ثبت بیوگرافی در گوگل
ثبت بیوگرافی در ویکی پدیا
تبلیغات

کورش سلیمانی گفت : هدف گذاری مان این نیست که از تئاتر پول دربیاوریم چون همه ما بنیه اقتصادی تئاتر را می دانیم. البته که همه نیاز داریم و خوشبختانه در حد خوبی بازگشت سرمایه داشته ایم و بچه ها از نظر جایگاه حرفه ای هم وضعیت قابل قبولی دارند و دنبال کسب نام هم نیستند و این گونه است که بر اصل کار متمرکز می شویم.

کورش سلیمانی : نسل ما خیلی هم عجول نبود / برای نان و نام ، کار نمی کنیم

به گزارش نم نمک ، تابستان سال گذشته کورش سلیمانی به توصیه اصغر نوری نمایشنامه «توافق نامه» را خرید ، از درِ شهرکتاب که بیرون زد ، همان جا در خیابان نشست و یک نفس ، کل نمایشنامه را خواند.کوروش سلیمانی الان کجاست؟کوروش سلیمانی الان کجاست؟

او متن بعدی خود را پیدا کرده بود؛ نمایشنامه ای فرانسوی نوشته فیلیپ کلودل با ترجمه شهلا حائری.

این نمایشنامه حالا با بازی خود او و بهنام تشکر و رامین ناصرنصیر در تماشاخانه ایرانشهر روی صحنه است و با استقبال تماشاگران هم رو به رو شده.

اجرای این نمایش فرصتی شد تا با این هنرمند گفتگویی مفصل داشته باشیم درباره حضورش در عرصه کارگردانی به صورت حرفه ای که به حدود 10 سال می رسد و سبب شده تا او دیگر صرفا یک بازیگر نباشد.

سلیمانی در گفتگوی خود با ایسنا از ورودش به کارگردانی می گوید ، بابت وضعیت فعلی تئاتر نگرانی دارد و متاسف است که تنگناهای اقتصادی سبب شده برخی اتفاقات روی صحنه تئاتر رخ بدهد که هیچ ربطی به این هنر ندارد.

او که در 10 سال اخیر بیشتر به عنوان کارگردان در تئاتر حضور داشته است ، در آغاز این گفتگو درباره تمرکزش بر کارگردانی تئاتر در این سال ها توضیح می دهد : «تحصیلات لیسانسم کارگردانی بود و ارشدم ادبیات نمایشی . یعنی بازیگری نخواندم ولی چون از سال ها قبل در کرمانشاه بازیگری را آغاز کرده بودم ، آن را ادامه دادم. در دوره دانشکده به عنوان بازیگر و کارگردان در جشنواره دانشجویی که جهاد دانشگاهی برگزار می کرد ، حضور داشتم. بنابراین گرچه بیشتر مشغول بازیگری بودم ولی دغدغه کارگردانی هم داشتم. ولی این روند متوقف شد تا اوایل دهه 90 که ابتدا نمایشنامه «مسافران» آقای رحمانیان را در فرهنگسرای ارسباران اجرا کردم و بعد از آن ، امیرعلی نبویان نمایشنامه «ناگهان پیت جلبی» را مطرح کرد و شروع کارگردانی حرفه ای من در این 10 سال از همین کار بود که ابتدا در باشگاه دانشجویان دانشگاه تهران و بعد در تماشاخانه سنگلج روی صحنه رفت و به عنوان پرتماشاگرترین نمایش این تماشاخانه در آن سال معرفی شد. شاید این توفیق و استقبال مردم و نقدهای مثبت بر من تاثیر گذاشت و فکر کردم حالا که درس کارگردانی خوانده ام و تجربیاتی هم دارم ، وارد فضای حرفه ای بشوم.»

او سال هایی را یادآوری می کند که تئاتر ایران چند سالن محدود داشت ، مجموعه تئاترشهر ، تالار مولوی که ویژه دانشجویان بود و تماشاخانه سنگلج که فعالیتش افت و خیزهایی داشت.

به خودمان اجازه نمی دادیم به اجرای عمومی فکر کنیم

سلیمانی با یادآوری فضای تئاتر در آن مقطع و با اشاره به ویژگی های نسل خودش ادامه می دهد : «نسل ما خیلی هم عجول نبود. ما بعد از فارغ التحصیلی ، به این فکر می کردیم که الان چه کسانی در جایی مانند تئاتر شهر کار به صحنه می برند. چون آن دوره سالن های تئاتر هم بسیار محدود بود و مانند امروز تماشاخانه های خصوصی وجود نداشت. از طرف دیگر در این سالن های محدود ، استادان بزرگی مانند بهرام بیضایی ، حمید سمندریان ، علی رفیعی ، قطب الدین صادقی ، خانم پروانه مژده یا نسل بعدی مانند آقایان رحمانیان ، علیرضا نادری ، یعقوبی ، امجد و ... مشغول به کار بودند که اصلا ما به خودمان اجازه نمی دادیم به اجرای عمومی نمایشی فکر کنیم. حالا درست یا غلط ، نگاه ما چنین بود. توقع ما شرکت در جشنواره دانشگاهی بود و اجراهای 5، 6 روزه در پلاتو هنرهای زیبا.»

بعد از «ناگهان پیت حلبی» که یک کار ایرانی طنز با مباحث جدی درباره مباحث فرهنگی بود ، سال 96 نمایش «فالو می» را بر اساس نمایشنامه «چشم عمومی» نوشته پیتر شفر در تالار مولوی روی صحنه برد ، نمایشی با موضوع عشق و اینکه چگونه روابط عاشقانه زوج ها به سردی می گراید.

سال 97 با اجرای  «خرده نان» سپری شد که این نمایش نیز چون دو اثر قبلی با استقبال تماشاگران رو به رو شد.

کارگردان ، انتخاب می کند ولی بازیگر ، انتخاب می شود

با اجرای این آثار ، کورش سلیمانی ، دیگر خود را در مقام کارگردان تثبیت کرد.

او درباره انتخاب این شاخه توضیح می دهد : «در کارگردانی ، خودت انتخاب گری ولی در بازیگری ، انتخاب می شوی حالا یا شانس داری و برای کاری دعوت می شوی که مطابق سلیقه و نگاهت به جهان باشد که ممکن است کمتر پیش بیاید ولی در کارگردانی ، دستت بازتر است برای اینکه مطابقه میل خودت کار کنی. این ویژگی کارگردانی سبب شد که از همان دوران دانشجویی درگیر این موضوع باشم. همچنانکه در دوره دانشجویی نمایش «چند و چون به چاه رفتن چوپان» را در جشنواره دانشجویی اجرا کردم که چند جایزه اصلی را برد ولی در آن سال ها مثل الان ، خیلی فضا برای دانشجویان باز نبود. الان یک کار موفق دانشجویی در فضای حرفه ای هم اجرا می شود که خوبی ها و بدی هایی دارد ولی آن سال ها برای اینکه یک دانشجوی فعال بخواهد وارد فضای حرفه ای بشود ، شرایط خیلی دشوار بود. بنابراین با احتیاط می توانستیم به کارگردانی فکر کنیم و این شد که بین خواسته و عمل ، فاصله ای افتاد تا اینکه در دهه 90 سعی کردم به صورت جدی به این سمت بیایم.»

همیشه خودم تهیه کننده بوده ام

سلیمانی که در اجرای نمایش هایش ، تهیه کنندگی را هم بر عهده دارد ، در این باره نیز می گوید : «در تمام این سال ها خودم کارهایم را تهیه کرده ام. به این صورت که در سریال یا پروژه ای بازی می کردم و پولی می گذاشتم برای ساخت تئاتر و خدا را شکر که همه هزینه ها باز می گشت.»

او در پاسخ به این پرسش که آیا بنا دارد تا این رویه را ادامه بدهد ، می گوید : «طبعا آدم وقتی فعالیتی انجام می دهد ، به بازخوردش فکر می کند. خوشبختانه در تمام این کارها ، ارتباط خوبی با تماشاگران داشته ام. بسیاری از تماشاگران همین اجرا ، کسانی هستند که کارهای قبلی ما را هم دیده اند. از طرف دیگر بحث گروه هم مهم است. بیشتر اعضای گروه ، هم دوره ای های من از دوران دانشکده هستند و ما تقریبا یک تیم ثابت هستیم. خوشبختانه نوع نگاه همکاران من هم این است که ما برای نان کار نمی کنیم. نمی گویم این کار بد است ولی هدف گذاری مان این نیست که از تئاتر پول دربیاوریم چون همه ما بنیه اقتصادی تئاتر را می دانیم. البته که همه نیاز داریم و خوشبختانه در حد خوبی بازگشت سرمایه داشته ایم و بچه ها از نظر جایگاه حرفه ای هم وضعیت قابل قبولی دارند و دنبال کسب نام هم نیستند و این گونه است که بر اصل کار متمرکز می شویم. یعنی اصل موهبتی به نام تئاتر که با آن آشنا شده ایم یعنی تئاتری که هم به خودمان حال خوبی می بخشد و هم سبب می شود با مردم روزگار خودمان که دردمند مشکلات گوناگونی هستند؛ از مسائل روانی تا اجتماعی و ... گفتگویی برقرار کنیم. از این زوایه ، تئاتر برای ما وظیفه ای اجتماعی است. اگر قائل باشیم به اینکه هر یک از ما در جایگاهی که هستیم ، مسئولیت داریم ، این روند ما بر اساس این مسئولیت ادامه پیدا می کند.

ادای دین به شاعران

او البته از یک کار دیگرش هم یاد می کند؛ نمایش «فرودگاه پرواز شماره 745» که در قیاس با دیگر نمایش هایش شخصی تر است : «تنها کاری که در این مجموعه کمی شخصی تر بوده و با افتخار از آن یاد می کنم ، همین نمایش است که متن آن نوشته استاد احمدرضا احمدی بود که نوعی ادای دین به شاعران بود و ادای دینی ویژه به شخص ایشان چراکه خیلی دوست داشتند این متن به صحنه بیاید. متن دشواری هم بود ولی با کمک همکاران و دوستان بازیگرم ، خوشبختانه اجرای قابل قبولی داشت و ایشان و خانواده شان بسیار خوشحال شدند و آنجا هم تلاش کردیم صدای شاعران را به گوش مردم برسانیم که چه شرایط دشواری دارند و البته بعد از بعد از آن دوباره به روال قبلی خود بازگشتیم.

اگر پیگیر نمایش های کورش سلیمانی بوده باشید ، متوجه می شوید که او اغلب نمایشنامه هایی انتخاب می کند که با حال و هوای مردم ما همسو  باشند.

او خود درباره انتخاب نمایشنامه هایش می گوید : «این به همان مسئولیت اجتماعی برمی گردد. ما فقط برای دلخوشی خودمان کار نمی کنیم. هرچند کار تئاتر برایمان بسیار لذت بخش است و رویارویی با تماشاگر و دیدن حال خوب او ، نهایت شادی من است. همچنانکه به بچه های گروه هم می گفتم برای من تئاتر مانند یک چشمه زلال است که دوست دارم هر کس به اندازه کف دستی از آن بنوشد. به همین دلیل در هنرهای دراماتیک ، انتخاب متن خیلی مهم است. بگذریم که نمایشنامه نویسی در سال های اخیر در فضای تئاتری ما بشدت تضعیف شده. یعنی اصلا شرایط شبیه دهه 70 نیست. الان چند نمایشنامه نویس اثرگذار مانند نمایشنامه نویسان آن دوره داریم. در میان نسل جدید ، نخبگان بسیاری هست ولی آن جریان ، دیگر وجود ندارد.»

تئاترمان نباید ابتر شود

سلیمانی در پاسخ به اینکه آیا این وضعیت می تواند به دلیل تضعیف تئاتر اجتماعی در ده های اخیر ایجاد شده باشد ، تاکید می کند : «بله. بخشی از این ماجرا برمی گردد به اینکه دوستان سیاست گذار بدانند تئاتر اجتماعی موثرترین شکل تئاتر است و شکل گیری تئاتر از آغاز با رویکرد اجتماعی بوده. دوستان سیاستگذار از سال ها پیش باید می دانستند که نباید تئاترمان ابتر شود و صرفا به سمت انتزاع برود و فقط بر فرم تکیه کند و تماشاگر را دست خالی به خانه روانه کنیم. هرچند در هنر زیبایی بسیار مهم و اصل است اما فرم و محتوا در کنار هم کامل می شوند. مانند یک لیوان بلوری زبیا که اگر خالی باشد ، نمی تواند رفع تشنگی کند ، آبی هم که در دست داریم اگر در ظرفی نباشد ، قابل عرضه نیست. یعنی هر دو در کنار هم باید باشد ولی به نظر من این مشکل جدی وجود دارد که در این سال ها بیشتر به آن لیوان توجه کرده ایم و کوشیده ایم آنچه را در تئاتر روز دنیا در حال وقوع است ، پیاده کنیم ولی الان معنا و معجزه تئاتر ، کمرنگ شده. به همین دلیل برای اجرای یک اثر شاید بیشترین زمان را صرف انتخاب متن می کنم . برخی دوستان می گویند فقط متن خارجی کار می کنی در حالیکه ایرانی یا خارجی بودن برایم مهم نیست. بلکه حرفی که آن کار می زند و نسبت آن با روزگار ما مهم است.

سلیمانی در صحبت هایش از هنرمندی مانند علیرضا نادری یاد می کند و همین یاداوری سبب می شود از او بپرسیم هیچ در فکر آن هست که نمایشنامه ای از نادری اجرا کند.

او در پاسخ به این کنجکاوی ما ، نادری را یکی از مهم ترین چهره های نمایشنامه نویسی بعد از انقلاب می نامد و ادامه می دهد : «آقای نادری تجربه زیسته بسیاری دارد و چون از طبقه ای آشنا با درد مردم به فضای تئاتر آمده ، کارهایش بسیار اثرگذار است. در زمینه تئاتر اجتماعی ، یکی از بهترین نمایشنامه نویسان ماست مانند محمد یعقوبی که متاسفانه از حضور هر دو آنان محرومیم ولی از نویسندگان مورد علاقه من هستند. امیدوارم بعد از تجربه ای که در دوره دانشجویی داشتم ، دوباره یکی از کارهای ایشان را به صحنه بیاورم.»

این هنرمند تئاتر در این بخش از گفتگو از علاقه اش به اکبر رادی هم صحبت می کند : «یکی دیگر از نویسندگان مورد علاقه ام ، آقای رادی است که به نظرم نویسنده قدرنادیده ای است. با احترام به همه عزیزانی که کارهای ایشان را حتی گاه به خوبی به صحنه برده اند ، به نظرم چیز دیگری در متون ایشان هست که جا دارد نگاهی دوباره به آثارشان بیندازیم چون کارهای ایشان هم به شدت اجتماعی و بدون تاریخ مصرف است زیرا درباره انسان نوشته و آنچه را در نقدها درباره تاثیرپذیری ایشان از چخوف و ایبسن مطرح شده ، مبارک می دانم چون به شدت اجتماعی هستند و بسیار مشتاقم شرایطی باشد که از همه این نویسندگان کار کنم. اینکه گفتم شرایط ، باید یادآوری کنم که گاه شرایط اجتماعی بر کار ما تاثیر می گذارد. مثلا اجرای «سکوت سفید» همزمان شد با آبان سال 98 و گرانی بنزین یا «فرودگاه...» در زمان اوج گیری امیکرون روی صحنه رفت. ما با این چالش ها کار کرده ایم.»

اگر خانه ما مشکلی داشت ، رهایش می کنیم؟

سلیمانی در میان صحبت هایش از وظیفه اجتماعی هنرمند در توجه به روزگار خود سخن گفت و از او می پرسیم به دلیل همین وظیفه اجتماعی است که الان دارید کار می کنید؟ که پاسخ می دهد : « نکته بسیار مهمی است. به هر نظری احترام می گذارم. حق شماست که کار نکنید و حق من است که کار کنم. این محترم است اما دیدگاهی که برای کار کردن دارم ، از اینجاست که به گفته آقای سمندریان ، این صحنه ، خانه ما است. آیا من باید این خانه را حتی اگر مشکلی دارد ، مثلا در و پنجره اش ایرادی دارند ، رها کنم؟ منِ نوعی یک وظیفه اجتماعی دارم. آیا از تعطیلی تئاتر و کار نکردن ما مردم سود می برند. می دانم همه دوستان ما دغدغه اجتماعی دارند اما این را هم می دانم که هرگز نباید تئاتر را تعطیل کنیم چون با تعطیلی هر نمایشی ، چراغی در شرایط فرهنگی ما ، خاموش می شود و من این را شایسته نمی دانم. البته در اینکه دشواری هایی وجود دارد و تئاتر ما دارد انحراف های جدی پیدا می کند و شاید دلیل برخی از دوستان برای کار نکردن ، همین باشد ، شکی نیست.»

به صِرف شهرت در فضای مجازی ، نباید وارد تئاتر شد

او در پاسخ به اینکه منظورتان از انحرافات جدی چیست؟ ، توضیح می دهد : «کارهایی را که روی صحنه می آید ، رصد کنید ، بردن تئاتر به سمت تجاریِ صِرف غلط است و این به خود ما برمی گردد. همچنانکه بی توجهی دولت به بحث اقتصاد تئاتر و حمایت نکردن از گروه های تئاتری نیز برمی گردد. با قطع حمایت دولت ، هنرمند تئاتر به ناچار ، برای تامین هزینه ها به روش ها و ابزارهایی روی می آورد که اصلا ربطی به تئاتر ندارد. من به همه کسانی که علاقه مند به حضور در عرصه تئاتر هستند ، احترام می گذارم اما  دلیل حضور دوستانی که تازه به این عرصه وارد می شوند نباید صرفا شهرت شان در فضای مجازی و اینستاگرام و فضاهایی از این دست باشد. از سوی دیگر اطلاق عنوان «پرفروش» در تئاتر یکی دیگر از اشکالاتی است که در این سال ها پدید آمده. تقلیل تماشاگر به بلیت ، اجحاف بزرگی است.

سلیمانی شرایط امروز تئاتر را با آنچه از استادانش در دانشکده هنرهای زیبا آموخته مقایسه می کند و این تفاوت را غم انگیز می داند و ادامه می دهد : «در دانشگاه یاد گرفتیم ، تفکری را با زبان هنر و اصول زیبایی شناسی با تماشاگر مطرح و با او دیالوگ برقرار کنیم. همه اهمیت تئاتر ، برقراری همین دیالوگ است. انحراف هایی که می گویم ، قابل رفع است. باید کمی برگردیم به اینکه کجا بودیم و کجا می رویم. استادان ما مثلا آقای سمندریان ، تئاتر را ابزاری برای انتقال اندیشه می دانستند ، این تلقی از تئاتر الان کجاست؟ نمی خواهم بدبین باشم ولی فکر می کنم کمی از این تلقی عقب رفته ایم. با این حال بر اساس همان وظیفه مان گفتیم در این بازار تئاتر ، کالای خود را ارایه کنیم و خوشحالم که هنوز خریدار دارد و با تمام اتفاقاتی که رخ داده ، هنوز کارهایی مثل کار ما تماشاگر دارد.

متن ، بدجوری قلاب انداخت

حالا دیگر می رسیم به نمایش اخیر او؛ «توافق نامه». متنی که سلیمانی به توصیه اصغر نوری ، مترجم تئاتر با آن آشنا شد.

او در این باره می گوید : «تابستان سال 1401 در جست و جوی متنی بودم برای اجرا. می دانستم اصغر نوری مشغول مدیریت ترجمه چند اثر است و از او پرس و جو کردم که این نمایشنامه را که به قلم شهلا حائری ترجمه شده ، معرفی کرد. به شهر کتاب مرکزی رفتم و همان جا در در خیابان نشستم و یک ساعته آن را خواندم و متن برایم قلاب انداخت. تیر ماه همان سال تقاضای اجرا در تئاتر شهر را داده بودیم که به نتیجه ای نرسید و به ما زمانی را دادند که من و بهنام تشکر ، دیگر بازیگر نمایش ، درگیر فیلم بودیم و خواستار جا به جایی شدیم که نشد و عملا امکان اجرای ما در تئاتر شهر از بین رفت. من تئاترشهر را خیلی دوست دارم. هم برای اعتبار خودمان دوست داشتیم در آن کار کنم و هم اینکه فکر کردیم اگر نمایش ما موفقیتی به دست آورد ، کمک کنیم تا تئاترشهر دوباره رونق بگیرد.»

چالشی که هنرمندان بزرگ جهان تجربه کرده اند

او که در این نمایش علاوه بر کارگردانی ، ایفاگر یکی از نقش های اصلی کار هم هست ، درباره دشواری کارگردانی و بازیگری به صورت همزمان می گوید : «یکی از چالش های بزرگم در این کار همین بود. به جز یکی دو تجربه دانشجویی ، در کارهای خودم بازی نمی کردم. البته که بازیگرم و دغدغه بازیگری ام همچنان سر جای خود باقی است ولی پرهیز می کردم از بازی در کارهای خودم. در نمایش قبلی به عنوان گوینده رادیو ، فقط صدایم حضور داشت و دیدم می توانم برای یک ساعت و اندی ذهنم را از کارگردانی دور کنم. در این نمایش سه بازیگریم و فکر کردم خودم یکی از نقش ها را بازی کنم. هم چالش جذابی است و هم در دنیا خیلی از هنرمندان را داریم که همزمان در آثار خود بازی می کنند و اتفاق نویی نیست. نمونه موفقش در تئاتر خودمان کارهای آقای پارسا پیروزفر است که همیشه درخشان بوده. به هر حال کار کردیم و فکر می کنم تجربه ناموفقی نبود. سختی کار ، با حضور دو بازیگر دیگر ، بهنام تشکر و رامین ناصرنصیر آسان شد. بدون این دو عزیز ، شاید اصلا نباید سمت این کار می رفتم. همراهی شان خیال مرا آسوده کرد. خوشبختانه فضای صحنه و پشت صحنه ما خیلی امن است و بازیگران برای یکدیگر کار می کنند و عوامل پشت صحنه هم همینطور.»

حضور مغتنم بهنام تشکر و رامین ناصرنصیر

سلیمانی که همچنان به چاپ بروشور و تمرین های چند ماهه در تئاتر پایبند است ، درباره وفاداری خود به این اصول می گوید : «همه جزییات برایم مهم است از پوستر و بروشور تا تمرین چند ماهه. اصلا یکی از دلایلی که تئاترشهر نرفتم این بود که مثلا بهمن به من گفتند اسفند اجرا کنید که گفتم اصلا مدل من این نیست که یک ماهه کار آماده کنم. با این دو بازیگری که هر کدام بیش از 30 سال سابقه تئاتر دارند و پرکار هم هستند ، بیش از 50 جلسه تمرین داشتیم. سه نفره کار می کردیم. پروسه خیلی دلچسبی داشت که حالا دلتنگش هستم چون اصولا در تئاتر دوره تمرین خیلی مهم است.»

از او می پرسیم از ابتدا انتخاب تان همین دو بازیگر بودند؟ که پاسخ می دهد : «با بهنام تشکر دوست و همکار بودیم و به جهت نوع نگاهمان به هستی و تئاتر و اینها خیلی مترصد همکاری بودیم و اولین گزینه ام بود. درباره نقش رامین ناصرنصیر گزینه های مختلفی به ذهن می آمد ولی به یکباره به ایشان رسیدیم که الان از این انتخاب خیلی خوشحالیم. بهنام و رامین با اینکه درگیر کارهای دیگر هم بودند ولی از آنجاکه بسیار متعهدند ، کاملا در اختیار این کار بودند. شاید باورتان نشود که این دو بازیگر با اینکه خسته تر از من بودند ، زودتر از من می آمدند سر تمرین؛ عاشقانه تر و با شوق بیشتر و جزو چند بازیگر خوبی هستند که قطعا برای این دو نقش مناسب هستند.»

کورش سلیمانی با بیان اینکه اجرای نمایش «توافق نامه» تا اواخر دی ادامه دارد ، تاکید می کند : «می خواهیم حال خودمان خوب بشود و این حال خوش به مخاطب هم تسری پیدا کند و چه چیزی از این با ارزش تر که به یکدیگر حال خوب ببخشیم.»


بیوگرافی کوروش سلیمانی

کوروش سلیمانی متولد 3 مرداد 1352 بازیگر و کارگردان تئاتر اهل ایران است.

  • تاریخ: شنبه, 16 دی 1402
  • برگرفته از: ایسنا

بیوگرافی

پیج اینستاگرام نم نمک

این مطلب مفید بود؟
(0 رای)
0%

نظر دادن