حقوق و مسئولیت های پدر و مادر(والدین)

در این مطلب جدید در سال 1405 و سال 2026 ، حقوق و مسئولیت های پدر و مادر و حقوق و مسئولیت های پدر و مادر مطالعات هفتم و حقوق پدر و مادر بر فرزندان و حق فرزند بر پدر و مادر از نظر پیامبر و حقوق پدر و مادر و کدام مورد از حقوق پدر و مادر بر فرزندان است مطالعات هفتم و جایگاه و حقوق فرزندان در اسلام و حق فرزند بر پدر و مادر در قرآن و حقوق فرزندان در خانواده چیست در نم نمک.

حقوق و مسئولیت های پدر و مادر

در ادامه حقوق و مسئولیت های پدر و مادر که به معنی وظایف پدر و مادر در قبال فرزندان است را در نم نمک ببینید.

وظایف و مسئولیت های پدر و مادر :

1. رسیدگی به فرزندان ، والدین باید نسبت به فرزندان خود توجه کامل داشته باشند و تلاش بسیار درباره آنان بنمایند.

2. برابری بین فرزندان ، سزاوار است که والدین همه فرزندان خود را در دامان محبت خویش بپرورانند و بین آنها از نظر محبت و عطوفت و رعایت حالاتشان تساوی برقرار کنند از پیامبر اکرم (ص) روایت شده که فرمودند : «اعدلوا بین اولادکم فی السر...» در پنهانی میان فرزندان خود برابری را رعایت کنید.

3. گسترش دوستی ، والدین باید محیط خانه را از دوستی و محبت آکنده کنند و بین افراد خانواده مهرورزی را گسترش دهند.

4. پرهیز از سخن زشت و ناروا ، والدین در قبال تربیت اخلاقی و دینی و تربیتی فرزندان مسئول هستند به همین خاطر ، باید از گفتار ناپسند ، سخن زشت و دشنام و هر آنچه که با عفت و پاکدامنی و حیا ، مغایرت دارد پرهیز نمایند.

5. مراقبت از رفتار فرزندان و نیز مراقبت از رفت و آمد آنها ، چرا که اغلب جرمهای اخلاقی که از فرزندان سر می زند ، از عدم مراقبت والدین می باشد.

6. تأدیب فرزندان ، بر والدین واجب است که اگر فرزندشان کار نادرستی انجام داد ، او را ادب کنند تا روح سرکشی و شرارت از وجود او ریشه کن شود.

7. دور کردن کودک از مسائل جنسی ، اسلام به شدت توصیه نموده که مرد با همسر خود در برابر دیدگاه فرزندانش خلوت نکند ، زیرا این عمل موجب بیدار شدن حس شهوت و غریزه جنسی فرزندان شده و آنان را به سوی فسق و فجور می کشاند.

8. مراقبت بر تغذیه فرزندان ، هم از نظر حلال و حرام بودن و هم از سالم و کامل بودن .

9. انتخاب نام مناسب برای فرزندان .

10. آشنا ساختن فرزندان با آموزه های دینی و روشهای صحیح اخلاقی .

اهمیت تربیت فرزند از نظر اسلام

روایاتی که در زمینه تربیت فرزند از معصومین(ع) به ما رسیده ، متعدد هستند; از جمله روایت معروفی از رسول اکرم-صلی الله علیه وآله و سلم- نقل شده که فرمود :

"فرزند سه حق بر پدر دارد : اول انتخاب نام نیکو ، دوم کتابت ، نوشتن و سواد آموزی ، سوم ازدواج ، زمانی که فرزند بالغ شد."در روایت دیگری از امیرالمومنین علی- علیه السلام - آمده است : "حق فرزند بر پدر این است که نام نیکویی برایش انتخاب کند و او را نیکو تربیت نماید و قرآن را به او یاد بدهد."

از این روایات به روشنی استفاده می شود که تربیت فرزندان از مهم ترین وظایف والدین است. خانواده ای سعادتمند است که بتواند فرزندانش را براساس برنامه های دینی و اسلامی تربیت نماید.

با توجه به روایات مذکور ، مهمترین وظایف پدر و مادر در قبال فرزندان عبارتند از :

انتخاب نام نیکو برای فزرند

پس از تولد نوزاد ، اولین وظیفه والدین انتخاب نام خوب برای فرزند است. نام خوب و سازگار با فرهنگ اسلامی از نظر تربیتی اهمیت فراوان دارد ، چون نامی که والدین برای فرزند انتخاب می کنند تا آخر عمر همراه او است و به همان نام خوانده می شود. پیامبر اسلام-صلی الله علیه و آله و سلم- در این زمینه فرمود که یکی از از حقوق فرزند بر پدر و مادر ، برگزیدن نام نیکو برای اوست.

نام نیکو ، نامی است که با فرهنگ اسلامی بخصوص فرهنگ شیعی سازگار باشد; مانند نام ها ، القاب و اوصاف امامان معصوم-علیهم السلام-. سیره پیامبر اسلام- صلی الله علیه و آله و سلم - و علی-علیه السلام- در نامگذاری فرزندانشان به خصوص امام حسن و امام حسین-علیهما السلام- بیانگر اهمیت این موضوع است.

بنابراین ، لازم است که پیروان و شیعیان معصومین از آن ها تبعیت کنند و به انتخاب نام فرزند اهمیت داده نامی را برگزینند که با فرهنگ تشیع سازگار باشد.

فراهم کردن زمینة تحصیل فرزندان

آموزش فرزند و باسواد کردن او از وظایف دیگر والدین است که در حدیثی از رسول خدا-صلی الله علیه وآله و سلم- و علی-علیه السلام- بدان تأکید شده است.

پدر و مادر مسوولیت دارند تا در جهت باسواد ساختن فرزند ، اعم از دختر و پسر ، تلاش نمایند. والدین می بایست زمینه مدرسه رفتن فرزند را فراهم نمایند تا از نعمت خواندن و نوشتن برخوردار گردند.

هر چند امروزه آموزش کودکان جامعه در مدارس انجام می گیرد و معلمان دلسوزی به این کار مشغول هستند ، ولی پدر و مادر نباید نسبت به تربیت فرزند مدرسه ای خود بی تفاوت باشند. همکاری خانه و مدرسه و نظارت والدین در فعالیت های آموزشی کودکان در این امر تأثیر فراوان دارد.

فراهم ساختن محیط مناسب تربیتی

محیط خانواده در رشد ابعاد گوناگون کودک نقشی اساسی دارد ، چون کودک نخستین بار در محیط خانه با دنیای بیرون آشنا می شود و از اطرافیان خود مسایل را یاد می گیرد.

پدر و مادر اولین مربیانی هستند که با کودک ارتباط برقرار می کنند. از این رو می بایست زمینه مناسب را برای فراگیری معارف دینی فرزند فراهم سازند. والدین منبع همه مفاهیم ، افکار ، مهارت ها و گرایش های کودک هستند ، به گونه ای که رشد و تکامل و فهم و ادراک کودک در سال های اول زندگی از این طریق شکل می گیرد.

والدین غیر از تأمین مایحتاج زندگی و رفع نیازهای جسمانی فرزند ، موظفند محیط سالمی نیز از نظر تربیتی برای او پدپد آورند. زیرا کودک تمام رفتارهای کوچک و بزرگ پدر و مادر را درست تلقی کرده از آن ها تقلید می کند. به این ترتیب ، لازم است که والدین محیطی مساعد ، برای تربیت و پرورش هر چه بهتر فرزند فراهم نمایند.

دوستی با فرزندان

یکی از نیازهای اساسی انسان از نظر روانی ، نیاز به محبت و برخورداری از عواطف دیگران است. این نیاز در سال های اول زندگی و دوره کودکی بسیار شدید و پاسخ گفتن بدان از ضروریات است.

بر این اساس ، بر مربیان کودک بخصوص پدر و مادر لازم است که این نیاز روانی و عاطفی او را بر طرف سازند. وظیفه پدر و مادر نسبت به فرزند تنها در تأمین نیازهای مادی و جسمانی او خلاصه نمی شود ، بلکه مهم تر از آن تأمین نیازهای روحی و عاطفی کودک است ; زیرا طبیعت کودک چنین اقتضا دارد که او را دوست بدارند و به او محبت بورزند و کانون گرم و اطمینان بخشی را برایش پدید آورند تا در پرتو آن با دنیای پر جاذبه بیرون آشنا گردد. اکسیر محبت و دوستی درمان بسیاری از نگرانی ها و بیماری های روحی و روانی و حتی جسمانی کودک است.

در احادیث رسیده از اهل بیت-علیهم السلام- نیز بر محبت به فرزند بسیار تأکید شده است. رسول خدا-صلی الله علیه وآله و سلم- فرمود : "احبوا الصبیان و ارحموهم" کودکان را دوست بدارید و به آن ها محبت ورزید. در روایت دیگری از امام صادق-علیه السلام- به حکایت از حضرت موسی چنین آمده است : "موسی بن عمران گفت : پروردگارا ، کدام عمل نزد تو برتر است؟ فرمود : دوست داشتن کودکان ، زیرا فطرت آنان را بر فطرت و یگانگی خودم آفریده ام.

از این گونه روایات فراوان است و از آن ها فهمیده می شود که یکی از وظایف مهم والدین محبت و دوستی با فرزند است. کودک در اثر محبت پدر و مادر احساس امنیت می کند و این را درک می نماید که پشتوانه قوی در زندگی دارد; از این رو ، چنین کودکانی اعتماد به نفس پیدا می کنند و افراد مستقل و با اراده ای بار می آیند.

ازدواج

یکی دیگر از وظایف پدر و مادر فراهم ساختن زمینه ازدواج فرزند است. نیاز جسمی و روانی انسان به ازدواج پس از بلوغ روشن است و زمینه این کار را باید پدر و مادر فراهم سازند.

ازدواج آثار تربیتی فراوانی دارد و جوانان به وسیله آن از بسیاری از انحرافات و مفاسد فردی و اجتماعی محفوظ می مانند. خدای متعال خلقت زن و ازدواج را از نشانه های قدرت و عظمت خود معرفی کرده است ، آن جا که می فرماید : "و من آیاته ان خلق لکم من انفسکم ازواجاً لتسکنوا الیها و جعل بینکم موده و رحمه ان فی ذالک لایات لقوم یتفکرون" و از آیات و نشانه های خدا این است که از خود شما برای شما جفت هایی آفرید تا بدان ها بیارامید و در میان شما دوستی و مودت و مهر برقرار ساخت. در این نکته نشانه هایی است برای آن گروهی که می اندیشند.

آیات و روایات در این زمینه زیاد است و از مجموع آن ها به دست می آید که ازدواج از مسایل اساسی زندگی بشر است و پدر و مادر باید در این زمینه اقدام نمایند.

پس وظیفه مهم دیگر والدین در قبال فرزند ، ازدواج او در هنگام جوانی است.