در این مطلب جدید در سال 1405 و سال 2026 ، زنان در حدود 20 درصد از یک میلیارد و چهارصد میلیون فرد سیگاری در سراسر جهان را تشکیل می دهند و این آمار رو به افزایش است و شیوع رو به رشد استعمال دخانیات میان دختران ، معضل مهمی به حساب می آید.
آیا سیگار کشیدن بر سلامت زنان و مردان تأثیر متفاوتی دارد؟
در یکی دو قرن اخیر ، میانگین طول عمر زنان در بیشتر جوامع بالاتر از مردان بوده است. حتی پس از پایان جنگ های جهانی نیز این تفاوت همچنان مشاهده می شد. برخی پزشکان معتقدند یکی از دلایل مهم این اختلاف ، میزان کمتر مصرف سیگار در میان زنان در گذشته بوده است.![]()
سیگار کشیدن می تواند سلامت هر دو جنس را به شکل جدی تحت تأثیر قرار دهد؛ با این حال ، برخی پیامدهای آن در زنان ، به ویژه در زمینه باروری ، بارداری و سلامت قلب و عروق ، اهمیت بیشتری پیدا می کند. برخی متخصصان نیز بر این باورند که با نزدیک شدن میزان مصرف سیگار در زنان و مردان ، فاصله طول عمر دو جنس نیز ممکن است کاهش پیدا کند.

سیگار چه خطرات ویژه ای برای زنان دارد؟
زنان علاوه بر عوارض شناخته شده سیگار ، ممکن است با پیامدهای خاصی نیز مواجه شوند. از جمله این عوارض می توان به موارد زیر اشاره کرد :
- افزایش خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم
- تأثیر منفی بر باروری
- افزایش عوارض دوران بارداری
- افزایش احتمال یائسگی زودرس
- افزایش خطر بیماری های قلبی و عروقی در برخی شرایط
همچنین زنانی که سیگار می کشند و هم زمان از قرص های ضدبارداری خوراکی استفاده می کنند ، ممکن است با خطر بیشتری برای ابتلا به بیماری های عروق کرونر مواجه شوند.
ارتباط سیگار ، HPV و سرطان دهانه رحم
ابتلا به ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) یکی از عوامل مهم خطر برای سرطان دهانه رحم است. در زنانی که به HPV مبتلا هستند ، سیگار کشیدن می تواند خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم را افزایش دهد.
برخی پژوهش ها همچنین نشان داده اند که زنان ممکن است در مقایسه با مردان ، در ترک سیگار با دشواری بیشتری مواجه شوند. داده های سازمان جهانی بهداشت نیز نشان می دهد برخی پیام ها و برنامه های مبارزه با مصرف دخانیات ، در جذب زنان جوان نسبت به مردان جوان موفقیت کمتری داشته اند.
چرا زنان سیگار کشیدن را شروع می کنند؟
عوامل مختلفی می توانند در شروع مصرف سیگار در زنان ، به ویژه دختران نوجوان ، نقش داشته باشند.
در میان نوجوانان ، بخش قابل توجهی از اولین تجربه های مصرف سیگار در کنار یک نوجوان دیگر اتفاق می افتد. فشار همسالان ، الگوبرداری از تصاویر تبلیغاتی زنان سیگاری ، معرفی سیگار به عنوان ابزاری برای کنترل وزن و همچنین حضور والدین ، خواهر یا برادر سیگاری ، از عواملی هستند که می توانند بر شروع مصرف سیگار تأثیر بگذارند.
سیگار و قرص های ضدبارداری چه ارتباطی دارند؟
مصرف سیگار می تواند خطر برخی عوارض جدی قلبی و عروقی مرتبط با قرص های ضدبارداری خوراکی را افزایش دهد. از جمله این عوارض می توان به موارد زیر اشاره کرد :
- سکته مغزی
- حمله قلبی
- ترومبوآمبولی
این خطر با افزایش سن و تعداد سیگارهای مصرفی در روز بیشتر می شود و در زنان بالای 35 سال اهمیت بیشتری پیدا می کند.
آیا زنان سیگاری بیشتر در معرض سکته قلبی هستند؟
برخی مطالعات نشان داده اند که زنان جوان و میانسال سیگاری ممکن است در مقایسه با مردان هم سن و با شرایط مشابه ، خطر بیشتری برای ابتلا به نوع خاصی از سکته قلبی موسوم به STEMI داشته باشند.
STEMI نوعی سکته قلبی است که با بالا رفتن قطعه ST در نوار قلب همراه است و معمولاً به دلیل انسداد قابل توجه یکی از عروق کرونر ایجاد می شود.
بر اساس برخی داده های پژوهشی ، زنان میانسال مبتلا به این نوع سکته قلبی ، در مقایسه با مردان هم سن ، ممکن است مرگ ومیر بیشتری در 30 روز نخست پس از سکته داشته باشند.
آیا سیگار باعث کاهش وزن می شود؟
یکی از باورهای رایج در میان برخی زنان این است که سیگار کشیدن به کنترل وزن کمک می کند. با این حال ، سیگار روش سالم یا توصیه شده ای برای کنترل وزن نیست و نمی توان از آن به عنوان یک مزیت پزشکی نام برد.
ممکن است برخی افرادی که سیگار را ترک می کنند ، به دلیل تغییرات متابولیکی و تغییر در عادات غذایی ، مقداری افزایش وزن داشته باشند. با این حال ، این افزایش وزن معمولاً محدود است و در بسیاری از افراد با گذشت زمان قابل مدیریت خواهد بود.
بنابراین ، نگرانی درباره افزایش وزن نباید دلیلی برای ادامه مصرف سیگار باشد.
سیگار در دوران بارداری چه عوارضی دارد؟
مصرف سیگار در دوران بارداری با افزایش خطر عوارض مختلف همراه است. از جمله این عوارض می توان به موارد زیر اشاره کرد :
- سقط خودبه خودی
- مرده زایی
- زایمان زودرس
- مرگ ناگهانی نوزاد
- وزن کم هنگام تولد
برخی زنان در دوران بارداری مصرف سیگار خود را متوقف یا کاهش می دهند ، اما در بسیاری از موارد پس از تولد نوزاد دوباره به الگوی قبلی مصرف بازمی گردند. به همین دلیل ، حمایت مناسب برای ترک پایدار سیگار اهمیت زیادی دارد.
آیا دلایل سیگار کشیدن در زنان و مردان متفاوت است؟
پژوهش های انجام شده با استفاده از تصویربرداری عصبی نشان داده اند که مصرف سیگار ممکن است مسیرهای مرتبط با پاداش در مغز زنان و مردان را به شکل متفاوتی تحت تأثیر قرار دهد.
برخی یافته ها این احتمال را مطرح می کنند که مردان بیشتر تحت تأثیر اثرات لذت بخش و پاداش دهنده نیکوتین به مصرف سیگار گرایش پیدا می کنند؛ در حالی که در زنان ، عواملی مانند تنظیم خلق وخو ، استرس و محرک های مرتبط با تبلیغات سیگار ممکن است نقش بیشتری داشته باشند.
البته این تفاوت ها به معنای وجود یک الگوی یکسان برای همه زنان یا همه مردان نیست و عوامل فردی و اجتماعی نیز در شروع و ادامه مصرف سیگار نقش دارند.
استرس و ولع مصرف سیگار در زنان
ولع شدید برای مصرف سیگار یکی از عوامل مهم دشواری ترک است. این ولع می تواند با محرک های حسی ، موقعیت های آشنا یا شرایط پراسترس ایجاد شود.
برخی تحقیقات نشان داده اند که زنان ممکن است در پاسخ به استرس ، ولع شدیدتری برای مصرف سیگار تجربه کنند. این موضوع می تواند یکی از عواملی باشد که در روند ترک سیگار و حفظ ترک ، اهمیت پیدا می کند.
جمع بندی
سیگار برای زنان و مردان هر دو مضر است ، اما برخی پیامدهای مصرف دخانیات در زنان ، به ویژه در زمینه باروری ، بارداری ، سرطان دهانه رحم و برخی بیماری های قلبی و عروقی ، اهمیت ویژه ای دارد.
از سوی دیگر ، تفاوت های احتمالی در عوامل روانی ، اجتماعی و عصبی مرتبط با مصرف سیگار می تواند باعث شود تجربه شروع ، ادامه یا ترک سیگار در زنان و مردان یکسان نباشد.