علائم بیماری هاری چیست؟ [نحوه پیشگیری و درمان]

در این مطلب جدید در سال 1405 و سال 2026 ، علائم بیماری هاری و علل بیماری هاری و بیماری هاری در کودکان و بیماری هاری در بزرگسالان و علت ابتلا به بیماری بیماری هاری و عوارض بیماری هاری و درمان خانگی بیماری هاری و درمان گیاهی بیماری هاری و نحوه انتقال بیماری بیماری هاری و آیا بیماری هاری مسری است و پیشگیری از بیماری هاری و درمان سنتی بیماری هاری و داروی درمان بیماری هاری در نم نمک.

علت و علائم بیماری هاری چیست؟

هاری در واقع یک بیماری ویروسی کشنده است که مخصوص پستانداران ، گوشتخواران اهلی و وحشی است. انسان و سایر حیوانات خون گرم پستاندار به طور تصادفی و غالباً از طریق گزش به آن مبتلا می شوند. میزان کشندگی آن بالا (صددرصد) است به طوری که پس از ظهور علائم بیماری چه در انسان و چه در حیوان درمان پذیر نبوده و بیمار محکوم به مرگ خواهد بود.

عامل این بیماری ویروسی است و تمایل به سیستم عصبی دارد و وقتی به سیستم عصبی مرکزی حمله کند تقریباً همیشه موجب مرگ میزبان می شود. ویروس هاری در حرارت 50 درجه سانتی گراد در مدت 15 دقیقه و در حرارت 60 درجه در مدت 35 ثانیه و در حرارت 100 درجه سانتی گراد در مدت چند ثانیه از بین می رود. بنابراین برای ضدعفونی وسایل آلوده کافی است چند دقیقه آنها را بجوشانید و یا از فنل ، الکل ، محلول سفیدکنندها­ی خانگی (آب ژاول) و ... استفاده کنید.

توجه کنید که کلیه حیوانات خونگرم پستاندار چه وحشی و چه اهلی (بخصوص سگ و گربه) اعم از گوشتخوار ، علفخوار ، جوندگان و پستاندار پرنده (خفاش ها) به این بیماری حساس هستند.

سرایت بیماری از طریق گازگرفتن به وسیله حیوانات صورت می گیرد. در مورد گربه و گربه سانان از طریق پنجه کشیدن نیز انتقال بیماری صورت می گیرد ، زیرا گربه دائماً مشغول لیسیدن پنجه هایش بوده و پنجه ها آلوده به بزاق می­ شوند و در موقع پنجه کشیدن می­ تواند ویروس را از طریق خراش به انسان منتقل نماید.

بیماری هاری از راه پوست سالم قابل سرایت نیست ، ولی اگر کوچکترین خراش یا زخمی در پوست وجود داشته باشد ، هاری قابل سرایت خواهد بود.

سگ ها و گربه­ های به ظاهر سالم که در اواخر دوره نهفتگی بیماری هاری هستند می توانند ویروس را از طریق لیسیدن مخاط لب ، چشم و بینی به صاحبان خود منتقل کنند.

انتقال بیماری از طریق بلع بعید به نظر می رسد ولی طبق دستورالعمل سازمان دامپزشکی کشور ، لاشه دام مبتلا به هاری ضبط می شود و باید از خوردن گوشت و سایر فرآورده دام های مبتلا به هاری خودداری کرد.

دوره کمون یا نهفتگی هاری در سگ و گربه 2 تا 3 هفته و گاهی چند ماه است. مهم ترین علائم در آنها ، تغییر در رفتار و عادات حیوان است ، به گونه­ ای که در بعضی مواقع حتی ممکن است حیوان بیش از اندازه به صاحب خود انس بگیرد و به گوشه­ ای پناه ببرد و بالاخره در اثر فلج اندامی و دستگاه تنفسی تلف می­ شود و یا در بیشتر مواقع حیوان ، مضطرب و به تدریج به صورت وحشی و درنده درآمده و به هر کس و هر حیوان که سر راه او باشد حمله می ­کند ، کف از دهانش سرازیر شده و به علت عدم امکان بلع بر اثر گرسنگی ، تشنگی و سرانجام بر اثر فلج دستگاه تنفسی تلف می شود.

علائم و نشانه های بروز هاری در انسان

دوره نهفتگی هاری در انسان معمولاً بین 2 تا 8 هفته و گاهی کمتر از 5 روز و به طور نادر تا یک سال و بیشتر نیز دیده می شود. این بیماری شامل چند مرحله است.

در دوره مقدماتی بیماری که 2 تا 3 روز قبل از ظهور علائم اصلی است افسردگی ، بی قراری ، خستگی ، بی اشتهایی ، تف اندازی ، سوزش و خارش و گاهی درد در محل گزش دیده می شود. پس از این دوره انسان نسبت به تمام محرک های فیزیکی ، شیمیایی ، حسی و بویایی واکنش نشان می دهد. کوچکترین صدا یا نور او را به شدت متشنج می کند و خود را به در و دیوار می زند؛ اطراف دهان او را کف می پوشاند و بیمار عطش فراوان دارد ، ولی به علت انقباض عضلات گلو قادر به نوشیدن آب نیست و با دیدن یا شنیدن صدای آب به شدت تحریک می شود و همچنین عبور هوا نیز از روی صورت باعث تحریک بیمار می شود. در نهایت پس از آن بیمار به کما رفته و پس از چند روز ، بر اثر انقباضات شدید عضله قلب و فلج دستگاه تنفسی فوت می کند.

اقدامات لازم برای فرد دچار حیوان گزیدگی چیست؟

• خارج و تمیز کردن ویروس هاری از محل زخم : تا حد مقدور در ساعات اولیه پس از گزش باید لابلای زخم را حداقل به مدت 15 تا 20 دقیقه با آب تمیز و صابون عمیقاً مورد شستشو قرار داد. این عمل مهم ­ترین قسمت پیشگیری از هاری به حساب می آید.
• خارج کردن صابون از لابلای زخم : با استفاده از شلنگ و فشار آب باید کف صابون های باقیمانده را از لابلای زخم خارج کرد ، زیرا باقیمانده صابون می تواند مواد ضدعفونی کننده را بی اثر کند.
• ضد عفونی کردن زخم : زخم را بعد از شستشو باید با بتادین یک درصد و یا سایر مواد مخصوص ضدعفونی زخم ، ضد عفونی کرد (در صورت در دسترس نبودن مواد ضد عفونی کننده زخم ، می توان از الکل طبی 60 تا 70 درجه استفاده کرد اگرچه الکل سوزاننده است و موجب ناراحتی بیمار می شود). زخم را هیچ وقت نباید پانسمان کرد زیرا ویروس هاری نسبت به نور و اکسیژن حساس است و در مجاورت نور و اکسیژن زودتر از بین می رود. پانسمان زخم احتمال از بین رفتن ویروس را کاهش می دهد.
• ارجاع فرد به مراکز بهداشتی درمانی جهت تلقیح واکسن و سرم و پیگیری جهت تکمیل نوبت های واکسن ضروری است. این مسأله باید با پیگیری ، آموزش و حساسیت کامل دنبال شود. در صورت نیاز ، طبق نظر پزشک ، واکسن کزاز نیز تزریق می­ شود.