اسامی برندگان جایزه نوبل شیمی 2026 + بیوگرافی

اسامی و بیوگرافی برندگان جایزه نوبل شیمی 2026

به گزارش نم نمک ، فرهنگستان علوم پادشاهی سوئد به عنوان کمیته معرفی کننده مهم ترین جایزه علمی دنیا از اسامی برندگان نوبل شیمی سال 2026 پرده برداشت.

آنری کاگان و کنسو سوآی به دلیل کشف اثرات غیرخطی و خودکاتالیزگری در سنتز آلی نامتقارن ، برنده جایزه نوبل شیمی 2026 شدند.

به گزارش نم نمک ، کمیته نوبل ، جایزه نوبل شیمی سال 2026 را به آنری کاگان و کنسو سوآی اعطا کرد؛ دو شیمی دانی که با پژوهش های خود به یکی از پرسش های دیرینه علم شیمی درباره چگونگی شکل گیری «هوموکایرالیتی» پاسخ داده اند.

معمای دیرینه شیمی؛ چرا حیات تنها یکی از دو شکل آینه ای را انتخاب کرده است؟

بر اساس اعلام نوبل پرایز ، برخی مولکول ها ، از جمله آمینواسیدها ، به دو شکل وجود دارند که تصاویر آینه ای یکدیگر هستند. با این حال ، موجودات زنده تقریباً به طور انحصاری از یکی از این دو شکل استفاده می کنند.

این ویژگی که در آن مولکول های یک سامانه زیستی تنها یک آرایش فضایی مشخص دارند ، هوموکایرالیتی (Homochirality) نامیده می شود و برای مدت طولانی یکی از معماهای حل نشده شیمی دانان بود.

«شیمی حیات» چرا هوموکایرال است؟

شیمی حیات ، به تعبیر شیمی دانان ، «هوموکایرال» است؛ واژه ای که از ریشه های یونانی به معنای «یکسان» و «دست» گرفته شده است.

همه آمینواسیدها مانند دست انسان می توانند در دو شکل آینه ای وجود داشته باشند ، اما تنها یکی از این دو شکل در پروتئین های سلول های بدن یافت می شود و شکل دیگر به ندرت در طبیعت دیده می شود.

این موضوع اهمیت زیادی در پزشکی و داروسازی دارد؛ زیرا دو شکل آینه ای یک مولکول ممکن است رفتار کاملاً متفاوتی در تعامل با موجودات زنده داشته باشند. به همین دلیل ، در ساخت بسیاری از داروها ، تولید شکل صحیح مولکول اهمیت اساسی دارد.

کاگان چگونه مسیر دستیابی به هوموکایرالیتی را هموار کرد؟

آنری کاگان در سال 1986 با کشف روشی نوین برای هدایت واکنش های شیمیایی ، نخستین گام تعیین کننده را برداشت.

این روش به او امکان داد یکی از دو شکل آینه ای یک مولکول را با میزانی بسیار بیشتر از شکل دیگر تولید کند؛ دستاوردی که در آن زمان بسیار فراتر از انتظارات موجود بود و مسیر تازه ای را برای سنتز نامتقارن آلی گشود.

سوآی چگونه به تولید تنها یک شکل آینه ای رسید؟

کنسو سوآی گام بعدی را برداشت. او در سال 1995 در مقاله ای مهم ، چگونگی طراحی نخستین واکنش شیمیایی با ظرفیت دستیابی به هوموکایرالیتی را توضیح داد.

سوآی سرانجام در سال 2003 به این هدف دست یافت و واکنشی را ارائه کرد که در آن تنها یکی از دو شکل آینه ای ممکن تشکیل می شد؛ پدیده ای که پیش از آن ، جز در فرایندهای زیستی ، مشاهده نشده بود.

واکنش هایی که راه معمای هوموکایرالیتی را باز کردند

جایزه نوبل شیمی 2026 به پاس کشفیاتی اهدا شده است که به شیمی دانان امکان داده اند واکنش های شیمیایی منجر به هوموکایرالیتی را پیش ببرند.

هاینر لینکه ، رئیس کمیته نوبل شیمی ، گفت کاگان و سوآی راه حلی برای معمایی شیمیایی با قدمتی بیش از یک قرن ارائه کرده اند؛ معمایی که به چگونگی پیدایش خودبه خودی هوموکایرالیتی مربوط می شود.

او واکنش های شیمیایی ابداع شده توسط این دو دانشمند را «فوق العاده» توصیف کرد.

اهمیت این کشف برای داروسازی

دستاوردهای کاگان و سوآی تنها یک مسئله نظری در شیمی را حل نکرده است ، بلکه کاربردهای مهمی در طراحی واکنش های شیمیایی برای تولید دارو دارد.

از آنجا که دو شکل آینه ای یک مولکول می توانند اثرات متفاوتی در بدن داشته باشند ، توانایی تولید انتخابی یک شکل مشخص ، ابزار مهمی برای شیمی دانانی است که به طراحی و ساخت ترکیبات دارویی می پردازند.

به لطف پژوهش های این دو دانشمند ، اکنون درک دقیق تری از چگونگی پیدایش هوموکایرالیتی در اختیار جامعه علمی قرار گرفته است.

برندگان جایزه نوبل شیمی 2026

آنری کاگان(Henri Boris Kagan)

• تاریخ تولد : 15 دسامبر 1930
• محل تولد : بولونی-بیانکور ، فرانسه
• محل اشتغال هنگام دریافت جایزه : دانشگاه پاریس-سود (Université Paris-Sud) ، فرانسه

کنسو سوآی(Kenso Soai)

• سال تولد : 1950
• محل تولد : هیروشیما ، ژاپن
• محل اشتغال هنگام دریافت جایزه : دانشگاه علوم توکیو (Tokyo University of Science) ، ژاپن