بیوگرافی شایان اویس قرن و همسرش تا مدال آباکوس

Namnamak

در ادامه با بیوگرافی کامل شایان اویس قرن ، دانشمند ایرانی حوزه علوم کامپیوتر در دانشگاه واشنگتن ، موفق شد مدال معتبر آباکوس سال 2026 را از سوی اتحادیه جهانی ریاضیات دریافت کند با شما خواهیم بود.

بیوگرافی شایان اویس قرن؛ دانشمند ایرانی علوم کامپیوتر و برنده مدال آباکوس 2026

شایان اویس قرن(Shayan Oveis Gharan) ، دانشمند ایرانی حوزه علوم کامپیوتر در دانشگاه واشنگتن ، موفق شد مدال معتبر آباکوس سال 2026 را از سوی اتحادیه جهانی ریاضیات دریافت کند. این جایزه هر چهار سال یک بار به پژوهشگران برجسته زیر 40 سال در حوزه علوم کامپیوتر نظری اهدا می شود و یکی از مهم ترین افتخارات این حوزه به شمار می رود.

اویس قران متولد سال 1365 در اصفهان است. او تحصیلات خود را در رشته مهندسی کامپیوتر در دانشگاه صنعتی شریف آغاز کرد و پس از مهاجرت به ایالات متحده ، مسیر علمی خود را در دانشگاه استنفورد ادامه داد. علاقه او به مسائل بنیادی علوم کامپیوتر و ریاضیات ، از همان دوران دانشجویی زمینه ساز فعالیت های پژوهشی گسترده اش شد.

شایان اویس قرن

خانواده و اصالت

شایان اویس قرن در شهر تاریخی اصفهان ، در یکی دیگر از دوره های دشوار تاریخ کشورش ، یعنی دوران جنگ هشت ساله ایران و عراق ، به دنیا آمد. پدرش مهندس عمران بود و مادرش ، فاطمه خویی ، معلم زیست شناسی دوره راهنمایی بود؛ زنی که در سال های جوانی ، با وجود علاقه اش به ریاضیات ، ناچار شده بود رویای تحصیل در این رشته را کنار بگذارد.

شهاب اویس قرن ، شهرام اویس قرن، شیدا اویس قرن و شادی اویس قرن، برادران و خواهرانش هستند.

اویس قران می گوید : «در دوره ای که مادرم بزرگ می شد ، فرهنگ جامعه این بود که “دخترها نباید وارد ریاضیات شوند.” او فرصت دنبال کردن این مسیر را نداشت.»

اما خویی تصمیم گرفت فرزندانش را به تلاش و موفقیت تحصیلی تشویق کند. شایان ، کوچک ترین فرزند از میان پنج فرزند خانواده بود. او از کودکی شاهد تلاش خواهر و برادرهای بزرگ ترش بود؛ خواهر و برادرهایی که شش تا سیزده سال از او بزرگ تر بودند و در زمینه هایی مانند ریاضیات ، علوم و پزشکی درس می خواندند. او در دوران کودکی پسری خجالتی بود ، اما روحیه ای رقابتی داشت و می خواست ثابت کند که می تواند به موفقیت های خواهر و برادرهای بااستعدادش برسد.

خویی در گفت وگویی به زبان فارسی ، در حالی که دخترش شادی ترجمه می کرد ، گفت : «او همیشه خودش را با بچه های بزرگ تر مقایسه می کرد.»

شایان رابطه نزدیکی با برادرش شهاب داشت. شهاب که در رشته علوم کامپیوتر تحصیل کرده بود ، در اواخر دهه 1990 در المپیاد جهانی کامپیوتر (International Olympiad in Informatics) ، مسابقه ای جهانی در زمینه مهارت های ریاضی و برنامه نویسی ، شرکت کرد.

وقتی شایان وارد دوره راهنمایی شد ، شهاب کتابی از معماهای ریاضی به او هدیه داد و شایان بلافاصله شیفته آن شد. شهاب بعدها به یاد آورد : «این کتاب جرقه ای در ذهن او ایجاد کرد و باعث شد بخواهد خیلی ، خیلی عمیق تر به مسائل فکر کند.»

خانواده شایان اویس قرن

خانواده شایان اویس قرن

مدال آباکوس 2026؛ تقدیر از پیوند خلاقانه ریاضیات و الگوریتم ها

کمیته داوری مدال آباکوس ، دلیل انتخاب اویس قران را استفاده نوآورانه از ابزارهای پیشرفته ریاضی برای افزایش توانایی الگوریتم ها اعلام کرد. بخش قابل توجهی از کارهای او بر استفاده از شاخه هایی از ریاضیات متمرکز است که در نگاه نخست ارتباط مستقیمی با علوم کامپیوتر ندارند ، اما او توانسته از این ابزارها برای حل مسائل پیچیده محاسباتی بهره بگیرد.

پژوهش های او نشان داده اند که ترکیب ایده های به ظاهر دور از هم می تواند به پیشرفت های مهمی در طراحی الگوریتم ها منجر شود. آنا کارلین ، همکار پژوهشی او در دانشگاه واشنگتن ، درباره این ویژگی او گفته است :

«این همان کاری است که بسیاری از پژوهشگران درخشان انجام می دهند؛ آن ها چیزهایی را به هم متصل می کنند که در ظاهر کاملا بی ارتباط به نظر می رسند.»

شکستن رکورد 40 ساله در مسئله فروشنده دوره گرد

یکی از مهم ترین دستاوردهای شایان اویس قرن ، فعالیت های او در زمینه مسئله مشهور «فروشنده دوره گرد» است؛ مسئله ای کلاسیک در ریاضیات و علوم کامپیوتر که هدف آن یافتن کوتاه ترین مسیر برای بازدید از مجموعه ای از شهرها و بازگشت به نقطه آغاز است.

اویس قران در دوران تحصیل خود در استنفورد تمرکز ویژه ای روی این مسئله داشت و در سال 2019، همراه با آنا کارلین و ناتان کلاین ، موفق شد رکورد الگوریتم کلاسیک کریستوفیدز را که بیش از چهار دهه پابرجا مانده بود ، بهبود دهد.

جاناتان لیک ، ریاضی دان دانشگاه واترلو و از همکاران علمی او ، درباره توانایی های اویس قران گفته است :

«شایان از پس هر کاری برمی آید. من واقعا نمی دانم او چگونه این کارها را انجام می دهد.»

شایان اویس قرن

اثبات یک حدس 30 ساله در نظریه نمونه برداری

یکی دیگر از دستاوردهای مهم این دانشمند ایرانی ، حل حدس 30 ساله میهیل و وزیرانی در سال 2018 است. اویس قران به همراه نیما اناری و سینتیا وینزانت ، با تبدیل مسئله نمونه برداری مبنای ماتروئید به زبان چندجمله ای ها ، توانست این مسئله قدیمی را حل کند.

این دستاورد تأثیر قابل توجهی بر مطالعه الگوریتم های نمونه برداری گذاشت و مسیرهای جدیدی را برای بررسی ساختارهای پیچیده ریاضی و محاسباتی باز کرد.

چهره ای الهام بخش در مرز میان ریاضیات و علوم کامپیوتر

شایان اویس قرن امروز به عنوان یکی از پژوهشگران برجسته نسل جدید در حوزه علوم کامپیوتر نظری شناخته می شود؛ دانشمندی که با ترکیب تفکر ریاضی عمیق و روش های الگوریتمی نوین ، توانسته برخی از دشوارترین مسائل این حوزه را بررسی و حل کند.

کسب مدال آباکوس 2026، تازه ترین نشانه از جایگاه علمی او در عرصه جهانی و نمونه ای از حضور موفق پژوهشگران ایرانی در پیشرفته ترین مرزهای علم و فناوری است.