بیوگرافی ذبیح درشکه چی(ذبیح الله زمانی اراکی)

در این مطلب جدید در سال 1405 و سال 2026 ، در ادامه با بیوگرافی کامل ذبیح زمانی معروف به ذبیح درشکه چی از چهره های قدیم شهر اراک که فیلم ذبیح با بازی بهروز وثوقی زندگینامه این شخصیت اراکی بوده است با شما در نم نمک خواهیم بود.

زندگینامه ذبیح زمانی و همسرش(Zabih Zamani)

• نام اصلی : ذبیح الله زمانی اراکی
• نام مستعار : ذبی درشکه چی
• متولد : 1295 اراک
• مرگ : 15 بهمن 1340 (45 سال)
• پیشه : سورچی
• والدین : اسدالله زمانی

بیوگرافی کامل ذبیح زمانی

ذبیح زمانی فرزند اسدالله در سال 1295 در اراک به دنیا آمد و در پانزدهم بهمن ماه 1340 در سن 45 سالگی به قتل رسید.

تنها عکس ذبیح

در تنها تصویری که از ذبیح زمانی باقی است و عکاس آن استاد محمدعلی داوری است ، تنها چهره او دیده می شود. صورتی کشیده و چشمانی درشت دارد. ریشهایش را تراشیده و سبیلی پهن و پرپشت دارد و کلاهی که بر سر دارد ، شاپوست و لبه آن را کمی کج کرده است. کتی پوشیده و پیراهن سفیدی نیز بر تن دارد. متاسفانه علیرغم جستجوهای فراوان تصویر دیگری از او یافت نشد.

ذبیح زمانی - Zabih Zamani

چهره معروف در اراک

کمتر کسی در اراک هست که نام ذبیح درشکه چی را حتی برای یک بار هم که شده نشنیده باشد. او را می توان نشانی دوره خاصی از یک زمانه در اراک دانست. زمانه ای که کلاه مخملی ها و لاتها در شهر جولانگاهی یافته بودند و بر اسب مراد خود می تاختند و می کردند آنچه را که می خواستند.

ذبیح زمانی معروف به ذبیح درشکه چی ، اولین مرد این مردان کلاه مخملی نبود. او نیز همانند هم سلکانش ، نوچگانی را در اطراف خود داشت و برای فرمانروایی خود ، قلمرویی که پاتوقش بود و آنجا را قرق می کرد.

سایر لات و لوت های معروف اراک مانند تقی ساطوری ، حسین سگباز ، اسدالله ملخ ، مهدی مشکی و امثالهم هرگز نتوانستن شهرت دبیح را کسب کنند.

تنها اطلاعات مستند

تنها کسی که توانسته اطلاعات مستندی درباره او به دست آورده و مکتوب کند ، مرحوم مرتضی ذبیحی نویسنده و تاریخ نگار با ذوق اراک است. او در کتاب «تاریخ اجتماعی اراک و برخی موضوعات فرهنگی هنری» در فصل جداگانه ای با عنوان «جوانمرد- لومپن» پس از نگارش مقدمه ای درباره چگونگی پیدایش جوانمردان و ویژگیهای رفتاری آنها با توضیحات کوتاهی به چگونگی زندگی ذبیح زمانی و ماجرای معروف او می پردازد.

عکسهای ذبیح درشکه چی

خانواده

ذبیح آنچنانکه اغلب مردم اراک می دانند ، یکی از سورچیان شهر بود و با درشکه مسافران شهر را جا به جا می کرد و به مقصد می رساند. کمتر کسی در اراک از خانواده و نزدیکان او خبر دارد. کودکی او چگونه گذشته بود و چرا به جرگه لاتها پیوسته بود و چرا زندگی او سرنوشت تلخی پیدا کرد؟

وضعیت ازدواج و همسر ذبیح زمانی

ذبیح زمانی هرگز ازدواج نکرد و تا زمان مرگش مجرد باقی ماند.

کلاه مخملی

کلاه مخملی ها اغلب آلت دست اشراف و ثروتمندان و صاحبان قدت قرار می گرفتند. اندام قوی و مهارت آنان در دعواها و زدوخوردها نیز باعث می شد ، تا به خاطر گذران زندگی و کسب درآمدی در بزنگاه های تاریخ سرزمین ما نقش مهمی را ایفا کنند. شعبان جعفری معروف به شعبان بی مخ و طیب حاج رضایی ، دو نفر از تأثیرگزارترین این مردان هستند.در اراک هم از این دست میتوان به نامهایی همچون تقی ساطوری و احمد چقا اشاره کرد.

ذبیح درشکه چی و بهروز وثوقی در فیلم ذبیح

ذبیح و اعیان و اشراف

ذبیح زمانی نیز همچون اسلاف و گذشتگان خود از تیررس خودخواهی ها و عشرت طلبی های ثروتمندان مبرا نبود. «ذبیح زمانی(درشکه چی)- که در ابتدا سورچی درشکه بود- اعیان و اشراف عشرت طلب را با درشکه اش در باغهای بزرگ و پردار و درخت و باصفای اطراف شهر می برد و با رفت و آمدهای مکرر به شهر ، بساط عیش و نوش شبانه اشان را فراهم می کرد و به باغ می رساند. بعضی شبها ، پاره ای از آنان او را پای بساط خود می نشاندند. شاید به این طریق به او باج می دادند؛ تا شب زنده داری هایشان ، ورد زبان مخالفان و مردم کوچه و بازار نشود. ضمنا در همین شبها ، بعد از گردش پیاله ها و تخدیر اعصاب درهم کوفته ، زیر زبانش را می کشیدند و از رمز و راز زندگی شبانه رقیبان خود آگاه می شدند و سپس آرام آرام و مزورانه تحریکش می کردند ، تا نوک مخالفان را بچیند.»

فیلم ذبیح

زندگی او آنچنان کنجکاوی برانگیخت که محمد متوسلانی ، کارگردان قدیمی سینمای ایران بر اساس زندگی او و با استفاده از قدرت تخیلش فیلمی سینمایی به نام «ذبیح» را ساخت. این فیلم باعث شد تا آوازه و شهرت ذبیح در ذهن کسانی که فیلم را دیدند ، تا سالها بماند و نام اراک با نام او در ذهن حتی غیر اراکی ها حک شود.

جمشید مشایخی و بهروز وثوقی در فیلم ذبیح

خونخواهی پدر رحمتی

محمد علی رحمتی ، پدر حسن در گذر چهارسوی اراک در بازار نخودبریزها ، مغازه آجیل فروشی داشته و مخارج زندگی خود و خانواده ده نفره اش را از این راه تأمین می کرده است.

محمدعلی رحمتی ، پدر مقتول از حکمی که برای قاتل صادر شده بود ناراضی بود و بسیار تلاش کرد ، تا هر طور شده احقاق حق کند و از این روی نامه ای به مجلس شورای ملی می نویسد. این نامه در تاریخ پنجم دی ماه هزار و سیصد و بیست و هفت خورشیدی به شماره 19234 در اداره دبیرخانه مجلس شورای ملی به ثبت می رسد.

در خلاصه ای که از تقاضای محمدعلی رحمتی به مجلس شورای ملی در سربرگ مربوط به اداره دبیرخانه قانونگذاری مجلس شورای ملی تهیه شده چنین نگاشته شده است :

«ذبیح نام درشکه چی که یکی از اشرار و چاقوکشان معروف است و سابقه شرارت و جنایات متعددی در دادگاه ها دارد یگانه فرزندم را که متکفی عائله بوده مقتول نموده است. قاتل را زندانی و فدوی نیز از هستی ساقط شده ام. اینک استدعای عطف توجه دارد.»

جمشید مشایخی و اعظم میرحسینی در فیلم ذبیح

محکومیت و حبس ابد و ماجرای قتل

او در حدود بیست و دو سالگی به خاطر قتل حسن رحمتی ، یکی از جوانان ورزشکار اراکی به حبس ابد محکوم می شود. چون در آن زمان دادگاه کیفری در اراک وجود نداشته برای محاکمه به تهران فرستاده می شود. پس از اینکه حدود سیزده سال از حبسش می گذرد ، مورد عفو قرار می گیرد و آزاد می شود. ذبیح به زادگاهش بازمی گردد و در شهر دوباره به گردنکشی و شرارت ادامه می دهد. نزدیکان حسن رحمتی که هنوز به خاطر داغ خون ریخته شده او ، کینه ذبیح را در دل دارند ، چند نفری در سر بازار اراک با او درگیر شده و او را از پای درمی آورند.این قتل طبق اسناد اداره شهربانی ساعت 9شب 11 بهمن 1340 در حوالی بازار اراک صورت گرفته است.

قبر ذبیح درشکه چی کجاست؟

مزار ذبیح زمانی در پارک شهر و واقع در فلکه البرز اراک است.

محل قبر ذبیح درشکه چی در پارک شهر اراک

سنگ قبر ذبیح درشکه چی در پارک شهر اراک

منابع : نم نمک | ذبیح زمانی اینستاگرام/ ذبیح زمانی فیسبوک/ صفحه شخصی ذبیح زمانی/ذبیح زمانی ویکی پدیا/ ذبیح زمانی تلگرام