رتبه بندی و رنکینگ دانشگاه های ایران در جهان(2026)

در این مطلب جدید در سال 1405 و سال 2026 ، رتبه بندی دانشگاه های ایران در جهان و رنکینگ دانشگاه های ایران در جهان و رنکینگ دانشگاه های ایران در دنیا و رنکینگ دانشگاه های مهندسی ایران در جهان و رنکینگ دانشگاه های پزشکی ایران در جهان و رنکینگ دانشگاه های آزاد ایران در جهان و رنکینگ دانشگاه های جهان و رتبه بندی تایمز دانشگاه های ایران و رتبه بندی دانشگاه های ایران  و رتبه بندی دانشگاه های آزاد و دولتی ایران در نم نمک.

افت رتبه تمام دانشگاه های ایرانی در کیو اس 2027؛ پیشروی عربستان و امارات

به گزارش نم نمک ، در دنیای امروز ، دانشگاه ها فراتر از نهادهای آموزشی و پژوهشی ، به یکی از مهم ترین مولفه های قدرت علمی ، فناوری و اقتصادی کشورها تبدیل شده اند. در این شرایط رتبه بندی های دانشگاهی تا حدی می توانند تصویری از موقعیت کشورها در رقابت جهانی علم و فناوری ارائه کنند.

جدیدترین نتایج رتبه بندی جهانی کیو اس در سال 2027 تصویری قابل تامل از وضعیت آموزش عالی ایران ارائه می کند. بررسی نتایج این رتبه بندی نشان می دهد که تمامی دانشگاه های ایرانی حاضر در کیو اس 2027 نسبت به سال گذشته با افت جایگاه مواجه شدند. این افت جایگاه در شرایط تشدید رقابت کشورهای منطقه ، می تواند پیام مهمی برای سیاست گذاران آموزش عالی داشته باشد.

در این گزارش ضمن بررسی جایگاه دانشگاه های ایران در رتبه بندی کیو اس 2027، وضعیت دانشگاه های کشور با رقبای منطقه ای و اهداف تعیین شده در اسناد بالادستی کشور مقایسه شده است.

در این رتبه بندی ، دانشگاه تهران همچنان جایگاه نخست ملی را در اختیار دارد ، اما افت 45 رتبه ای این دانشگاه از 322 به 367 جهان ، یکی از مهم ترین نکات  این رتبه بندی محسوب می شود. افت رتبه دانشگاه تهران به عنوان نماد آموزش عالی کشور ، می تواند نشانه ای از کاهش قدرت رقابت بین المللی آموزش عالی ایران باشد. دانشگاه تهران در سال های گذشته توانسته بود به محدوده 300 دانشگاه برتر جهان نزدیک شود ، اما اکنون بار دیگر از این هدف فاصله گرفته است.

دانشگاه صنعتی شریف و دانشگاه صنعتی امیرکبیر که به عنوان دو دانشگاه پیشرو در حوزه های مهندسی و فناوری کشور نیز با افت مواجه شده اند. دانشگاه شریف 15 رتبه و دانشگاه امیرکبیر 27 رتبه سقوط کرده اند.

هرچند افت شریف نسبت به سایر دانشگاه ها محدودتر است ، اما کاهش رتبه این دانشگاه نیز از آن جهت اهمیت دارد که دانشگاه های فنی معمولاً در شاخص های پژوهشی و بین المللی عملکرد بهتری دارند. همچنین افت 27 رتبه ای دانشگاه امیرکبیر موجب شده این دانشگاه به رتبه 483 برسد و در مرز خروج از جمع 500 دانشگاه برتر جهان قرار گیرد.

در میان دانشگاه های ایرانی ، دانشگاه علم و صنعت ایران با کاهش تنها 8 رتبه ، کمترین افت را تجربه کرده است. این دانشگاه از رتبه 496 به 504 رسیده و اگرچه از جمع 500 دانشگاه برتر جهان خارج شده ، اما همچنان نزدیک ترین دانشگاه ایرانی به بازگشت به این گروه محسوب می شود.

افت 108 رتبه ای دانشگاه تبریز یکی از قابل توجه ترین مسائل در رتبه بندی کیو اس 2027 است. این دانشگاه که در سال گذشته رتبه 578 جهان را در اختیار داشت ، در رتبه بندی جدید به جایگاه 686 رسیده است. افت بیش از 100 رتبه ای یک دانشگاه در یک سال ، می تواند حاکی از تغییرات معنادار در عملکرد دانشگاه باشد.

بررسی دانشگاه هایی که در «بازه های رتبه ای» قرار دارند ، نشان می دهد که دانشگاه شهید بهشتی با حدود 40 رتبه افت ، کمترین کاهش را در میان دانشگاه های حاضر در بازه های رتبه ای تجربه کرده است ، اما دانشگاه شیراز حدود 90 رتبه و دانشگاه فردوسی مشهد حدود 125 رتبه سقوط داشته اند.

این روند در دانشگاه اصفهان و دانشگاه آزاد اسلامی شدیدتر نیز شده است؛ به طوری که هر دو دانشگاه حدود 200 رتبه افت را تجربه کرده اند. افت دانشگاه آزاد اسلامی به بازه بالاتر از 1401 جهان ، به معنای خروج این دانشگاه از جمع 1400 دانشگاه نخست رتبه بندی کیو اس است.

فاصله رتبه دانشگاه چهارم این رتبه بندی با دانشگاه های بعدی نشان می دهد که آموزش عالی ایران از منظر رقابت بین المللی ، بیش از گذشته به چند دانشگاه محدود وابسته شده است و این می تواند در سال های آینده نگران کننده باشد.

ترکیه ، بیشترین تعداد دانشگاه در رتبه بندی کیو اس 2027

بررسی دانشگاه های سه کشور رقیب ایران در منطقه شامل ترکیه ، عربستان سعودی و امارات متحده عربی نشان می دهد که ترکیه با 25 دانشگاه بیشترین دانشگاه را در بین کشورهای منطقه در رتبه بندی کیو اس 2027 دارد. ایران نیز با 11 دانشگاه کم ترین تعداد دانشگاه را نسبت به این سه کشور دارد.

ترکیه با 25 دانشگاه ، بیشترین سهم را در میان چهار کشور بررسی شده(ترکیه ، عربستان سعودی ، امارات متحده عربی و ایران) دارد. بهترین دانشگاه ترکیه در این رتبه بندی «دانشگاه فنی استانبول» است که توانسته در کیو اس 2027 رتبه 279 را کسب کند. سال گذشته در کیو اس 2026 «دانشگاه فنی خاورمیانه» توانسته بود با رتبه 269 عنوان بهترین دانشگاه ترکیه را به دست آورد.

عربستان پیشتاز در بهترین دانشگاه منطقه

عربستان همچون سال گذشته در رتبه بندی کیو اس 22 دانشگاه دارد ، ولی بهترین دانشگاه این کشور توانسته رتبه خود را 4 پله بهبود بخشد و به رتبه 63 جهان برسد. همچون سال های گذشته «دانشگاه نفت و مواد معدنی ملک فهد» به عنوان بهترین دانشگاه منطقه با رتبه 2 رقمی صدرنشین است.

امارات متحده عربی؛ جهش کیفی دانشگاه های جوان

در رتبه بندی کیو اس 2027، 12 دانشگاه از امارات حضور دارند؛ ولی با وجود تعداد کمتر دانشگاه ها نسبت به ترکیه و عربستان ، این دانشگاه ها رتبه های خوبی به دست آورده اند. دانشگاه خلیفه با کسب رتبه 147، جایگاهی بسیار بهتر از بهترین دانشگاه های ایران و ترکیه دارد. همچنین حضور 3 دانشگاه از این کشور در بازه زیر 300 جهان ، نشان دهنده موفقیت مدل دانشگاه های بین المللی و جذب نخبگان در این کشور است.

بررسی ها نشان می دهد که دانشگاه های ملک فهد عربستان ، خلیفه امارات ، فنی استانبول ترکیه و تهران ایران ، بهترین دانشگاه های منطقه در کیو اس 2027 هستند.

فاصله قابل توجه با اهداف برنامه هفتم توسعه

بر اساس اهداف برنامه هفتم توسعه ، ایران باید تا پایان سال 1407 دست کم 20 دانشگاه با رتبه زیر 500 در یکی از نظام های معتبر رتبه بندی جهانی داشته باشد. در حال حاضر در هیچ یک از نظام های رتبه بندی ایران 20 دانشگاه با رتبه زیر 500 ندارد. در رتبه بندی کیو اس 2027 تعداد 11 دانشگاه از ایران نیز حضور دارند و بررسی رتبه این دانشگاه ها  نشان می دهد که تنها 3 دانشگاه تهران ، صنعتی شریف و صنعتی امیرکبیر در این نظام رتبه بندی رتبه کمتر از 500 کسب کرده اند. این در حالی است که سایر رقبای منطقه ای ایران هر یک 6 دانشگاه با رتبه زیر 500 در رتبه بندی کیو اس دارند.

دانشگاه علم و صنعت ایران با رتبه 504، نزدیک ترین گزینه برای پیوستن به جمع دانشگاه های زیر 500 ایران محسوب می شود ، اما تحقق اهداف برنامه هفتم همچنان نیازمند جهشی قابل توجه در عملکرد بین المللی دانشگاه های کشور است.

به گزارش نم نمک ، نتایج رتبه بندی کیو اس 2027 نشان می دهد که دانشگاه های ایران با یک چالش ساختاری در عرصه رقابت جهانی مواجه هستند. این موضوع در کنار جایگاه رقبای منطقه ای ایران ، نشان می دهد که مسئله تنها به افت عملکرد چند دانشگاه مربوط نمی شود و می تواند نشان دهنده متغیرهای کلان تری مانند دیپلماسی علمی ، بین المللی سازی ، همکاری های پژوهشی و سیاست گذاری آموزش عالی باشد. تداوم این روند ، دستیابی به اهداف برنامه هفتم توسعه را نیز با تردید مواجه می کند و می تواند به کاهش بیشتر سهم و نفوذ علمی ایران منجر شود.

در دنیای امروز دانشگاه بازیگران اصلی در جنگ فناوری هستند. از این منظر افت دسته جمعی دانشگاه های ایران در کیو اس 2027 را باید به عنوان هشدار تلقی کرد. هشداری که ضرورت بازنگری در سیاست های آموزش عالی ، دیپلماسی علمی و سرمایه گذاری هدفمند در علم و فناوری را بیش از گذشته آشکار می کند.