نیز می تواند باعث بی حسی در بخشی از دهان شما شود.

در ادامه به بررسی دلایل بی حس شدن زبان و لب ها به صورت جداگانه می پردازیم.

بی حسی لب ها یا پارستزی چیست؟

پارستزی به معنی احساس گزگز و مورمور و یا داغ شدن در پوست است. احساس این حالات در پوست بدون تحریک شدن آن بوسیله یک محرک خارجی صورت میگیرد.

شایعترین علت پارستزی

شایعترین علت پارستزی که بطور طبیعی ایجاد میشود ، فشار خارجی روی اندام است. بطور مثال وقتی مدت زیادی روی یک پایمان مینشینیم یا روی یک دستمان دراز میکشیم خواب میرود. پس از آن وقتی اندام خواب رفته را آزاد میکنیم تا چند ثانیه احساس گزگز و پارستزی در آن وجود دارد.

علل دیگر شایع پارستزی شامل موارد زیر است :

• نارسایی عروقی
• فشار به اعصاب یک اندام
• کمبود ویتامین
• دیابت
• پرکاری یا کم کاری غده تیروئید

علل سوزن سوزن شدن و بی حسی لب

سوزن سوزن شدن و بی حسی لب در اصطلاح پزشکی به نام پارستزی اشاره دارد. این بیماری ها معمولا خارش ، سوزش یا درد در لب ایجاد می کنند. پس بی حسی لب بیشتر به اعصاب مربوط است.

علل اصلی سوزن سوزن شدن و بی حس لب به شرح زیر است.

1- آلرژی :

آلرژی غذایی می تواند در سوزن سوزن شدن یا متورم شدن لب نقش داشته باشد. علاوه بر این احساس سوزن سوزن شدن دهان ، خارش گلو یا پوست نیز با این نوع حساسیت ، در چند دقیقه و یا چند ساعت بعد از خوردن غذا ظاهر می شود و به مدت چند دقیقه تا چند ساعت بعد از بروز علائم نیز ادامه دارد.

سایر علائم آلرژی عبارتند از :

• کهیر
• تهوع
• اسهال
• سرگیجه
• تنگی نفس
• حساسیت های غذایی در کودکان بیش از بزرگسالان رایج است.

آلرژی شیمیایی نیز واکنش آلرژیک به مواد آرایشی ، صابون ، دارو یا مواد دیگر است که می تواند در احساس سوزن سوزن شدن لب موثر باشد.

2- کمبود مواد معدنی

هیپوکالمی و سطوح نادرست از سدیم ، پتاسیم یا فسفات در بدن می تواند در احساس سوزن سوزن شدن لب نقش داشته باشد.

3- هیپوگلیسمی

بی حسی لب می تواند نشانه ای از هیپوگلیسمی (قند خون پایین) باشد. این اختلال در بیماران مبتلا به دیابت ، به دلیل مصرف بیش از حد انسولین یا از قلم انداختن یک وعده غذا ، و یا سندرم تخلیه سریع معده ، بعد از غذا شایع است.

سایر علائم هیپوگلیسمی عبارتند از :

• حالت تهوع
• گرسنگی
• رنگ پریدگی پوست
• ضربان سریع قلب
• سرگیجه
• کما

4- بیماری یا پدیده رینود

سوزن سوزن شدن یا درد در لب ها ، بینی ، گوش ها ، نوک سینه ها ، انگشتان دست و پا و علائم دیگر به علت اسپاسم شریانی غیر طبیعی رخ می دهند. هنگامی که یک علت ناشناخته موجب بروز این علائم شود ، به آن بیماری رینود گفته می شود. اما اگر علت شناخته شده ، مانند اسکلروز سیستمیک ، لوپوس اریتماتوی سیستمیک (SLE) ، واسکولیت یا آرتریت روماتوئید این علائم را ایجاد کنند پدیده رینود نامیده می شود.

5- مسمومیت با غذاهای دریایی

- مسمومیت ماهی سیگواترا

ماهی های گرمسیری بزرگ ، مانند ماهی تن می تواند باعث سوزش در لب ها و یا دیگر قسمت های بدن ، چند دقیقه یا چند ساعت پس از مصرف شود. علائم این مسمومیت به مدت چند ساعت تا چند ماه ، توسط سم سیگواترا ایجاد می شود. این سم توسط جلبک های مرجانی تولید شده و در بدن ماهی گرمسیری ذخیره می شود. مسمومیت سیگواترا در امریکا مرکزی ، کارائیب ، استرالیا و جنوب آسیا شایع است.

- مسمومیت صدف فلج (PSP)

غذاهای دریایی ، مثل صدف و حلزون ممکن است به سموم خاص تولید شده توسط جابلک دریایی آلوده شده و باعث سوزن سوزن شدن و بی حسی لب ها و اطراف دهان شود. حالت تهوع ، و پس از آن فلج عضلات و مرگ ناشی از نارسایی تنفسی از دیگر علائم این مسمومیت است.

- مسمومیت خرچنگ نعل اسبی

مسمومیت با گوشت ، امعا و احشا یا تخم خرچنگ نعل اسبی بیشتر در بخش هایی از آسیا مانند تایلند رخ می دهد. علائم آن مانند PSP است.

6- عفونت ها

- زونا

زونا ، ناشی از ویروس هرپس زوستر ، هنگامی که عصب صورت را تحت تاثیر قرا می دهد معمولا بثورات قرمز رنگ خارش دار یا دردناک ، سوزن سوزن شدن یا بی حسی در یک طرف صورت (لب) ایجاد می کند.

- جذام (بیماری هانسن)

در سال گذشته ، جذام (بیماری هانسن) ، عفونت ناشی از مایکوباکتریوم لپره ، در برزیل ، میانمار و برخی از کشورهای آفریقایی گزارش شد. چند سال بعد از عفونت ، علائم عصبی ممکن است در لب و دیگر بخش های صورت (چشم ، پلک) و یا قسمت های انتهایی اندام ها ظاهر شود. بی حسی و کاهش حساسیت به سرما و گرما علائم دیگر این بیماری است.

7- اختلالات عصبی

- مولتیپل اسکلروزیس

سوزن سوزن شدن یا بی حسی لب می تواند با ام اس رخ دهد.

- نورالژی عصب سه قلو

درد الکتریکی تکان دهنده ، سوزن سوزن شدن یا بی حسی موثر بر بخش های مختلف از صورت ، از جمله لب ، در نورالژی عصب سه قلو ایجاد می شود.

بی حسی لب ، نشانه از سرطان لب

سرطان لب یکی از شایع ترین سرطان های دهان است که اغلب در مردان بروز می کند. شایع ترین نوع سرطان لب هم ، نوع سنگفرشی آن است که می تواند پخش شود.

سرطان لب در ابتدای بیماری ممکن است بدون علامت باشد.

وقتی که علایم سرطان لب بروز می کند ، شایعترین علامت آن درد است که معمولا بهبود نمی یابد.

در اغلب موارد سرطان لب از لب پایین شروع می شود و گسترش می یابد.

سرطان لب ناشی از تغییرات یا رشد غیرطبیعی سلول های دیسک مانندی است که روی لب را می پوشانند.

علایم شایع سرطان لب عبارتند از :

• خونریزی از لب
• تغییر یک منطقه از لب
• بزرگ شدن گره های لنفاوی
• ایجاد توده هایی بر روی لب
• درد در ناحیه لب
• کرختی و احساس سوزن سوزن شدن لب
• ورم در ناحیه فک و دهان
• ایجاد منطقه ای ضخیم بر روی لب
• تغییر صدا
• گلودرد یا احساس اینکه چیزی در گلو گیر کرده است

اگر سرطان لب زود تشخیص داده شود ، می تواند با درمان هایی نظیر جراحی و پرتودرمانی بهبود یابد. همچنین بیمارانی که سیگار می کشند ، بهتر است سیگار کشیدن را قبل از شروع دوره درمان متوقف کنند.

علائم رایج سر شدن زبان

بی حسی و سر شدن به معنی از دست دادن حس در قسمتی از بدن است. بسیاری از افراد هنگام خوابیدن های طولانی ، خم شدن بیش از حد بازو یا تایپ کردن زیاد روی کیبورد این احساس را دارند.

اگرچه که علائم بی حسی زبان زیاد رایج نیست اما افراد را می ترساند. علاوه بر آن بی حسی ممکن است علائمی از مشکلات ناشناخته در فرد باشد. علائم بی حسی و سر شدن زبان در افراد مختلف متفاوت است که شامل موارد زیر می باشد :

• احساس سوزش یا خارش
• احساس سوزن سوزن شدن
• ورم
• ضعف
• درد صورت

این علائم در زبان یا نزدیک زبان و اطراف دهان اتفاق می افتند. علائم بی حسی زبان اغلب موقت است اما بر عکس مشکلات دیگر مثل بی حسی دست نمی توان به راحتی آن را بهبود بخشید. در نتیجه حتما باید به پزشک مراجعه کنید و تحت درمان تخصصی و مناسب قرار بگیرید.

چرا زبان سر می شود؟ دلیل این بی حسی چیست؟

سر شدن عموما نتیجه آسیب دیدگی ، فشار و یا حساسیت و مشکل عصبی در فرد است. زبان از عصب ها و رگ های خونی کوچک تشکیل شده که در صورت و مغز وجود دارد. عصب ها و رگ ها شاخه بندی های مختلف دارند و به جهت های متفاوت کشیده می شوند و در همه آن ها خون جریان دارد و احساس های مختلف در طول زبان را ایجاد می کند.

علاوه بر آن زبان یکی از اولین بخش های بدن است که با جهان خارج ارتباط دارد ، یعنی غذا ، نوشیدنی یا دیگر مواد. زبان دروازه ای برای نگهداری بدن از مواد مضر است. در نتیجه بسیار حساس است.

یکی از مکانیسم های دفاعی رایج آن بی حسی و سر شدن است. علت های زیادی وجود دارد که روی بی حسی عصب ها و رگ های خونی در زبان تاثیر می گذارد که این علل شامل موارد زیر هستند :

علل التهابی

آلرژی :

برخورد زبان با یک غذا یا یک ماده شیمیایی که سیستم ایمنی آن را مضر تشخیص دهد ، باعث ورم سوزش و بی حسی می شود.

خود ایمنی :

بسیاری از بیماری های التهابی یا وضعیت های خاص در بدن باعث حمله سیستم ایمنی می شوند و روی عصب و زبان تاثیر می گذارند و در نتیجه آسیب دیدگی و بی حسی را ایجاد می کنند . وضعیت هایی مثل اسکلروزیس چندگانه و لوپوس نمونه هایی از این بیماری های خود ایمنی هستند.

عفونت :

عفونت های باکتریایی مثل بیماری لایم و عفونت های ویروسی مثل شینگل باعث التهاب و آسیب دیدگی عصب می شوند که نتیجه آن بی حسی و سر شدن و فلج صورت است. فلج صورت همچنین به زبان و نواحی دهان انتقال پیدا می کند.

علل محیطی

ناتعادلی ویتامین :

ویتامین های خاصی هستند که برای عملکرد سالم عصب ضروری هستند ، مثل ویتامین d و ویتامین ب 12. کمبود این ویتامین ها در طول زمان عاملی برای جراحت و آسیب دیدگی عصب است. قرار گرفتن در معرض بالای ویتامین b 6 ممکن است که عامل بی حسی باشد.

ناتعادلی مواد معدنی :

مواد معدنی خاصی در بدن مثل کلسیم هستند که برای عملکرد طبیعی ضروری می باشند. کمبود این مواد معدنی عاملی برای سوزش اطراف دهان است که بی حسی و سر شدن زبان را ایجاد می کند.

علل بیماری سیستمیک

سیستم عصبی مرکزی :

بی حسی زبان یا اطراف دهان اغلب می تواند نشان دهنده مشکلی در سیستم عصبی مرکزی مثل میگرن یا سکته باشد.

متابولیک :

عملکرد نامناسب فعالیت های بدن مثلا تنظیم گلوکز می تواند روی عصب ها تاثیر بگذارد و عاملی برای بی حسی یا سوزش زبان در دهان و دیگر بخش های بدن باشد.

عروقی :

وضعیت هایی که به رگ های خونی در زبان فشار وارد می کنند عاملی برای بی حسی هستند زیرا زبان نمی تواند جریان خون کافی مورد نیاز را دریافت کند.

وضعیت های ممکن و رایج برای سر شدن و بی حسی زبان

لیست زیر نشان می دهد که نتایج استفاده از آزمایش های مختلف و تجربیات افراد در مورد بی حسی زبان چه بوده است. این لیست تجربیات پزشکی را شامل می شود و نمی تواند اطلاعات دقیق را ارائه دهد. با این حال در هر صورت با پزشک خود مشورت نمایید.

سوزش سرد

در مطالب قبلی بخش بهداشت و سلامت نم نمک به این مورد اشاره داشتیم که سوزش سرد یک وضعیت پوستی است که بر اثر عفونت هایی مثل ویروس اتفاق می افتد. سوزش سرد بسیار رایج است. در حقیقت بیشتر نوجوانان ممکن است که در دوران کودکی و یا همان نوجوانی این عفونت را تجربه کنند و آن را از خواهر برادر یا دوستان خود بگیرند.

سطح پایین کلسیم

هایپوکالسمیا به سطح پایین کلسیم در خون گفته می شود که می تواند باعث سر شدن اطراف زبان یا دیگر بخش های بدن شود. این وضعیت اغلب برای افرادی اتفاق می افتد که به اندازه کافی غده های پاراتیروئید ندارند و یا کمبود ویتامین D شدید دارند.

سکته

حملاتی مثل سکته های بسیار کوچک نشان دهنده این مشکل می باشد. هرگونه سکته می تواند به معنی مشکلات جریان خون در مغز باشد. در چنین شرایطی بی حسی اتفاق می افتد. علت آن ها جابجا شدن لخته خون است. علائم سکته شامل ضعف ، بی حسی ، سر شدن ، فلج شدن یک طرف صورت یا بدن ، مشکلات تکلم و مشکلات بینایی ، سردرد شدید و ناگهانی است.

فلج بل

فلج بل یک نوع فلج مزمن صورت است. این نوع فلج معمولا ناگهانی اتفاق می افتد و بعد از 48 ساعت بدتر می شود. علائم آن معمولا در دو هفته الی 6 ماه ظاهر می شوند اما فلج دائمی در موارد بسیار نادری رخ می دهد. علائم این وضعیت هم نتیجه فلج عضلات صورت است. این نوع فلج معمولا در یک طرف صورت رخ می دهد.

علت فلج بل ، التهاب یا آسیب دیدگی عصبی در صورت می باشد. این عصب عضلات صورت را کنترل می کند و هدف از درمان ، کاهش التهاب و بهبود فلج صورت است.

معمولا این بیماری رایج نیست ، علائم شدید آن ضعف بازو ، بی حسی صورت ، از دست دادن شنوایی ، درد در یک طرف صورت و ضعف صورت است و در چنین شرایطی حتما باید به پزشک مراجعه کرد.

درمان سری و سوزن سوزن شدن زبان

سر شدن زبان نشانه این است که هر چه سریع تر باید به پزشک متخصص مراجعه کنید. تا زمانی که به پزشک مراجعه نکردید ، می توانید با راهکارهای خانگی این علائم را بهبود ببخشید.

رژیم غذایی متعادل غنی از ویتامین های ضروری برای سالم نگه داشتن عصب ها :

میوه ، سبزیجات ، حبوبات و پروتئین ها می توانند سلامت بدن شما را تضمین کنند و عصب ها را سالم نگه دارند.

ورزش منظم :

یک وزن سالم همراه با ورزش و رژیم غذایی متعاد ، از وضعیت های سخت جلوگیری می کند و بیماری های متابولیک مثل چاقی و دیابت را کنترل می کند.

از مصرف غذاهایی که واکنش آلرژیک ایجاد می کند ، دوری کنید :

بعضی از این غذاها شامل آجیل ، ماهی و گندم هستند. بعضی از افراد به میوه ها و سبزیجات خاصی مثل طالبی ، خربزه یا هلو هم حساسیت نشان می دهند.

بسته به علت سر شدن زبان ، پزشک گزینه های درمانی زیر را به شما پیشنهاد می کند :

• مکمل ها : اگر علائم شما به دلیل ناتعادلی مواد معدنی و ویتامین باشد ، پزشک مکمل تجویز می کند تا بتواند دوباره بدن شما را به تثبیت برساند.
• داروهای بازکننده رگ های خونی : انواع مختلفی از داروها هستند که می توانند با مشکلات رگ های خونی مبارزه کنند و جریان خون را بهبود ببخشند.
• دارو های میگرن : اگر بی حسی زبان به دلیل میگرن اتفاق افتاده باشد ، داروهای مربوط به سردرد برای شما تجویز خواهد شد.

اگر هر کدام از علائم مثل سختی تکلم ، درد شدید در صورت و ضعف نقطه ای از بدن در حالت شدید را تجربه کردید ، حتما با اورژانس تماس بگیرید.

ممکن است این علائم نشان دهنده سکته باشد. اگر سر شدن و بی حسی زبان همزمان با وز وز کردن گوش و تنگی نفس و ورم صورت ، گلودرد یا کهیر همراه بود ، حتما با پزشک تماس بگیرید زیرا نشان دهنده واکنش آلرژیک شدید است.