تنبلی چشم و آستیگماتیسم چه تفاوتی دارند؟

در این مطلب جدید در سال 1405 و سال 2026 ، تنبلی چشم و آستیگماتیسم و آیا تنبلی چشم باعث کوری میشود و تفاوت آستیگمات و ضعیفی چشم و تنبلی چشم چیست و نمره چشم آستیگمات در کودکان و ایا آستیگماتیسم خوب میشود و عوارض تنبلی چشم و علت آستیگمات چشم و بالاترین نمره چشم آستیگمات در نم نمک.

تنبلی چشم و آستیگماتیسم چه فرقی دارند؟

آیا آستیگماتیسم همان تنبلی چشم است؟ این دو عارضه چشم یکسان نیستند ، اما می توانند با هم پیش روند. تنبلی چشم یا آمبلیوپی یک بیماری چشمی متفاوت است که در آن بینایی در یک چشم ضعیف تر از چشم دیگر است. آستیگمات نامتعادل - تفاوت بین دو چشم - می تواند باعث تنبلی چشم شود.

آستیگماتیسم چیست؟

آستیگماتیسم یا کژبینی یکی از شایع ترین مشکلات اپتیکی چشم است ، و معمولاً علت آن نامنظمی شکل و انحنای قرنیه یا عدسی است. گاهی نیز علت آن نامنظمی شکل و انحنای لنز که در پشت عنبیه قرار دارد .

آستیگماتیسم حالتی است که چند تا از دیوپترهای چشم کرویت خود را از دست داده است.

اگر چشم را به عنوان یک عدسی کروی در نظر بگیریم. هرگاه این عدسی از حالت کروی خارج شود و به سمت حالت بیضوی برود (شبیه خربزه). در این صورت دارای دو کانون خطی به جای یک کانون نقطه ایی خواهد بود. در نتیجه تصاویر به دلیل انکسار نامساوی در قسمت های مختلف قرنیه کاملاً بر روی شبکیه متمرکز نمی شوند و تصاویر چه دور و چه نزدیک تار می شوند؛ بنابراین افرادیکه دچار درجات بالایی از آستیگماتیسم هستند نه تنها همانند افراد نزدیک بین اشیای دور را تار می بینند ، بلکه اشیای نزدیک را هم تار می بینند. افراد آسیگمات گاهی اوقات نورهای اضافی در مسیر دید خود می بینند.

انواع آستیگماتیسم

در عمل چشم های آستیگمات به سه شکل خود را بروز می دهند :

• آستیگماتیسم ساده
• آستیگماتیسم مرکب
• آستیگماتیسم مخلوط

در تقسیم بندی که بر مبنای محور دو خط کانونی انجام می شود :

• آستیگماتیسم منظم
• آستیگماتیسم غیر منظم

اصلاح آستیگماتیسم

درکل برای اصلاح باید عدم یکنواختی انحنای قرنیه یا عدسی را جبران کرد.برای اصلاح آستیگماتیسم ، باید نقش عدسی استوانه ای غیرطبیعی ایجاد شده در چشم را از بین ببریم. این کار با اضافه کردن یک عدسی استوانه ای برعکس و جمع توان های آنها عملی خواهد بود. مثلاً اگر چشم در یک محور یک دیوپتر نزدیک بینی دارد یا یک عدسی محدب یک دیوپتر مثبت در همان محور یا یک عدسی مقعر یک دیوپتر منفی در محور عمود بر آن بر روی چشم قرار می دهیم. اصلاح دید در آستیگماتیسم های غیر منظم دشوار و نیازمند عدسی های پیچیده است.

تنبلی چشم چیست؟

تنبلی چشم یا آمبلیوپی که در حدود 3% از افراد دیده می شود زمانی رخ می دهد که چشم در دوره کودکی دید طبیعی نداشته باشد. این اختلال که معمولاً در یک چشم دیده می شود به دلیل اختلال دید چشم تنبل بر اثر عوامل مختلف نظیر عیوب انکساری (دوربینی ، نزدیک بینی ، یا آستیگماتیسم) ، انحراف چشم (لوچی یا استرابیسم) ، یا عدم شفافیت مسیر بینایی (ناشی از عواملی نظیر آب مروارید ، کدورت قرنیه ، یا افتادگی پلک) رخ می دهد. عدم وضوح تصویر در چشم بیمار و بهتر بودن تصویر ایجاد شده در چشم سالم سبب می شود تا مغز بین دو چشم ، چشم سالم را برای دیدن انتخاب کند و در واقع مسیر ارسال تصویر از چشم بیمار به مغز را مسدود یا اصطلاحاً دید چشم بیمار را «خاموش» کند. نتیجتاً از چشم معیوب استفاده نشده و سبب تنبلی آن می شود.

علائم تنبلی چشم

تنبلی چشم معمولاً در سنین زیر 6 سال ایجاد شده و اغلب توسط والدین کشف می شود. در سنینی که کودک قادر به بیان مشکلات خود می باشد ممکن است از ضعف بینایی ، خستگی چشم یا سردرد شکایت داشته باشد. اما در اغلب موارد کودک شکایتی ندارد. ممکن است علایم بیماری های مسبب تنبلی چشم نظیر انحراف چشم و آب مروارید منجر به تشخیص شوند؛ ولی زمانی که تنبلی چشم ناشی از عیوب انکساری باشد تشخیص آن مشکل است زیرا کودکان به راحتی توسط چشم دیگر می بینند و کمبود دید در چشم بیمار را جبران می کنند.

درمان تنبلی چشم

تنبلی چشم در صورتی که در زمان مناسب تشخیص داده شود به راحتی قابل درمان است. درمان تنبلی چشم معمولاً به صورت بستن چشم سالم و وادار کردن مغز به دیدن با چشم تنبل است. این درمان ممکن است هفته ها یا حتی ماه ها طول بکشد که البته چشم سالم باید به تناوب باز شود. در مواردی که تنبلی ناشی از عیوب انکساری است تجویز عینک یا لنز توسط اپتومتریست یا چشم پزشک سبب وضوح تصویر در چشم معیوب و درمان تنبلی خواهد شد. مواردی نیز که تنبلی ناشی از انحراف چشم است با جراحی و اصلاح انحراف قابل درمان است.

تکامل سیستم بینایی تا سنین 8 تا 10 سالگی صورت می گیرد و درمان تنبلی چشم بعد از این سنین بسیار بعید است؛ بنابراین در صورتی که چشم تنبل در سنین پایین درمان نشود بعد از سن 10 سالگی در اکثر موارد هیچ درمانی نخواهد داشت و ممکن است منجر به از دست رفتن شدید دید در یک چشم شود.

برای جلوگیری از تنبلی چشم ، کودک باید بعد از تولد در زایشگاه توسط متخصص کودکان و در سنین 3 تا 4 ماهگی و 2 تا 3 سالگی توسط اپتومتریست معاینه شود. محققان می گویند ، تماشای انیمیشن های سه بعدی با استفاده از عینک سه بعدی ، می تواند یک گزینه مناسب برای درمان تنبلی چشم در کودکان باشد.

از دیگر روش های موجود برای بهبود تنبلی چشم می توان به «بستن چشم کودک با پد چسب دار» ، «استفاده از چشم بند عینک جهت نصب روی عینک کودک» ، «استفاده از بازی های رایانه و نرم افزار مخصوص تمرین چشم تنبل» ، «استفاده از نرم افزار 3 بعدی» و «شرکت در جلسات ویژن تراپی» اشاره کرد. یکی دیگر از روش های نوین درمان تنبلی چشم استفاده از عینک های هوشمند تنبلی چشم است.

بستن چشم یکی روشهای متداول در درمان تنبلی چشم است که روش مفید و کارآمدی می باشد و توسط چشم پزشک برای یه دوره خاص تجویز می شود. استفاده از پد چشمی استاندارد که در آن هیچ نوری وارد چشم کودک نشود جز موارد ضروری جهت درمان تنبلی چشم بوده است. پد تنبلی چشم باید به صورت ضد آلرژی و حساسیت باشد.

این عینک برای اولین بار 14 سال قبل در کشور آمریکا مراحل آزمایشی خود را گذراند ، در اولین آزمایش این عینک سی و سه کودک 3 تا 8 سال آن را به چشم زدند. یک گروه از این افراد روزی 4 ساعت عینک می زدند (که شیشه چشم سالم ، هر 30 ثانیه یک بار تار می شد) و گروه دیگر روزی 2 ساعت چشم بند می بستند. سه ماه بعد بینایی این بچه ها معاینه و مشخص شد که بهبود بینایی چشم تنبل در هر دو گروه تقریباً یکسان بوده است. نتیجه این آزمایش به جلسه سالانه آکادمی چشم پزشکی آمریکا در لاس وگاس ارایه شد. سازمان مدیریت غذا و داروی آمریکا “FDA” صلاحیت کارکرد عینک آمبیلز را تأیید کرده است. و هم اکنون در بسیاری از کشورها در حال استفاده و درمان کودکان مبتلا به تنبلی چشم می باشد.