حدیث از امام حسن مجتبی درباره روزه ، اخلاق و زندگی

در این مطلب جدید در سال 1405 و سال 2026 ، احادیث امام حسن و احادیث بسیار کوتاه و حدیث در مورد زندگی امام حسن مجتبی و حدیث پیامبر در مورد اخلاق امام حسن و حدیث کوتاه از امام حسن مجتبی برای کودکان و احادیث امام حسن و حدیث از امام حسن در مورد اخلاق و حدیث امام حسن مجتبی درباره روزه و نصیحت های سازنده از امام حسن (ع) و ترجمه احادیث عالی امام حسن (ع) و نصیحت های مهم امام حسن مجتبی را در نم نمک مشاهده نمایید.

حدیث از امام حسن مجتبی درباره روزه ، اخلاق و زندگی

امام حسن علیه السلام فرزند امام اول شیعیان و دخت نبی گرامی اسلام است که در نیمه ماه مبارک رمضان سال سوم هجری به دنیا آمد. امام حسن مجتبی (ع) نسبت به دردمندان و تیره بختان جامعه بسیار دلسوز بودند و تمام توان خویش را در راه انجام امور نیک و خداپسندانه به کار می گرفت و اموال فراوانی در راه خدا می بخشید. آن حضرت را به دلیل کرامت ها و بخشش های کم نظیر کریم اهل بیت لقب داده اند. به مناسبت میلاد امام دوم شیعیان چند حدیث نورانی از آن حضرت را برای استفاده مخاطبان در این بخش از دین و مذهب نم نمک آورده ایم.

قالَ الإمامُ الحَسَنُ المُجتبی عَلَیهِ السَلام

یَا ابنَ آدم! عَفِ عَنِ مَحارِمِ اللهِ تَکُن عابِدا ، وَ ارضِ بِما قَسَمَ اللهُ سُبحانَهُ لَکَ تَکُن غَنِیا ، وَ أحسِن جَوارَ مَن جاوَرَکَ تَکُن مُسلِما ، وَ صاحِبِ الناسَ بِمِثلِ ما تُحبُ أن یُصاحِبُوکَ بِهِ تَکُن عَدلا. (نزهه الناظر و تنبیه الخاطر ، ص79 - بحارالأنوار ، ج 78، ص 112)

ای فرزند آدم! نسبت به محرمات الهی عفیف و پاکدامن باش تا عابد و بنده خدا باشی.

راضی باش بر آنچه که خداوند سبحان برایت تقسیم و مقدر نموده است ، تا همیشه غنی و بی نیاز باشی.

نسبت به همسایگان ، دوستان و همنشینان خود نیکی و احسان نما تا مسلمان محسوب شوی.

با افراد (مختلف) آنچنان بر خورد کن که انتظار داری دیگران همانگونه با تو بر خورد نمایند.

سخن امام حسن (ع) درباره نماز

امام حسن علیه السلام :

مَنَ صَلی ، فَجَلَسَ فی مُصَلاه إلی طُلُوعِ الشمسِ کانَ لَهُ سَترا مِنَ النارِ. (وافی ج4 ص1553)

هر که نماز - صبح - را بخواند و در جایگاه خود بنشیند تا خورشید طلوع کند ، برایش پوششی از آتش خواهد بود.

سخن امام حسن (ع) درباره ماه رمضان

امام حسن علیه السلام :

إنَ الله َ جَعَلَ شَهرَ رَمضانَ مِضمارا لِخَلقِهِ فَیستَبِقونَ فیهِ بِطاعَتِهِ إلی مَرضاتِهِ؛ (تحف العقول ، ص 236.)

امام حسن علیه السلام : خداوند ماه رمضان را میدان مسابقه ای برای آفریدگان خود قرار داده تا با طاعتش برای خشنودی او از یکدیگر پیشی گیرند.

سخن امام حسن (ع) درباره مسجد رفتن

امام حسن (ع) :

مَن أدامَ الاختِلافَ إلَی المَسجِدِ أصابَ إحدی ثَمانٍ : آیَةً مُحکَمَةً ، أَخا مُستَفادا ، وَ عِلما مُستَطرَفا ، وَ رَحمَةً مُنتَظِرَةً ، وَ کَلِمَةً تَدُلُهُ عَلَی الهُدی ، اَو تَرُدُهُ عَن الرَدی ، وَ تَرکَ الذُنُوبِ حَیاءً اَو خَشیَةً. (تحف العقول ص235)

هر کس فرصت هایی از شب و روز خود را در مسجد قرار دهد یکی از هشت فایده شاملش می شود : برهان و نشانه ای - برای معرفت - دوست و برادری سودمند ، دانش و اطلاعاتی جامع ، رحمت و محبت عمومی ، سخن و مطلبی که او را هدایت گر باشد ، - توفیق اجباری - در ترک گناه به جهت شرم از مردم یا به جهت ترس از عقاب.

سخن امام حسن (ع) درباره ازدواج

امام حسن فرمود :

جَاءَ رَجُلٌ إِلَی الحَسَنِ ع یَستَشِیرُهُ فِی تَزوِیجِ ابنَتِهِ فَقَالَ زَوِجهَا مِن رَجُلٍ تَقِیٍ فَإِنَهُ إِن أَحَبَهَا أَکرَمَهَا وَ إِن أَبغَضَهَا لَم یَظلِمهَا. (مکارم الأخلاق ، ص : 204.)

مردی خدمت امام حسن علیه السلام آمد تا درباره ازدواج دخترش با ایشان مشورت کند؛ حضرت فرمود : دخترت را به ازدواج مردی با تقوا درآور؛ زیرا اگر دخترت را دوست داشته باشد ، گرامی اش می دارد و اگر دوستش نداشته باشد به او ظلم نمی کند.

سخن امام حسن (ع) درباره دوستی با اهل بیت

امام حسن (ع) فرمود :

وَ إن حُبَنا لَیُساقِطُ الذُنُوبَ مِن بَنی آدَم ، کَما یُساقِطُ الریحُ الوَرَقَ مِنَ الشَجَرِ. (کلمه الامام حسن ج7ص25)

همانا محبت و دوستی با ما (اهل بیت رسول الله صلی الله علیه وآله) سبب ریزش گناهان - از نامه اعمال - می شود ، همان طوری که وزش باد ، برگ درختان را می ریزد.

سخن امام حسن (ع) درباره امام علی (ع)

امام حسن (ع) پس از شهادت پدرش امیرالمومنین علی علیه السلام ، در جمع اصحاب فرمود :

لَقَد فارَقَکُم رَجُلٌ بِالامسِ لَم یَسبِقهُ الاوَلُونَ ، وَلا یُدرِکُهُ آلاَخِرُونَ. (احقاق الحق ج11 ص 183)

شخصی از میان شماها رفت که در گذشته مانند او نیامده است ، و کسی در آینده نمی تواند هم تراز او قرار گیرد.

سخن امام حسن (ع) درباره خواندن قرآن

امام حسن (ع) فرمود :

مَن قَرَءَ القُرآنَ کانَت لَهُ دَعوَةٌ مُجابَةٌ ، إما مُعَجَلةٌ وَإما مُوجَلَةٌ.(دعوات راوندی ص24)

کسی که قرآن را - با دقت - قرائت نماید ، در پایان آن - اگر مصلحت باشد - دعایش سریع مستجاب خواهد شد - و اگر مصلحت نباشد - در آینده مستجاب می شود.

امام حسن (ع) فرمود :

إن هذَا القُرآنَ فیهِ مَصابیحُ النُورِ وَشِفاءُ الصُدُورِ. (بحار ج75 ص11)

همانا در این قرآن چراغ های هدایت به سوی نور و سعادت موجود است و این قرآن شفای دل ها و سینه هاست.

سخن امام حسن (ع) درباره خداشناسی

امام حسن (ع) فرمود :

مَن عَرَفَ اللهَ أحَبَهُ ، وَ مَن عَرَفَ الدُنیا زَهِدَ فیها. (کلمه الامام حسن ج7 ص140)

هرکس خدا را بشناسد ، (در عمل و گفتار) او را دوست دارد و کسی که دنیا را بشناسد آن را رها خواهد کرد.

سخن امام حسن (ع) درباره اخلاق نیکو

امام حسن علیه السلام :

إنَ أَحسَنَ الحَسَنِ الخُلُقُ الحَسَنِ. (الخصال ، ص 29)

نیکوترین نیکو ، خُلق نیکو است.

سخن امام حسن (ع) درباره صبر و بردباری

امام حسن مجتبی علیه السلام می فرماید : « جَرَبنا وَ جَرَبَ المُجَرِبُونَ فَلَم نَرَ شَیئا اَنفَعُ وِجدانا وَ لا اَضَرُ فِقدانا مِنَ الصَبرِ تُداوی بِهِ الاُمُورُ. (شرح نهج البلاغه ، ج1، ص320.)

تجربه ما و دیگران نشان می دهد که چیزی نافع تر از داشتن صبر و زیان بارتر از نداشتن بردباری دیده نشده است ، صبری که به وسیله آن تمام امور درمان می شود».

سخن امام حسن (ع) درباره جوانمردی

وَ سُئِلَ عَنِ المُرُوَةِ؟ فَقالَ علیه السلام : شُحُ الرَجُلِ عَلی دینِهِ ، وَ إصلاحُهُ مالَهُ ، وَ قِیامُهُ بِالحُقُوقِ. (تحف العقول ص235)

از حضرت سلام الله علیه پیرامون مُروت و جوان مردی سوال شد ، فرمود :

جوان مرد کسی است که در نگهداری دین و عمل به آن تلاش نماید ، در اصلاح دارایی و ثروت خویش همت گمارد ، و در رعایت حقوق طبقات مختلف پا بر جا باشد.

سخن امام حسن (ع) درباره بخل

امام حسن سلام الله علیه : اَلبُخلُ أن یَرَی الرَجُلُ ما أنفَقَهُ تَلَفا و ما أمسَکَهُ شَرَفا. (بحار الانوار(ط- بیروت) ج 71، ص 417، ح 38-)

بخل آن است که آدمی آنچه را بخشیده است ، تلف و آنچه را نگه داشته شرف بپندارد.

سخن امام حسن (ع) درباره فراگیری علم و دانش

امام حسن (ع) :

تَعَلَمُوا العِلمَ ، فَإن لَم تَستَطیعُوا حِفظَهُ فَاکتُبُوهُ وَ ضَعُوهُ فی بُیُوتِکُم .(احقاق الحق ج11 ص 235)

علم و دانش را - از هر طریقی - فرا گیرید ، و چنانچه نتوانستید آن را در حافظه خود نگه دارید ، ثبت کنید و بنویسید و در منازل خود - در جای مطمئن - قرار دهید.

امام حسن (ع) :

حُسنُ السُوالِ نِصفُ العِلمِ .(کلمه الامام حسن ج7ص129)

کسی که عادت سوال و حالت پرس و جو دارد مثل آن است که نصف علم ها را فرا گرفته باشد.

سخن امام حسن (ع) درباره فاصله حق و باطل

امام حسن (ع) :

بَینَ الحَقِ وَالباطِلِ أربَعُ أصابِع ، ما رَأَیتَ بَعَینِکَ فَهُوَ الحَقُ وَ قَد تَسمَعُ بِأُذُنَیکَ باطِلا کَثیرا. (تحف العقول ص229)

بین حق و باطل چهار انگشت فاصله است ، آنچه که را با چشم خود ببینی حق است؛ و آنچه را شنیدی یا آن که برایت نقل کنند چه بسا باطل باشد.

سخن امام حسن (ع) درباره مشورت کردن

امام حسن علیه السلام :

ما تَشاوَرَ قَومٌ إلا هُدُوا إلی رُشدِهِ. (تحف العقول ، ص 233)

هیچ قومی با یکدیگر مشورت نکردند مگر آن که به راه پیشرفت خود رهنمون شدند.

سخن امام حسن (ع) درباره رفتار کردن با مردم

صاحِبِ الناسَ مِثلَ ما تُحِبُ أن یُصاحِبوکَ بِه. (أعلام الدین ، ص 297)

با مردم به گونه ای رفتار کن که دوست داری با تو آن گونه رفتار کنند.

سخن امام حسن (ع) درباره نابودی ایمان

امام حسن(ع) می فرماید :

هَلاک المَرءِ فی ثَلاث : اَلکبرُ ، وَ الحِرصُ ، وَ الحَسَدُ; فَالکبرُ هَلاک الدینِ ، وَ بِهِ لُعِن إبلیسُ. وَ الحِرص عَدُو النَفسِ ، وَ بِهِ خَرَجَ آدَمُ مِنَ الجَنَهِ. وَ الحَسَدُ رائِدُ السُوءِ ، وَ مِنهُ قَتَلَ قابیلُ هابیلَ. (اعیان الشیعه ، ج 1، ص 577)

هلاکت و نابودی دین و ایمان هر شخص در سه چیز است : تکبر ، حرص و حسد. تکبر سبب نابودی دین و ایمان شخص است و به وسیله تکبر شیطان با آن همه عبادت ، ملعون گردید. حرص و طمع ، دشمن شخصیت انسان است ، همان طوری که حضرت آدم(ع) به وسیله آن از بهشت خارج شد. حسد سبب همه خلاف ها و زشتی هاست و به همان جهت ، قابیل برادر خود هابیل را به قتل رساند.

سخن امام حسن (ع) درباره مزاح و شوخی بی جا

امام حسن(ع) می فرماید :

المِزاحُ یأکلُ الهَیبَهَ ، وَ قَد أکثَرَ مِنَ الهَیبَهِ الصامت (بحارالانوار ، ج75، ص113، ح7.)

مزاح و شوخی های زیاد و بی جا ، شخصیت و وقار انسان را از بین می برد ، و چه بسا افراد ساکت دارای شخصیت و وقار عظیمی می باشند.

سخن امام حسن (ع) درباره رفع مشکل مردم

امام حسن(ع) می فرماید :

لَقَضاءُ حاجَهِ أخ لی فِی اللهِ أحَبُ مِن إِعتِکاف شَهر (کلمه الامام الحسن(ع) ، ص 139)

هر آینه برآوردن حاجت و رفع مشکل دوست و برادرم ، از یک ماه اعتکاف ، در مسجد و عبادت مستحبی ، نزد من بهتر و محبوب تر است.

سخن امام حسن (ع) درباره نادان ترین مردم

امام حسن(ع) فرمود :

اءکیَسُ الکَیِسِ التُقی ، وَ اءحمَقُ الحُمقِ الفُجُورَ ، الکَریمُ هُوَ التَبَرُعُ قَبلَ السُوالِ. (بحارالا نوار : ج 44، ص 30.)

زیرک ترین و هوشیارترین افراد ، شخص باتقوا و پرهیزکار می باشد؛ احمق و نادان ترین افراد ، کسی است که تبه کار و اهل معصیت باشد؛ گرامی ترین و باشخصیت ترین افراد ، آن کسی است که به نیازمندان پیش از اظهار نیازشان ، کمک نماید.

سخن امام حسن (ع) درباره زندگی

امام حسن می فرماید :

وَاعمَل لِدُنیاکَ کَاءنَکَ تَعیشُ اءبَدا ، وَاعمَل لاَِخِرَتِکَ کَاءنکَ تَمُوتُ غدَا. (بحارالا نوار : ج 44، ص 138، ح 6)

فرمود : در دنیا چنان برنامه ریزی کن - از نظر اقتصاد و صرفه جوئی و... - مثل آن که می خواهی همیشه دوام داشته باشی ، و نسبت به آخرت به نوعی حرکت و کار کن مثل این که فردا خواهی مُرد.

سخن امام حسن (ع) درباره خصوصیات دوست

امام حسن می فرماید :

القَریبُ مَن قَرَبَتهُ المَوَدَةُ وَ إن بَعُدَ نَسَبُهُ ، وَالبَعیدُ مَن باعَدَتهُ المَوَدَةُ وَ إن قَرُبُ نَسَبُهُ. (تحف العقول ص234)

بهترین دوست نزدیک به انسان آن کسی است که در تمام حالات دلسوز و با محبت باشد گرچه خویشاوندی نزدیک نداشته باشد.

و بیگانه ترین افراد کسی است که از محبت و دلسوزی بعید باشد گرچه از نزدیک ترین خویشاوندان باشد.