بهداشت روانی چیست و چه اهمیتی در زندگی دارد؟

توضیحات: Namnamak

در این مطلب جدید در سال 1405 و سال 2026 ، بهداشت روانی و بهداشت روانی چیست و فرق بهداشت روانی با سلامت روان و تعریف بهداشت روانی و اهمیت بهداشت روانی در جامعه در نم نمک.

بهداشت روانی چیست؟

سلامت را به دو صورت می توان تعریف کرد. طبق تعریف منفی ، سلامت عبارت از فقدان بیماری است و طبق تعریف مثبت ، سلامت با ارتقای (promotion) بهداشت مرتبط می شود؛ حتی در افراد سالم ، سلامت سطح های مختلفی دارد.

بهداشت روان نیز چیزی فراتر از فقدان یا نبود بیماری روانی است.بعد مثبت بهداشت روان که سازمان جهانی نیز روی آن تکیه دارد ، در تعریف سلامتی لحاظ شده است" سلامتی یک حالت رفاه جسمی ، روانی و اجتماعی است ، نه فقط فقدان بیماری و یا ناتوانی" سازمان جهانی بهداشت همچنین تاکید دارد که هیچ یک از موارد فوق بر دیگری برتری ندارد.

مفهوم سلامت روان شامل آسایش ذهنی ، احساس خودتوانمندی ، خود مختاری ، کفایت ، درک همبستگی بین نسلی و شناخت توانایی خود در محقق ساختن ظرفیت های عقلی و هیجانی خویش است.

به گونه ای دیگر می توان گفت : بهداشت روان حالتی از رفاه است که در آن فرد توانایی هایش را باز می شناسد و قادر است با استرس های معمول زندگی مدارا کند ، از نظر شغلی مفید و سازنده باشد ، برای اجتماع خود نقشی ایفا کند و با دیگرا ن مشارکت و همکاری داشته باشد.

بهداشت روانی همان سلامت فکر و قدرت سازگاری فرد با محیط و اطرافیان است ، همچنان که از جسم خود مراقبت می کنیم روح خود را نیز باید مقاومت تر کنیم تا زندگی بهتری داشته باشیم. در زندگی «چگونه بودن» خیلی مهم تر از «بودن یا نبودن» است. ایجاد فرصت برای شکوفایی استعدادها ، توانایی ها و کنار آمدن با خود و دیگران یکی از اهداف مهم و اساسی بهداشت روانی است. جوامع مختلف سعی می کنند تا سیاست های مربوط به بهداشت روانی را سازماندهی کنند. اصل کلی در این تلاش ، سالم سازی محیط فردی و اجتماعی است که افراد جامعه را در بر می گیرد.

سازمان جهانی بهداشت بیان می کند ، بهداشت روانی عبارتست از «توانایی کامل برای ایفای نقش های اجتماعی ، روانی و جسمی» . این سازمان معتقد است که بهداشت روانی فقط عدم وجود بیماری و یا عقب ماندگی نیست ، بنابراین کسی که احساس ناراحتی نکند از نظر روانی سالم محسوب می شود.

انجمن بهداشت روانی کانادا در یک دید جامع بهداشت روانی را در سه قسمت "نگرش های مربوط به خود ، نگرش های مربوط به دیگران و نگرش های مربوط به زندگی" تعریف می کند. از نظر این انجمن بهداشت روانی یعنی : "توانایی سازگاری با دیدگاه های خود ، دیگران و رویارویی با مشکلات روزمره زندگی.

بنابراین می توان گفت که سلامت یا بهداشت روان یعنی هماهنگی بین ارزش ها ، علائق و نگرش ها در حوزه عمل افراد؛ و لذا بهداشت روانی همه عواملی که بر احساسات ، افکار ، گفتار و اعمال فرد ، طرح ها ، هدف ها و روش های به کار رفته توسط فرد ، شرایط فیزیکی و بزرگسالانی که در زندگی او تأثیر می گذارند را شامل می شود.

بهداشت روان را می توان در سه مولفه و سه سطح زیر خلاصه نمود :

1) تلاش در جهت تقویت نقاط مثبت و پذیرش ضعف ها و تلاش برای اصلاح آن ها.

2) پیشگیری از بروز اختلالات و ناهنجاری های رفتاری و روانی.

3) درمان به موقع و سریع اختلالات رفتاری و روانی.

اهداف بهداشت روانی

- تأمین سلامت جسمانی ، روانی ، عاطفی ، اجتماعی و اخلاقی فرد ، خانواده و جامعه؛

- تلاش برای شناخت بیشتر خود و خصوصیات فردی.

- برقراری روابط صمیمانه و حسنه بین فرد ، خانواده ، جامعه و گروه های اجتماعی .

- تقویت اعتماد و عزت نفس و احترام به خود و دیگران

- به وجود آوردن احساس رضایت از زندگی؛

خلاصه ؛ هدف اصلی بهداشت روانی کمک به همه افراد دررسیدن به زندگی کامل تر ، شادتر ، هماهنگ تر و موثرتر است. بنابراین یکی از اهداف اصلی بهداشت روانی زندگی شادتر می باشد چرا که شاد زیستن از افسردگی و بیماری های روحی و روانی پیش گیری می نماید.

ویژگی های افرادی که دارای سلامت روان هستند :

1) احساس آرامش ، امنیت و کفایت می کنند.

2) توانایی های خود را در حد واقعی ، ارزیابی می کنند ، نه خیلی بیشتر و نه خیلی کمتر.

3) به خود احترام می گذارند(self- respect ) ، و کمبودهای خود را می پذیرند.

4) به حقوق دیگران احترام می گذارند.

5) می توانند به دیگران علاقه مند شوند و دیگران را دوست بدارند.

6) می توانند احترام و دوستی دیگران را جلب کنند.

7) می توانند نیازهای زندگی خود را برآورده سازند و برای سختی های زندگی خود ، راه حلی پیدا می کنند.

8) قادرند مسئولیت های روزمره خود را با انتخاب اهداف معقول پیش ببرند و مسئولیت پذیر هستند.

9) طوری تحت تاثیر عواطف ، ترس ، خشم ، عشق یا گناه خود قرار نمی گیرند که زندگی شان آشفته شود.

نشانه هایی که درباره به خطر افتادن سلامت روان هشدار می دهند :

1) احساس نگرانی ، غمگینی و ترس دائمی و بدون دلیل ،

2) از دست دادن سریع تعادل روانی در هنگام مواجهه با مسائل و مشکلات ،

3) بی خوابی های مکرر ،

4) افسردگی و سرخوشی متناوب و به صورت ناتوان کننده ،

5) بی علاقگی و تنفر دائمی نسبت به مردم ،

6) احساس آشفتگی در زندگی ،

7) عدم تحمل دائمی اطرافیان و حتی فرزندان ،

8) همواره خشمگین شدن و بعد دچار پشیمانی گشتن.

9) دائما حق را به خود دادن و دیگران را ناحق شمردن ،

10) احساس بی تفاوتی نسبت به خود ، خانواده و جامعه ،

11) احساس درد و شکایت های بی شمار بدنی که علتی خاص هم برای آن نمی توان پیدا کرد.(ضمنا چنانچه اکثر نشانه های بالا در کسی مشاهده شد نیاز به روان شناس و روان پزشک دارد)