آیت الله شبیری زنجانی و رهبری و فرزندان آیت الله شبیری زنجانی و خواهر آیت الله شبیری زنجانی و زندگینامه آیت الله شبیری زنجانی و رساله آیت الله شبیری زنجانی و سوال از آیت الله شبیری زنجانی و سید موسی شبیری زنجانی سن و داماد آیت الله شبیری زنجانی در نم نمک.
زندگینامه آیت الله سید موسی شبیری زنجانی و خانواده
آیت الله سید موسی شبیری زنجانی متولد 11 اسفند 1306 در قم از فقهای برجسته شیعه و از مراجع تقلید معاصر است. او بخش عمده ای از زندگی خود را به تحصیل ، تدریس و پژوهش در حوزه علوم دینی اختصاص داده و از استادان نام آشنای حوزه علمیه قم به شمار می رود.
تولد و خانواده
سید موسی شبیری زنجانی در خانواده ای روحانی در قم متولد شد. پدر او ، آیت الله سید احمد زنجانی ، از عالمان شناخته شده حوزه علمیه قم بود و سال ها در مدرسه فیضیه اقامه نماز جماعت می کرد. در آن دوران ، شماری از عالمان و طلاب ، از جمله سید روح الله خمینی ، در نماز جماعت او حضور می یافتند.
آیت الله شبیری زنجانی نیز پس از پدر ، به اقامه نماز جماعت پرداخت و سال هاست نماز مغرب و عشا را در حرم حضرت فاطمه معصومه و نماز ظهر و عصر را در مدرسه فیضیه اقامه می کند.
عکس کودکی موسی شبیری زنجانی
آغاز تحصیلات حوزوی
آیت الله شبیری زنجانی پس از گذراندن دوره تحصیلات ابتدایی ، تحصیل علوم دینی را آغاز کرد. او از سال 1317 شمسی تحصیلات حوزوی خود را در قم ادامه داد و پس از فراگیری مقدمات ، ادبیات و سطوح حوزوی ، برای تکمیل دانش دینی خود راهی نجف شد.
او در دو دوره پس از سال 1332 نیز به نجف سفر کرد و در محضر استادان برجسته حوزه علمیه این شهر به تحصیل و پژوهش پرداخت.
استادان و دوره تحصیل
آیت الله شبیری زنجانی در دوران تحصیل از محضر شماری از برجسته ترین استادان فقه و اصول بهره برد. از جمله استادان او می توان به افراد زیر اشاره کرد :
- آیت الله سید احمد زنجانی ، پدر ایشان
- آیت الله سید محمد محقق داماد
- آیت الله سید ابوالقاسم خویی
- آیت الله سید محمد حجت کوه کمری
- آیت الله سید حسین طباطبایی بروجردی
این دوره از تحصیل ، نقش مهمی در شکل گیری جایگاه علمی او در حوزه علمیه قم داشت.
موسی شبیری زنجانی و پدرش
ازدواج و همسر
آیت الله شبیری زنجانی در سال 1329 شمسی با دختر آیت الله سید علی محمد مجد ازدواج کرد. حاصل این ازدواج 12 فرزند ، شامل 6 پسر و 6 دختر است.
بخشی از فرزندان او پس از گذراندن تحصیلات ابتدایی و جدید ، با تأثیرپذیری از شخصیت و سیره پدر و همچنین آشنایی با زندگی علمی جدشان ، آیت الله سید احمد زنجانی ، وارد حوزه علمیه شدند و به تحصیل علوم دینی پرداختند.
فرزندان و خانواده
پنج تن از پسران آیت الله شبیری زنجانی به کسوت روحانیت درآمدند و یکی دیگر از پسران ایشان نیز در رشته مهندسی تحصیل کرده است و به امور دینی و شرعی پایبندی دارد.
از میان فرزندان روحانی ، حجت الاسلام سید محمد و حجت الاسلام سید محمدجواد از فضلا ، محققان و مدرسان حوزه علمیه قم هستند. همچنین سید علی مدیریت موسسه فرهنگی یاسین و سید حسن مدیریت موسسه رای پرداز را بر عهده دارند. سید احمد نیز از طلاب حوزه علمیه است و در زمینه ترویج آموزه های دینی میان نسل جوان فعالیت دارد.
دختران آیت الله شبیری زنجانی نیز از تحصیلات عالی برخوردارند. دامادهای ایشان نیز از میان روحانیان و پژوهشگران حوزه علمیه قم بوده اند و در کنار تحصیلات حوزوی ، در زمینه های علمی و تبلیغی فعالیت داشته اند.
درگذشت خواهر آیت الله شبیری زنجانی
خواهر آیت الله سید موسی شبیری زنجانی که همسر مرحوم آیت الله میرمحمدی بود ، در سال 1398 درگذشت. او از اعضای خانواده ای روحانی و شناخته شده بود.
درگذشت داماد آیت الله شبیری زنجانی
حجت الاسلام والمسلمین مهدی بیگدلی ، از استادان و پیشکسوتان حوزه علمیه قم و داماد آیت الله شبیری زنجانی ، در 6 فروردین 1401 درگذشت.
بیگدلی سال ها در حوزه علمیه قم به تدریس و فعالیت های علمی و حوزوی اشتغال داشت و از استادان شناخته شده این حوزه محسوب می شد.
تالیفات موسی شبیری زنجانی
در فقه
- تحریر الجواهر (کتاب حج)
- تجری فتاوی الجواهر (کتاب حج)
- شرح بر حج عروة الوثقی (فصل اقسام حج)
- حاشیه بر جامع احادیث شیعه مخصوصاً کتاب حج که او بر بسیاری از احادیث این کتاب حاشیه های متنی و سندی نوشته است تا در موارد نیاز ، ساده و قابل فهم باشد.
- پژوهش هایی در احکام حج
- برگزیده هایی از کتب فقهی و حدیثی و … به ویژه آنچه با کتاب حج ارتباط دارد.
- توضیح المسائل فارسی
- دروس اجاره
- دروس خمس ، تقریرات این دروس به تفکیک هر درس در 6 مجلد تنظیم و منتشر شده که البته تنظیم کاملی نیست.
- دروس نکاح ، تقریرات این دروس به تفکیک هر درس به گونه نسبتاً مطلوبی تنظیم شده که تاکنون 20 مجلد آن انتشار یافته است.
- تقریرات پراکنده ای از دروس اساتید
- بحث هایی در تعادل و تراجیح
- بحث هایی در قاعده فراغ و تجاوز
- کتب مناسک حج (به فارسی و عربی و مناسک مختصری به فارسی با نام مناسک زائر مطابق با فتاوای او)
موسی شبیری زنجانی و آیت الله علی خامنه ای
در حدیث و رجال و درایه
- حاشیه بر اکثر کتب حدیثی به ویژه درباره سند آنها ، بالاخص در کتب اربعه
- دو تعلیقه بر رجال شیخ : تعلیقه کبیره (تا اواسط باب ما روی عن النبی صلی الله علیه و اله من الحابه) در یک مجلد ، و تعلیقه صغیره (تا آخر کتاب) در یک مجلد.
- تعلیقات بر کتب رجالی همچون کتاب رجال نجاشی ، کتاب رجال نجاشی با تحقیق دقیق او انتشار یافته است که البته در آن تنها به ارائه متنی صحیح (نزدیکترین متن به متن مولف با توجه به نسخه های موجود اکتفا شده است.
- دروس در درایه و قواعد کلی علم رجال
- فهارس رجالی بر اسناد اکثر کتب حدیثی (بجز کتب اربعه) در مجلدات بسیار. این فهارس با دو روش ترتیب الاسانید و اعلام الاسانید با تعیین راوی و مروی عنه تنظیم شده و از آنجا که در معجم رجال الحدیث و نیز در تجرید اسانید الکافی و تجرید اسانید التهذیب سید حسین طباطبایی بروجردی فهرست رجالی کتب اربعه (تا حد نسبتاً مطلوبی) ارائه شده ، فهارس او به دیگر کتب حدیثی اختصاص یافته است.
- اسناد اصحاب اجماع با تعیین راوی و مروی عنه (در پنج جلد) او از فهارس رجالی که سال ها وقت و تلاش طاقت فرسا برای تهیه آن صرف کرده اند ، در بررسی مباحث رجالی و اثبات مبانی خاص خود و نیز در تعلیقاتی که بر اسناد احادیث زده اند ، استفاده شایانی نموده ، و در کنار آن ها از فهارس دیگر و نرم افزارهای رجالی بهره مند می باشند.
متفرقه
جرعه ای از دریا (مجموعه مقالات از وی و همچنین حکایاتی از بزرگان به نقل از وی) این کتاب در موسسه کتابشناسی شیعه تهیه و تدوین شده است و تا امروز سه جلد از آن منتشر شده است که شامل سه بخش زیر است :
- فصل اوّل : حاشیه های ایشان بر کتب عربی
- فصل دوم : حاشیه های ایشان بر کتب فارسی
- فصل سوم : طریقیات
حاشیه های او جنبه علمی دارد و قسمت سوم درباره شخصیتهای علمی و فرهنگی جهان اسلام به خصوص شیعه بحث شده است. این کتاب تا جلد چهارم و پنجم ادامه دارد و هم اکنون در حال آماده سازی است.
جایگاه علمی و حوزوی
آیت الله سید موسی شبیری زنجانی پس از سال ها تحصیل ، تدریس و تحقیق در علوم اسلامی ، به یکی از چهره های برجسته فقه و اصول در حوزه علمیه قم تبدیل شد. او از مراجع تقلید شیعه است و فعالیت علمی و حوزوی او در طول دهه های گذشته ، عمدتاً بر تدریس ، پژوهش و تربیت شاگردان در حوزه علوم دینی متمرکز بوده است.