انواع انگیزش در سازمان و انگیزش در سازمان pdf و انگیزش در کار و مقاله در مورد انگیزش در سازمان و انواع انگیزش بیرونی و عوامل موثر بر انگیزش کارکنان در سازمان ها doc و موضوع انگیزش مربوط به کدام سطح بررسی رفتار سازمانی است و تعریف انگیزش در مدیریت و عوامل نیاز های انگیزشی در نم نمک.

انواع انگیزش در سازمان کدامند؟

وقتی می پرسیم چه چیز افراد را بر می انگیزد تا زندگی خود را برای نجات فردی به خطر اندازند یا برای دستیابی به هدفی خاص ساعتهای طولانی کار کنند ، معمولا منظورمان این است که چرا مردم چنین رفتار می کنند؟ اصطلاح انگیزش همانطور که از معنای رایج آن نیز بر می آید به علت یا چرایی رفتار اشاره دارد. انگیزش بدین معنی ، تمامی روانشناسی را در برمی گیرد. اما روان شناسان مفهوم انگیزش را به عواملی محدود می سازند که به رفتار نیرویی می بخشند و به آن جهت می دهند. یک جاندار انگیخته در مقایسه با یک جاندار ناانگیخته با نبرو و کارایی بیشتری در یک فعالیت درگیر می شود. انگیزش علاوه بر نیرو بخشیدن به جاندار معمولا به رفتار جهت می دهد.انواع انگیزش در سازمان کدامند؟ [تعریف انگیزش در مدیریت]انواع انگیزش در سازمان کدامند؟ [تعریف انگیزش در مدیریت]

انواع انگیزش در سازمان

بطوری که شخص گرسنه برای جستجوی غذا و خوردن آن انگیخته می شود ، شخص تشنه برای یافتن آب و فرد دردمند برای گریز از محرک دردمند. بنابراین به اندازه تمامی رفتارهایی که از فردی صادر می شود ، می توان انگیزه داشت. اما با طبقه بندی رفتارها در مقوله هایی که ویژگی مشترک دارند انگیزه ها را نیز می توان در طبقاتی دسته بندی کرد. از جمله انگیزه های اولیه و ثانویه ، انگیزه های درونی و بیرونی ، انگیزه های اجتماعی و ... با وجود تنوع طبقه بندیهای انگیزشی همپوشی گسترده ای بین آنها وجود دارد بطوریکه یک انگیزه در چند طبقه ممکن است طبقه بندی شود.

انواع انگیزش :

  • انگیزش بیرونی
  • انگیزش درونی

تعاریفی از انواع انگیزش

انگیزش اولیه در مقابل انگیزش ثانویه

انگیزشهای اولیه عمدتا با نیازهای اولیه زیستی مرتبط هستند مثل گرسنگی و تشنگی ، اما انگیزش ثانویه با نیازهایی در ارتباط هستند که چندان جنبه حیاتی و زیستی نداشته و با بقا فرد مرتبط نیستند ، مثل نیاز به دوست داشته شدن.

گرسنگی : به عنوان یک انگیزه اولیه انگیزه پرتوانی است. افرادی که با رژیم غذایی نیم گرسنگی زندگی کرده اند ، گزارش می دهند که بیشر افکار و رویاهای آنان درباره غذا و غذا خوردن بوده است. بدن جاندار برای آنکه بتواند به نحوی کار آمد عمل کند به مقدار معینی از مواد غذایی نیاز دارد. کاهش این مواد غذایی مکانیسمهای تعادل زیستی را فعال می کند تا ذخیره غذایی بدن را آزاد کنند. از سوی دیگر محرکهای بیرونی نیز می توانند بر احساس گرسنگی و رفتار خوردن اثر بگذارند. عطر یا منظره غذا می تواند گرسنگی را برانگیزد ، حتی وقتی نیاز فیزیولوژیایی وجود نداشته باشد.

عادتها و رسم و رسوم اجتماعی نیز می توانند بر رفتار غذا خوردن اثر بگذارند. شما ممکن است عادت کرده باشید در ساعات معینی از روز غذا صرف کنید و در نتیجه به محض اطلاع از اینکه ظهر شده ، ناگهان احساس گرسنگی می کنید. ممکن است وقتی غذا را با اشخاص پراشتها صرف می کنید بیشتر بخورید تا وقتی که تنها هستنید. در کل ، غذا خوردن از چند عامل فیزیولویایی ، محیطی و اجتماعی اثر می پذیرد و این مساله این انگیزه را علاوه بر یک انگیزه اولیه در زمره انگیزه های پیچیده که شرح داده شد ، قرار می دهد.

انواع انگیزش در سازمان

انگیزش درونی در مقابل انگیزش بیرونی

انگیزش درونی به مواردی اطلاق می شود که پاداش مورد انتظار فرد در قبال رفتاری معین یک منبع درونی است. یعنی فرد جهت رسیدن به تقویتهای درونی عمل ویژه ای را انجام می دهد ، هر چند این عوامل درونی با عوامل بیرونی همخوانی داشته باشند یا نداشته باشند و حتی موجب تنبیه فرد شوند. انگیزش درونی زمانی معنی پیدا می کند منبع تقویت کننده رفتار یا منبع پاداش دهنده یک عامل بیرونی است. به عبارتی فرد برای رسیدن به یک حالت یا شرایط معین بیرونی رفتاری را انجام می دهند.

به عنوان مثال دو نفر دانش آموز را در نظر بگیرید که هر دو برای قبولی در امتحان تلاش می کنند. هر چند رفتار و حتی نتیجه عملکرد آنها می تواند یکسان باشد اما ممکن است انگیزش آنها کاملا متفاوت باشد. دانش آموزی که برای گرفتن جایزه ویژه ای که از طرف والدینش وعده داده شده تلاش می کند ، از یک انگیزش بیرونی تبعیت می کند. دانش آموز دیگر که برای رسیدن به لذت حاصل از موفقیت تلاش می کند ، دارای یک انگیزه درونی است.

انگیزش اجتماعی

آن دسته از انگیزه هایی را شامل می شوند که با محرکات اجتماعی ارتباط بیشتری می یابند و زمانی معنی پیدا می کنند که فرد و رفتارهای او را درون اجتماعی که در آن زندگی می کند مورد بررسی قرار دهیم. از جمله این انگیزه ها انگیزه پیوند جوئی ، انگیزه قدرت ، انگیزه مقام جویی را می توان نام برد.

انگیزه پیشرفت

انگیزه پیشرفت انگیزه ای درونی است در فرد برای به پایان رساندن موفقیت آمیز یک تکلیف ، رسیدن به یک هدف یا دستیابی به درجه معینی از شایستگی در یک کار. افراد معمولا از لحاظ میزان انگیزش پیشرفت ، متفاوت از یکدیگر هستند. افراد دارای انگیزه پیشرفت بالا در حوزه ای که انتخاب می کنند مثلا تحصیل ، شغل و ... ، موفقیت فزاینده ای از خود نشان می دهند. انگیزه پیشرفت نیز با توجه به اینکه در آن تمایلات زیستی تسلط کارایی با ارزشهای آموخته در هم آمیخته اند ، انگیزه ای پیچیده به شمار می رود.

انگیزش پیچیده

انگیزه های پیچیده ، انگیزه هایی هستند که از دو عامل اصلی تشکیل شده اند :

1.سائقهای ذاتی و زیستی

2.سائقهای آموخته

به عبارتی در این نوع از انگیزش تاثیر عوامل مختلقی چون زیستی ، اجتماعی و محیطی دیده می شود ، مانند میل جنسی.

میل جنسی : این انگیزه ای است پیچیده اساس آن سائق ذاتی است یعنی سائقی زیستی که تا حدودی به وسیله هورمونهای خاص کنترل می شود. علاوه بر این بیان میل جنسی تا حدود زیادی تحت تاثیر سائقهای آموخته یا اکتسابی قرار دارد که با فرهنگ خاص و تجارب رشد خاص فرد ارتباط دارند.

انگیزه پیشرفت ، پیوند جوئی ، خود مختاری ، تسلط ، نماش و پرخاشگری را نیز می توان در زمره انگیزه های پیچیده قرار داد. مفهوم انگیزه های پیچیده به ما می آموزد که نباید تبیین هایمان را در زمینه رفتار انسانی بیش از حد ساده بگیریم. کاهش دادن چرایی رفتار به مشتی سائق ذاتی اگر نگوییم غیر ممکن ، دست کم دشوار است.

انواع انگیزش در سازمان

انگیزه های هوشیار در مقابل انگیزه های ناهوشیار

انگیزه های هوشیار عموما در حیطه هوشیاری فرد عمل می کنند و فرد از آنها آگاهی دارد از ریشه رفتارهای مرتبط با آنها آگاه است. اما انگیزه های ناهوشیار عمدتا خارج از حوزه اراده و آگاهی فرد عمل کرده و رفتار فرد را جهت می دهند. بنا به نظریه روانکاوی ، انگیزه ناهوشیار انگیزه ای است که فرد خود آن را نهی کرده است و در نتیجه هوشیاری آنرا نادیده می گیرد. این انگیزه غریزه ، سائق ، آرزو یا میلی است که به واسطه مکانیزم دفاعی سرکوبی به سطح ناهوشیار رانده شده است. اما این رانده شدن نیروی آنها را کاهش نداده و اغلب به صورتی بر رفتارهای فرد تاثیر می گذارند. فروید انگیزه های یک نقاش برای نقاشی و یک جراج برای جراحی را انگیزه های ناهوشیار می داند.

کاربرد انگیزه ها بیرونی در امر یادگیری

در تمام مواردی و مباحثی که با اهداف یادگیری پیوند می خورند استفاده از مبحث انگیزش بیرونی معنی پیدا می کند. همچنانکه در آزمایشها و پژوهشهای مربوط به فرآیند یادگیری که به صورت تحقیقات اولیه در نظریه رفتارگرایی انجام می گرفت از مشوقها و پاداشهایی که سیستم انگیزشی فرد را فعال می سازد استفاده شده است. امرزه در بهبود فرآیند یادگیری به صورت عملی و کاربردی نیز از فعالسازی این سیستم بهره برده می شود.

کاربرد انگیزه های بیرونی در افزایش سطح عملکرد

اهداف مربوط به بالا بردن سطح عملکرد در حوزه های مختلفی دیده می شود. بطوری که سیستم آموزش و پرورش به عنوان مثال در افزایش سطح عملکرد به همان اندازه تلاش برای یادگیری دیگر است. با توجه به این مطلبی که سطح عملکرد جنبه های عملی یادگیری را و یا به عبارتی نتیجه فرآیند یادگیری را در بر می گیرد ، در این مقوله نیز آموزش و پرورش چه از بابت افزایش سطح عملکرد دانش آموزان و چه از جنبه افزایش سطح عملکرد معلمان مورد توجه قرار می گیرد.

سازمانها ، مراکز ، کارخانجات و ... از عمده مراکزی هستند که برای افزایش سطح عملکرد از اصول مربوط به انگیزش بیرونی سود می جویند. مدیران کار آمد معمولا می دانند که با استفاده از چه منابع انگیزشی می توان کارآیی کارکنان خود را بالا ببرند. انواع ارتقاهای شغلی ، افزایش سطح درآمد ، جوائز و پاداشها مشوقهایی هستند که با فعالسازی سیستم انگیزشی کارایی افراد را بالا می برند. استفاده از این مشوقها معمولا با رعایت سایر اصول مربوط به آن با سرعت بیشتری کارایی فرد را افزایش می دهد.

کاربرد انگیزش بیرونی در تغییر رفتار

اصول مبتنی بر تغییر رفتار عمدتا بر پایه رفتار گرایی و استفاده از پاداشها و مشوقها صورت می گیرد. در سطوح خفیفتر این تغییر توسط والدین می تواند بگیرد و در سطوح تخصصی تر وارد حوزه روانشناسی بالینی و مشاوره می شود. روان شناسان بالینی مشاوران از شیوه هایی استفاده می کنند که با ارائه پاداشها و تقویت کننده ها در جهت تغییر رفتارهای نابهنجار تلاش می کنند. استفاده از شیوه اقتصاد پته ای نمونه ای از استفاده متخصصان بالینی و مشاوران از فعالسازی سیستم انگیزشی است.

انواع انگیزش در سازمان

معایب و مزایای کاربرد انگیزه های بیرونی

اثر بخشی سیستم انگیزشی بیرونی وابسته به اصولی است از جمله توجه به تفاوتهای فردی ، انتخاب نوع مشوق ، طول زمانی ارائه مشوق و میزان تلاش برای رسیدن به هدف و ... بدین لحاظ کاربرد انگیزش بیرونی زمانی معنی پیدا خواهد کرد که مطابق با اصول دقیق و صحیح طراحی و اجرا شود. در این صورت و با رعایت این جوانب نتایج سریع و کارآمد این سیستم بسیار قابل توجه خواهد بود.

از آنجا که در اکثر سیستمها و نهادهای آموزشی و سایر مراکز زمان از اهمیت خاصی برخوردار است ، طرحان و برنامه ریزان چه در سطوح خود و چه در سطح کلان از برنامه هایی که نتایج سریعتری را به بار آورد استقبال بیشتری به عمل می آوردند. استفاده از انگیزه های بیرونی این نیاز را در حد بالایی میسر می سازد.

قابل توجه است که برنامه های یک مرکز آموزشی که هدف افزایش عملکرد دانش آموزان در نوبت دوم سال تحصیلی مدنظر است ، آنچه به عنوان یک برنامه مفید در ماههای پایانی سال تحصیلی مثمر ثمر خواهد شد برنامه ای خواهد بود که بر اساس سیستم انگیزشی بیرونی طراحی و بکار برده می شود.

از سوی دیگر استفاده از این برنامه ها از آنجا که با مسائل و هزینه های اقتصادی پیوند می خورد چندان مقرون به صرفه نخواهد بود و قابل توجه تر اینکه احتمال کاهش عملکرد بعد از قطع مشوقهای بیرونی بسیار بالا خواهد بود. بر این اساس رفتار مورد نظر تا زمانی ادامه پیدا خواهد کرد که مشوق بیرونی همچنان وجود دارد و جالب تر اینکه در برخی اوقات حفظ همان سطح اولیه مشوق بیرونی کاهش عملکرد را نیز موجب خواهد شد.

به عبارتی تداوم و تکراری بودن پاداش بیرونی ارزش آن را به عنوان محرکی که سیستم انگیزشی فرد را راه اندازی می کند ، کاهش خواهد داد. بنابراین استفاده از روال افزایشی در استفاده از این مشوقها اهمیت بسزایی پیدا می کند. از سوی دیگر استفاده کلان از این سیستم بویژه در سنین پایین سبب شکل گیری و عادت به سیستم انگیزشی بیرونی خواهد شد. به این صورت که افراد یاد خواهند گرفت همواره با مشوقهای بریونی فعالیت کنند و کمتر از انگیزش درونی که سیستمی پایا و مقاوم است استفاده خواهند کرد.

آموزش و پرورش و کاربرد انگیزه های درونی

فرآیند آموزش و تدریش از عمده جریاناتی است که با سیستم انگیزشی در گیر است. برنامه ریزیهای آموزشی و پرورشی با تاکید بر تقویت انگیزش درونی هر چند در طولانی مدت نتایج مفیدی را به بار خواهد آورد. فعالسازی و تقویت انگیزش درونی در دانش آموزان اهداف مبتنی بر یادگیری آنها را برآورده خواهد ساخت و دوام و پایایی آنها را تضمین خواهد کرد. به عنوان مثال دانش آموزی را در نظر بگیرید که با برنامه هایی که به تقویت انگیزش درونی او برای یادگیری آموزش دیده است. چنین دانش آموزی نه صرفا بر مبنای کسب نمرات برتر ، جوائز و امتیازات ویژه ، بلکه بر اساس انگیزه های درونی خویش وارد عمل خواهد شد.

هر چند عوامل ذکر شده نیز اهمیت خاص خود را برای وی دارا باشند. به فرض انگیزش پیشرفت این دانش آموز به عنوان یک انگیزش درونی مورد تقویت قرار گرفته باشد وی هم در دوران تحصیل و هم در آینده و یا شغلی خود چنین فعالیتها و عملکردهایی را همچنان در خود نشان خواهد داد. هر چند عوامل بیرونی انگیزشی برای وی حضور نداشته باشند. افرادی که با تحمل انواع سختیها و مشقتها به دنبال رسیدن به اهداف خود هستند در واقع از انگیزش درونی خود به عنوان نیرو دهنده و تقویت کننده استفاده می کنند.

مراکز ، سازمانهای و ارگانهای جامعه و کاربرد انگیزش درونی

این مراکز نیز عمدتا با مساله افزایش سطح عملکرد در گیر هستند. این مراکز چه در فرآیندهای اقتصادی و تولیدی فعالیت نمایند یا چه در شاخه های دیگر به یک اندازه می توانند از برنامه های مبتنی بر فعالسازی انگیزش درونی استفاده نماید و سطح عملکرد کارکنان خود و در نتیجه عملکرد مرکز یا سازمان خود را بالا ببرند. مدیران کارآمد با اتخاذ تدابیری این برنامه ها را در جریان مدیریت و راهبری خویش استفاده می کنند.

مهمترین مرحله ای که این برنامه ها فواید ثمر بخشی را سبب می شوند در مرحله انتخاب و استخدام کارکنان است. توجه به انگیزشهای درونی افراد عاملی بسیار مهم در پیش بینی میزان کارآیی آنها در طول خدمت خواهد بود. بر این اساس بویژه در محیط و موقعیت های شغلی انتخاب کراکنانی که از انگیزش درونی بالاتری برخوردار هستند ، بسیار مفید خواهد بود. در میان انگیزش درونی ، انگیزش پیشرفت بسیار قابل توجه می نماید.

افرادی که دارای انگیزش پیشرفت بالایی هستند به صورت خود جوش عملکرد کرده و برنامه های خود را سازمان می بخشند. این افراد معمولا رقیق و منظم تر از افراد دارای انگیزش پیشرفت پایینتر عمل می نمایند. برنامه های بهتر و پیشنهادات خلاقانه تری ارائه می کنند و روند کار را تحت تاثیر قرار می دهند.

افراد خود انگیخته یا افرادی که دارای انگیزش درونی هستند ، نیاز به استفاده مداوم از انگیزشهای بیرونی ندارند. هر چند استفاده از این مشوقها آنها را فعالتر و انگیخته تر می سازد اما کاهش یا فقدان آنها چندان تاثیری در کاهش انگیزش آنها برای فعالیت و در نتیجه کاهش عملکردشان نخواهد داشت.

در کشورهای پیشرفته معمولا توجه به سطح انگیزش درونی افراد اهمیت و جایگاه ویژه ای در مصاحبه های استخدامی دارد و حتی برای سهولت امر از ابزارها و آزمونهایی برای سنجش سطح انگیزش فرد استفاده می شود. بر این اصل مبحث انگیزش درونی از مباحث هم در یکی از حوزه های تخصصی روان شناسی با عنوان روانشناسی صنعتی و سازمانی است.

معایب و مزایای کاربرد سیستم انگزش درونی

در مقایسه با سیستم انگیزش بیرونی نتایج پایدار و مستمری از کاربرد این سیستم حاصل می شود. اما مدت زمان لازم برای ایجاد و راه اندازی آن اغلب طولانی است و معمولا به شیوه های تربیتی و مشاوران کودکی و نوجوانی مرتبط است.

این مطلب مفید بود؟
(0 رای)
0%

نوشتن نظرات

توجه : نظرات حاوی الفاظ نامناسب ، تهمت و افترا منتشر نخواهد شد.