جاهای دیدنی محلات شهر گل ایران با عکس + سوغات

در این مطلب جدید در سال 1405 و سال 2026 ، شهرستان محلات و زندگی در شهرستان محلات و جاهای دیدنی محلات همراه با عکس و جاهای دیدنی محلات در زمستان و جاهای دیدنی محلات در پاییز و جاهای دیدنی محلات نی نی سایت و بهترین زمان سفر به محلات و سوغات محلات و دهکده گل و گیاهان زینتی محلات و سفرنامه محلات و سفر به محلات و سوغات محلات و جاهای دیدنی محلات و اقلیم شهرستان محلات و سفرنامه محلات و تاریخچه شهر محلات و معرفی طبیعت و جاذبه های گردشگری شهرستان محلات اراک و آسیاب آب محلات را در نم نمک ببینید.

جاذبه های دیدنی شهرستان محلات شهر گل ایران

شهرستان محلات واقع در استان مرکزی یکی از معروف ترین شهر های ایران در زمینه تولید گل و گیاه است علاوه بر دارا بودن چشمه های آب گرم و آب و هوایی دلچسب از تاریخ قدیمی و کهن سال ایران زمین روایت می کند.

نکته جالبی که درباره شهرستان محلات نیاز است بدانید این است که سابقه تاریخی این شهرستان به دوران مادها و روزگار هخامنشیان بر می گردد شهری که به هلند ایران معروف شده و اصفهان ، خمین ، اراک و گلپایگان را در اطراف خود جای داده است.

این بهشت افسانه ای در اردیبهشت ماه مملو از گلهایی شگفت انگیز می شود و تبدیل به مکانی می شود که می توان برای فرار از آلودگی هوای پایتخت آنجا پناه برد. محلات به غیر از باغ گل هایش به معادن سنگهای بی شمارش معروف است و در نمایی خانه هایش سنگ های مرمرین و زینتی اش خودنمایی می کنند.

گذری بر تاریخچه شهر محلات

با قدم زدن در لندی های شهر مطمئنا بافت قدیمی و آثار باستانی به چشمتان می خورد این شهرستان صدای تاریخ را به گوش می رساند اینجا "خورهه" محل برآمدن آفتاب است ، مفهوم محل برآمدن خورشید همان خوره در اوستا می باشد و از طرفی کلمه "خور" در این کتاب به معنی منطقه ییلاقی است این منطقه در شمال شرق محلات قرار دارد.

با بررسی ها و تحقیقات صورت گرفته و آثاری که در دشت و ارتفاعات خورهه کشف شده است نشان از آن دارد که سابقه سکونت این منطقه متعلق به هزاره دوم قبل از میلاد می باشد.

نکته جالب اینکه هنوز افرادی وجود دارند که در این منطقه شدیدا به دنبال آثار باستانی هستند و هنوز هم که هنوز است در آرزوی کشف یک اثر از دوران هخامنشیان و مادها در بین این منطقه می باشند. بافت سنتی و قدیمی خورهه همچنان خود را حفظ کرده به طوری که خانه هایش با گل و چوب ساخته شده اند.

آسیاب آب محلات (دن کیشوت تنهای شهر)

همانطور که در بخش گردشگری نم نمک گفته ایم محلات یکی از شهرستان های سرشار از آسیاب های بادی است شاید می بایست قهرمان معروف کتاب سروانتس دن کیشوت دوباره به آسیاب های بادی شهرستان محلات باز می گشت و نبرد خود را با آن ها ادامه میداد ولی دیگر اثری از آثار این آسیب ها به جا نمانده است.

به گفته یکی از شهروندان : «محلات به عنوان شهر آسیاب ها شناخته شده بود زندگی با وجودی که بوی گندم و کاهگل در هم می پیچید جریان داشت ولی امروزه نزدیک به چهار سال است که آسیاب قدیمی و بادی این شهر نابود شده است و پنجمین آسیاب هم در حال تخریب شدن است.»

لهجه شیرین پیرمرد محلاتی آسیاب های تخریب شده را یکی پس از دیگری که در هر کلام آن را می کشد نام می برد : آسیاب دوغی ، آسیاب بهرامی ، که بزرگترین آسیاب این شهر بود ، آسیاب جمبیل ، آسیاب آبروئه آسیاب هایی هستند که مورد بی توجهی قرار گرفته و از بین رفته اند که اینک پنجمین آسیاب آبی نیز در شروف به تخریب می باشد.

در قدیم از آسیاب های آبی که ارزشمندترین آسیاب های ایران محسوب می شوند برای آسیاب جو ، گندم و سایر غلات استفاده می کردند.

یکی از آسیاب های آبی واقع در استان مرکزی در محلات قرار دارد که در سال 1387 در لیست آثار ملی قرار گرفت به علت بی توجهی های اخیر این آسیاب تاریخی مورد بی اهمیتی واقع شده است و از آن جایی که مالک شخصی دارد هنوز هم که هنوز است به تملک در نیامده است و در حال حاضر به تدریج تبدیل به زباله دانی و محسوب می شود.

متولیان امر عواملی از جمله کمبود اعتبار را بانی این اتفاق می دانند و به نوعی از زیر کار در میروند جای بسی تاسف است که این محل امروزه تبدیل به یک مامن مرغ و خروس ها شده است.

محل قرارگیری این آسیاب در خیابان سرچشمه می باشد. سرچشمه نام بزرگترین پارک جنگلی محلات میباشد که یکی از پر آب ترین چشمه های استان مرکزی است که در شمال این شهر و در دامنه رشته کوه هفتاد قله قرار دارد.

ولی آسیاب آبی این شهرستان در طرح گردشگری سرچشمه قرار نگرفت با جایی که رئیس شورای محلات محمدرضا علی محمد در مورد گفته : آسیاب آبی محلات جزو طرح گردشگری سرچشمه محلات محسوب نمی شود و هیچ گونه تملکی نمی تواند به آن داشته باشد.

در جلسه اخیر که با حضور مدیرکل میراث فرهنگی استان مرکزی در محل شورای اسلامی شهر محلات انجام شد اینطور به توافق رسیدند که میراث فرهنگی نسبت به سازمان دهی به تملک این اثر با همکاری شورا به شهرداری اقدام کند.

گفته شد این آسیاب یکی از آثار تاریخی و مرتبط با میراث فرهنگی محسوب می شود و صلاح این است که این اداره با مالکان به توافق رسیده و نسبت به تملک آن اقدامات لازم را انجام دهند.

نکته جالب توجهی که این وسط وجود دارد این است که تا به حال هیچ اقدامی از طرف شهرداری برای نگهداری این اثر به عنوان متولی حفظ بناهای تاریخی در این شهر صورت نگرفته است.

چنار دو هزار ساله محلات

خیابان سرچشمه محلات همچون خیابان ولیعصر تهران با چنار های هزار ساله اش لذت قدم زدن را در آنجا صد چندان می کند. نشان تاریخی این شهرستان میدان چنار است. چناری که با عظمت و زیبایی اش تنه ای به تاریخ می زند اگر گوش به صدای درخت فرا دهید خاطرات 2 هزار ساله اش را می توانید بشنوید از صدای سنگ آسیاب های آبی تا روزهای کاهگل های نم کشیده دیوارها و صدای امامزاده فضل و یحیی نوادگان امام موسی کاظم علیه السلام هیچکس خبردار نشد چه بلایی سر این آثار باستانی آمد ولی با این حال محلات به شهر گل ایران معروف است و کوچه باغ های را دارد که همگی سنگ شدند.

غار یکه چاه

این غار یکی از جذاب ترین و طبیعی ترین غارهای شهر محلات به شمار می رود که متعلق به هزاره سوم پیش از میلاد تا سده های میانه دوران تاریخی بعد از اسلام می باشد. به خاطر پوشیده شدن کف غار از خاک رس جریان آبی در آن قابل مشاهده نیست ، وجود تالار ها ، ستون های زیبا ، استالاگمیت ها دهلیز های شگفت انگیز و دیدنی و استالاکتیت های منحصر به فرد در این غار باعث شده است که زمان زیادی برای بازدید از آن صرف شود اما با این حال گردشگران بسیار زیادی را به سمت خود جذب کرده است.

امامزاده شاهزاده موسی 

آرامگاه این امام زاده در محله پایین محلات واقع شده است . مدفونان این بقعه ، سه تن از سادات ارومیه و از فرزندان امام جواد (ع ) به اسامی شاهزاده موسی ، ستی امامه و فاطمه خاتون هستند. این بنا شامل بقعه ای با دو فضای گنبد ، یک غرفه ، سه تالار ، یک ایوان و یک صحن با یک مقبره قدیمی است . این ساختمان مربع دو گنبد دارد که در زیر گنبد شرقی آن ، شاهزاده موسی و در زیر گنبد غربی ، بانوان نامبرده دفن شده اند. این بقعه از چهار جانب به تالار و چند ایوان محاط است و بدنه سفیدکاری آن فاقد تزئینات کاشی و گچبری است . بر روی گنبدهای بنا ، کاشی های فیروزه فام و الوان کار گذاشته شده که بر روی آن ها اسامی جلاله نوشته شده است . بر روی هفت ستون مضلع بنا ، تاریخ 1321 ه.ق خوانده می شود. در سه جانب بقعه ، صحنی مشرف بر حسینیه وجود دارد که در جانب شمالی آن مقبره ای کوچک به شکل مربع گرفته که مدفن مجاور خانقاه یا حسینیه است . در جانب شمالی آن نیز مقبره کوچک مربع دیگری وجود دارد که مدفن مجاورخانقاه یا حسینیه به نام ، بابا کمال الدین از شیوخ متصوفه است که در عصر صفویه می زیسته است . 

محوطه تاریخی خورهه

معنای خورهه در کتاب اوستا «محل طلوع خورشید» می باشد محل قرار گیری این محوطه تاریخی در شمال شرق شهر محلات است که به عنوان کهن ترین سکونتگاه انسانی در دوره اشکانیان و پیش از آن به شمار می رود وسعت این محوطه تقریبا سه هزار متر مربع می باشد و تنها دو ستون مدور به ارتفاع 8 متر از آن به جا مانده است. طبق تحقیقات و بررسی هایی که روی ستون های فرو ریخته باقیمانده این بنا انجام شده است گورستانی کهن و دیواری سنگی در آن کشف شد.

سبک معماری این منطقه به سبک یونانی صورت گرفته و به خاطر همین کارشناسان معتقدند ممکن است این منطقه در گذشته های بسیار دور معبد بوده است ولی پس از کنکاش های مختلف ثابت شد که پیش از میلاد مسیح این منطقه به عنوان خانه ای اربابی بنا شده و تا اواخر سلسله اشکانیان مورد استفاده قرار گرفته است.

آتشکده آتشکوه

یکی دیگر از آثار باستانی زیبایی شهر محلات آتشکده آتشکوه میباشد آثاری به جا مانده از دوره ساسانیان که در پنج کیلومتری جاده نیم ور و در نزدیکی روستای آتشگاه نیم ور واقع است این منطقه به قدری عظمت دارد که به عنوان یکی از برترین آتشکده های زرتشتیان جهان محسوب می شود.

نمای سنگی و آجرهای چهارگوش در ساخت این بنا استفاده شده است نه به خاطر اینکه مقاومت و استحکام بالایی داشته باشد داخل دیوارهای آن تیر چوبی کار گذاشته شده است و به قدری در ستون های آن ظرافت به خرج داده شده است که هیچ وقت دو بند سنگ های پاستون روی هم قرار نگرفته است.

بوستان سرچشمه محلات

از معروف ترین و پرطرفدار ترین جاذبه های طبیعی و گردشگری محلات بوستان سرچشمه می باشد اهمیت این پارک به خاطر وجود پر آب ترین چشمه استان مرکزی در دامنه رشته کوه 70 قله یعنی مرتفع ترین نقطه شهر محلات دو چندان شده است.

آخر هفته و در روز های تعطیل این مکان خوش آب و هوا و دلچسب تبدیل به یکی از پاتوق های گردشگران و محلاتی ها میشود. در این بوستان امکانات بیشماری از جمله شهربازی ، رستوران ، مرکز تولید و فروش گل و گیاه و سفره خانه سنتی در اختیار گردشگران قرار داده شده است تا یک پکیج کاملی از امکانات را داشته باشند.

دهکده گل و گیاهان زینتی

شاید باور اینکه محلات یکی از بزرگ ترین دهکده پرورش گل در کل کشور است برایتان سخت باشد اما باید بدانید محلات دهکده ای با وسعت 110 هکتار در خود جای داده است که در آن انواع گل های زیبا و زینتی پرورش ، تهیه و توزیع می شود و به عنوان بهشتی تکرارنشدنی برای علاقه مندان به گل و گیاه به شمار می رود.

چشمه های آب گرم

در فاصله 15 کیلومتری از شهر محلات چشمه های آب گرمی قرار گرفته اند که از اعماق زمین با درجه حرارت حداقل 50 درجه سانتی گراد در سطح زمین جاری شده و از جمله 26 آب گرم مشهور ایران به شمار می رود.

محبوبیت خاص این چشمه ها به علت داشتن خواص درمانی آنهاست و این امر باعث شده در میان گردشگران خارجی و داخلی طرفداران بسیار زیادی را به خود اختصاص دهند. باور اهالی محلات درباره این چشمه ها این است که بیماریهای صفرایی ، کبدی ، کلیوی و گوارشی به طور معجزه آسایی توسط آنها درمان میشوند.

قلعه آقاخان محلاتی 

این قلعه در قسمت جنوبی شهر محلات قرار دارد که قسمت عمده آن نیز تخریب شده است. در حال حاضر فقط دیوارقسمت شمالی قلعه باقی مانده است. مصالح بکار رفته در بنای رفته در بنای قلعه خشت و گل است. این قلعه توسط آقاخان محلاتی که در زمان خود نفوذ بسیاری در منطقه داشته است ، ساخته شده است.

غار آزادخان

غار آزاد خان در فاصله حدود 10 کیلومتری شهر محلات استان مرکزی در شمال روستای سنجه باشی منطقه سفید دَر ، قرار دارد. در هنگام بارندگی ، از سقف این غار آب چکیده و در کف غار آبی گوارا و فراوان جمع می شود. غار آزادخان یک غار باستانی است و در خصوص وجه تسمیه آن گفته می شود که در زمان حمله آزادخان (یکی از سرکردگان افغانی) به روستای پورکان (که بعدها به محلات تبدیل شد) ، عده زیادی از مردم پورکان به این غار پناه می برند. در این هنگام افراد زیردست آزادخان به دستور وی دهانه غار را با سنگ مسدود می نمایند و در نتیجه تمام کسانی که داخل غار بودند ، در اثر گرسنگی جان خود را از دست می دهند. تا چند سال پیش استخوان های این افراد در غار قابل رویت بود. جاده دلیجان- خمین از جنوب این غار می گذرد.

غار شاه بلبل

این غار در کوههای شرقی شهرستان محلات ( بین خورهه و دلیجان ) واقع شده است . این غار نیز دارای چشمه ای کم آب است و از نظر مذهبی برای اهالی منطقه غاری مقدس به شمار می آید . بدین جهت برخی از مردم همراه با خانواده نذورات و قربانی های خود را به پیرامون این غار می برند و در آنجا بین نیازمندان تقسیم می کنند. دراین غار چشمه کم آبی وجود دارد و اغلب مراجعین یک شبانه روز را در آنجا سپری می کنند.غار شاه بلبلدر نزدیک این غار مجسمه ای وجود دارد که اهالی منطقه به آن نام “عمره” یا “عمرو” داده اند. اخیرا این نظریه مطرح شده است که احتمالا این مجسمه به “آناهیتا” تعلق دارد و مسلما مربوط به قبل از اسلام است. عوامل طبیعی مانند باد و باران تا حد زیادی موجب فرسایش این مجسمه است.

بقعه شاه قلندر

یکی از بناهای تاریخی شهر محلات که در دامنه کوه های محلات و در روستای انجدان واقع است بقعه شاه قلندر می باشد که متعلق به شاه قلندر از روسای فرقه اسماعیلیه بوده و تاریخ بنا شدن آن به زمان ایلخانیان برمیگردد. شکل ساختمان این بنای تاریخی و دیدنی به صورت هشت ضلعی است و شما در هر ضلع آن طاق نماهای زیبای آجری و بلندی را مشاهده خواهید کرد.

قلعه جمشیدی

قلعه جمشیدی یا قلعه گبری یکی دیگر از آثار باستانی چهره محلات می باشد که یادگاری از ایران کهن است. این قلعه نسبت به سایر قلعه های تاریخی در مقابل نفوذ و حملات دشمن جان سالم به در برده و یک زمانی مردم این زاد و بوم را نجات داده است.

این غار شگفت انگیز و جذاب ویژگی های بسیار منحصر به فردی را دارا است و امکاناتی همچون دروازه های چوبی برای حفاظت ، ابزار آلات ضد حریق ویژه و تالاری روی قلعه با ظرفیت حضور 20 نفر تیرانداز از جهات مختلف دارد که گردشگران را مشتاق به بازدید از آنجا می کند.

پل تاریخی و قدیمی باقرآباد

این پل که قدمت آن متعلق به دوران حکومت قاجاریه می باشد در شهر محلات واقع است که در ساخت آن از سنگ استفاده شده و البته به مرور زمان و در دوره های بعدی اقدام به بازسازی و مرمت آن کرده اند.

غار سوراخ گاو

این غار در کوه سوراخ گاو و در شمال غربی روستای خورهه واقع شده است که از غارهای تاریخی منطقه محسوب می شود و داستان های تاریخی در مورد آن نزد مردم منطقه بسیار است.ذاین غار در شمال غربی روستانی خورهه ، در کوه «سوراخ گاو» واقع شده است و از غارهای تاریخی این منطقه محسوب می شود. دربارة این غار داستان های زیادی نقل می شود که از جملة آن ها هجوم عشایر لر برای غارت این منطقه بوده است. 

سد باستانی نیم ور

در فاصله 7 کیلومتری جنوب غربی شهر محلات سد تاریخی به نام نیم ور قرار دارد که با هدف ذخیره سازی آب در دوران ساسانیان بنا شده است. طول این سد معروف هزار متر و عرض آن 9 متر متر می باشد و دقیقا روی مسیر رودخانه قمرود و لعل بار قرار گرفته است به علت طبیعت سرسبزی که در اطراف این سد حاکم است تفرجگاه جذابی برای گردشگران داخلی و خارجی محسوب می شود و گردشگران در هر زمان بازدید از این سد زیبا را فراموش نمیکنند.

مسجد کرسی محلات

 این بنا در روستای بیجگان محلات در استان مرکزی واقع گردیده و از آثار دوره صفوی است . این مسجد به ابعاد 10×14 متر ، از خشت و گل و با پوشش مسطح تیرپوش ساخته شده است . پوشش بنا بر روی سه ستون چوبی قطور قرار گرفته است . مسجد دارای دهلیزی دوطبقه است که غرفه های آن به جانب مسجد گشوده می شوند و ضلع شمالی آن را سه ارسی پوشانده است. در جدار شرقی مسجد ، درون طاقچه ای ، لوحی سنگی نصب شده که بر آن به خط ثلث برجسته ، عبارات ذیل حجاری شده است : ” قد بنی هذاالمسجد الرفیع فی ایام السلطنة السلطان سید الاعظم الخاقان الافخم السلطان بن السلطان ابوا لمظفر السلطان شاه طهماسب الصفوی الحسینی بهادرخان خلدالله تعالی ملکه و سلطانه خادم الفقراء خواجه امیر احمد بن خواجه محمد بن الشیخ البیجقانی فی منتصف شهر شعبان سنة اثنتین و ستین و تسعمائه ”

مراسم آهو آهو در محلات

مراسم اهو اهو ، در روستای خورهه از توابع دهستان خورهه ، بخش مرکزی شهرستان محلات استان مرکزی برگزار می گردد. روستای خورهه ، یکی از تاریخی ترین نقاط استان مرکزی است و پیشینه سکونت در آن بر اساس شواهد یافت شده از محوطه پیش از تاریخی شهریاری در نزدیکی خورهه به هزاره دوم پیش از میلاد می رسد. همچنین یکی از معدود آثار معماری دوره اشکانی ، در مرزهای امروزی ایران با نام محوطه اشکانی خورهه که هم اکنون بقایای معماری آن از جمله دو ستون با سرستون های به سبک ایونیک برپاست ، در این روستا قرار دارد .

اهو اهو یک مراسم سنتی است که شب نیمه ماه مبارک رمضان و هم زمان با سالروز میلاد امام حسن مجتبی - ع - درروستای خورهه محلات اجرا می شود. این مراسم به این صورت است که نوجوانان روستا در دسته های چند نفری به در خانه اهالی رفته و یک ترانه فولکوریک (عامیانه) اجرا می نمایند.آن ها کوچک ترین فرزند پسر خانواده را مورد خطاب قرار داده و ترانه را به نام او می خوانند و در انتها صاحب خانه مقداری آجیل ، شیرینی ، پول و یا چیزهای دیگر به آن ها می دهد. در این شب تمام خانواده ها منتظر هستند تا دسته های مختلف به در خانه آن هابروند. با گذشت سالیان سال این مراسم و کم رنگ شدن مراسم سنتی قدیمی در ایرانرخ داده ، اما مراسم اهو اهو همچنان در خورهه به قوت خود باقی است.

متن ترانه ای که درشب اهو اهو خوانده می شود ، به صورت ذیل می باشد :

با فرض اینکه کوچک ترین فرزند پسر خانواده ، علی نام دارد. قسمت اصلی ترانه را یکنفر می خواند و قسمت اهو اهو را همه تکرار می کنند. قسمت داخل پرانتز توضیح ترانه می باشد.

علی خان شمایید اهو اهو (علی خان شما هستید)

از قله در نیایید اهو اهو (از قلعه در نیایید )

که مردم دشمنتن اهو اهو (که مردم دشمن تو هستن)

به قصد کشتنتن اهو اهو (به قصد کشتن تو هستند)

خرکی خریدم اهو اهو ( یک الاغ خریده ام)

دمبکش بریدم اهو اهو (دم اونو بریدم)

یه چوب می زنم می خوابه اهو اهو

یه چوب می زنم پا می شه اهو اهو

بلبلا ریختن بر سر چنار اهو اهو (بلبلها روی چنار نشستند )

جیرجیر می کنن اشرفی بیار اهو اهو (آواز می خوانند تا تو اشرفی برای مابیاوری)

قلیونو آب نم کن اهو اهو (قلیان را آماده کن )

آتیش به سرش بند کن اهو اهو (آتش روی آن بگذار )

تا ما بکشیم دودی اهو اهو (تا ما قلیان بکشیم )

آجیلو بیار زودی اهو اهو (زود آجیل برای ما بیاور)

فلسفه وجودی این مراسم در واقع نوعی شادباش و تبریک تولد امام حسن مجتبی ( ع ) است ، که به منزله فال نیک گرفته می شود و نوجوانان روستا به صورت سمبلیک به درب خانه های اهالی رفته و ترانه را به نام کوچک ترین فرزند پسر خانواده می خوانند . این موضوع بیانگر پیوند میان مذهب تشیع و شادی مردم با شادی اهل بیت با آیین ها و ادبیات شفاهی ایرانی است که در مراسم اهو اهو جلوه گر شده است .