نام قدیم شهرها و استان های ایران در دوران باستان

در این مطلب جدید در سال 1405 و سال 2026 ، نام قدیم شهر خود را میدانید؟ و نام شهر های ایران در زمان هخامنشیان و نام شهر های ایران باستان و نام قدیم استان های ایران و نام قدیم شهرهای ایران و کاسپین نام قدیم کدام شهر است و نام قدیم آزادشهر در جدول و شهرهای ایران به ترتیب حروف الفبا و نام قدیم ایران در نم نمک.

نام قدیم شهرهای مختلف ایران

ایران کشوری در غرب آسیا و منطقه خاورمیانه است. این کشور از باختر با ترکیه و عراق ، از شمال باختری با ارمنستان و جمهوری آذربایجان ، از شمال با دریای مازندران و ترکمنستان ، از شرق با افغانستان و پاکستان ، و از جنوب با دریای مکران و خلیج فارس هم مرز است. ایران با 1٫64 میلیون کیلومتر مربع گستره ، هفدهمین کشور پهناور جهان ، و با جمعیت 92٬1 میلیون نفر ، هفدهمین کشور پرجمعیت جهان است. ایران در تقسیمات کشوری به 31 استان تقسیم می شود. زبان رسمی ایران فارسی است. پایتخت و پرجمعیت ترین شهر این کشور تهران است و شهرهای مشهد ، اصفهان ، قم ، شیراز و کرج ، به ترتیب پرجمعیت ترین شهرهای ایران پس از پایتخت هستند.

نام قدیم استان های ایران

سرزمین ایران در دوران باستان به شیوه های مختلفی بخش بندی شده اند. اسامی ولایات قدیم ایران موافق کتیبه های داریوش بزرگ (فارسی قدیم) ، اَوستا ، نوشته مورخین ، جغرافی دانان عهد قدیم و اسامی کنونی (فارسی جدید) آنها در جدول زیر آمده است.

نام قدیم شهرهای ایران

• ﺁﺑﺎﺩﺍﻥ = آپادانا ، اوپاتان ، عَبادان (تلفظ عربی)
• ﺁﺑﺎﺩﻩ = ﺁﻭﺍﺩﯾﺠﻪ _ ﺁﭘﺎﺗﯿﻪ
• ﺍﺭﺍﮎ = سلطان آباد عراق ، سلطان آباد ، قلعه سلطان آباد

میدان باغ ملی اراک قبل از انقلاب

• ﺍﺭﺩﺑﯿﻞ = آرتاویل ، شهرمقدس
• ﺍﺳﻔﺮﺍﯾﻦ = مهرگان اسپراین ، سپهر آیین ، میان آباد
• ﺍﺷﮑﻨﺎﻥ = اشکان ، سودابگرد ، شهر مردگان
• ﺍﻧﺰﻟﯽ = ﺑﻨﺪﺭ ﭘﻬﻠﻮﯼ
• ﺍﻫﺮ = ﺍﺭﺳﺒﺎﺭﺍﻥ
• ﺍﯾﺬﻩ = انشان ، آنزان ، مالمیر ، آیاپیر
• ﺍﯾﻼﻡ = پشت کوه ، ردین ، ده بالا ، حسین آباد ، آلامتو
• ﺍﻫﻮﺍﺯ = سوق الاهواز ، هرمزاردشیر ، رام شهر ، هوجستان واجار ، اوکسین ، ناصریه
• ﺁﺫﺭﺷﻬﺮ =  توفارقان ، دهخوارقان ، دیوار قان
• ﺁﻣﻞ = آمارد ، آمرداد ، آمنیوس ، آملد ، آموی ، همو ، هفت شهر ، طبرستان ، آمله ، آمل
• ﺍﻧﺪﯾﻤﺸﮏ = دروازه خوزستان ، صالح آباد ، اری ترین ، آوان
• ﺍﯾﺮﺍﻧﺸﻬﺮ = ﭘﻬﺮﻩ ، گدروزیا ، فهره ، فهلفهره یا فهرج
• ﺍﺭﻭﻣﯿﻪ = ﺭﺿﺎﺋﯿﻪ ، طبارما
• ﺑﺠﻨﻮﺭﺩ = بیژن گرد ، بیژن یورد ، بزنجرد ، چرمغان ، چرمکان ، بوج نرد ، بجنُرد
• ﺑﻬﺒﻬﺎﻥ = آریاگان ، ارجان
• ﺑﻮﺷﻬﺮ = لیان ، سیراف ، رام اردشیر ، ابوشهر ، لیان ، ری شهر
• ﺑﺎﺑﻞ = مه میترا ، مامطیر ، بارفروش ده ، بارفروش
• ﺑﺎﺑﻠﺴﺮ = ﻣﺸﻬﺪ ﺳﺮ
• بندرماهشهر = ریوشهر ، معشور ، ماچول ، ماشول ، مهروبان ، ریشهر
• ﺑﻨﺪﺭ ﺍﻣﺎﻡ = ﺑﻨﺪﺭ ﺷﺎﻫﭙﻮﺭ
• ﺑﻨﺪﺭ ﺗﺮﮐﻤﻦ = ﺑﻨﺪﺭ ﺷﺎﻩ
• ﺑﻨﺪﺭ ﻋﺒﺎﺱ = گمبرون ، گامرون ، جرون ، بندر مبارکه عباسی
• ﺑﻬﺸﻬﺮ = تمیشان ، پنج هزاره ، اشرف البلاد
• ﺑﯿﺮﺟﻨﺪ = قهستا ، شهر کاج ها ،  برجند ، برجن ، برکن و بیرگند
• ﺑﯿﺠﺎﺭ = ﮔﺮﻭﺱ
• بیضا = انشان(زادگاه کوروش بزرگ) ، نسایک ، سپید
• ﭘﺎﻭﻩ = ﺍﻭﺭﺍﻣﺎﻧﺎﺕ
• ﺧﺮﻡ ﺍﺑﺎﺩ = خایدالو ، شاپورخواست
• ﭘﻠﺪﺧﺘﺮ = ﭘﺎﭘﯿﻞ
• ﭘﯿﺮﺍﻧﺸﻬﺮ = ﺧﺎﻧﻪ
• ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻥ = ﺿﯿﺎﺀﺁﺑﺎﺩ ، سیادهن
• ﺗﺒﺮﯾﺰ = تپریز ، تَورِز ، تاوریژ ، تَورِژ ، تِبریز ، توری
• تهران = طهران
• ﺗﻨﮑﺎﺑﻦ = ﺷﻬﺴﻮﺍﺭ ، فیض (صفویه) ، دیلم خاصه ، رسولی محله
• ﺟﻬﺮﻡ = ﮔﻬﺮﻡ
• ﺧﺮﻣﺸﻬﺮ = بیان ، المحمره
• ﺧﻠﺨﺎﻝ = ﻫﺮﻭﺁﺑﺎﺩ
• ﺧﻮﯼ = ﺳﻮﻟﺪﻭﺯ
• ﺩﺍﺭﺍﺏ = ﺩﺍﺭﺍﺑﮕﺮﺩ .. قدیمیترین ﺷﻬﺮ ﻫﺨﺎﻣﻨﺶ
• ﺩﺍﻣﻐﺎﻥ = صددروازه (شهر بزرگ در بین رومیان و یونانیان)
• ﺩﺭﻩ ﺷﻬﺮ = ﺑﺪﺭﻩ ، ماداکتو ، سیمره ، داراشهر
• ﺩﺭﻩ ﮔﺰ =  اتک ، خاوران ، پارت ، نسا ، پارتانیسا ، ابیورد ، محمدآباد
• ﺩﺯﻓﻮﻝ = آوان ، دژپل ، روناش ، دژپوهل
• ﺩﺳﺘﮕﺮﺩ = ﺧﻠﺠﺴﺘﺎﻥ
• ﺩﺷﺖ ﺁﺯﺍﺩﮔﺎﻥ = ﺳﻮﺳﻨﮕﺮﺩ - ﺩﺷﺖ
• ﺩﻫﺪﺷﺖ = ﺑﻼﺩﺷﺎﻫﭙﻮﺭ
• ﺩﻭﺩﺍﻧﮕﻪ = ﮐﻬﻨﻪ ﺩﻩ
• ﺩﯾﻮﺍﻧﺪﺭﻩ = ﻣﯿﺮﺍﻧﺸﺎﻩ ، نیوان
• رامه = رومه
• ﺭﺍﻣﺴﺮ = ﺳﺨﺖ ﺳﺮ
• ﺭﺷﺖ = ﺑﯿﻪ ﭘﺲ ، دارلمرز ، دارالامان ، رشت بازار ، وارنا
• ﺭﯼ = ﺭﺍﻗﺲ ، ﺭﮐﺲ
• ﺯﺍﻫﺪﺍﻥ = ﺩﺯﺩﺍﺏ ، دزاپ
• ﺯﻧﺠﺎﻥ = کهن دژ ، خمسه ، شهین
• سیرجان = سمنگان ، شیرگان ، شهریگان ، سیرگان ، سعیدآباد
• ﺳﺎﺭﯼ = ﻃﻮﺳﺎﻥ ، سارو ، سارویه ، ساراویتی ، زادراکارتا
• ﺳﺎﺭﺩﻭﺋﯿﻪ = ﺍﺳﻔﻨﺪﻗﻪ ﺟﯿﺮﻓﺖ
• ﺳﺒﺰﻭﺍﺭ = بیهق ، ساسویه ، ساسان آباد
• ﺳﻌﺎﺩﺕ ﺁﺑﺎﺩ = ﺣﺎﺟﯽ ﺁﺑﺎﺩ
• ﺳﻠﻤﺎﺱ = شاپور ، دیلمان ، دیلمَقان
• ﺳﻤﻨﺎﻥ = سمنان ، قومس ، کومش
• ﺳﻨﻨﺪﺝ = آشیانه عقاب ، سینه دژ ، سنه دژ ، سینه ، سیر ، سینه دژ
• ﺷﺎﺩﮔﺎﻥ = ﻓﻼﺣﯿﻪ ، الدورق
• ﺷﺎﻩ ﺁﺑﺎﺩ = ﻏﺮﺏ ﻫﺎﺭﻭﻥ ﺁﺑﺎﺩ
• ﺷﻤﯿﺮﺍﻧﺎﺕ = ﺗﺠﺮﯾﺶ ، طجرشت
• ﺷﻬﺮ ﮐﺮﺩ = دهکرد ، دهکردین
• ﺷﻬﺪﺍﺩ = ﺧﺒﯿﺾ
• ﺷﻮﺵ = ﺳﻮزیانا ، شوش دانیال ، سوس
• ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ = ﻋﻠﯿﺸﺎﻩ ﻋﻮﺽ
• ﺷﯿﺮﺍﺯ = خشتیوراز ، شهر راز ، شیرساز ، ﺷﯿﺮﺍﻥ ﺁﺯ 

آرامگاه حافظ سال 1316

• ﻃﺎﺭﻡ ﺳﻔﻠﯽ = ﺳﯿﺮﺩﺍﻥ
• ﻃﺎﺭﻡ ﻋﻠﯿﺎ = ﺟﻮﺭﺯﻕ
• ﻃﺎﻟﻘﺎﻥ = ﺷﻬﺮﮎ ، تلکان
• ﻃﺒﺲ = ﮔﻠﺸﻦ
• ﻋﻠﯽ ﺁﺑﺎﺩ = ﺷﺎﻫﯽ
• ﻓﺮﺩﻭﺱ = ﺗﻮﻥ
• ﻓﺮﯾﺪﻥ = ﺩﺍﺭﺍﻥ
• ﻓﺴﺎ = باشیا ، پسه ، پسا ، پساب
• ﻗﺎﺋﻢ ﺷﻬﺮ = علی آباد ، شاهی ، چمنو
• ﻗﺮﻭﻩ = ﯾﯿﻼﻕ ، اسفندآباد
• ﻗﺰﻭﯾﻦ = ارساس ، ارساسیا ، راژیا ، کشوین ، قسوین ، کاسپین ، شاد شاپور ، باب الجنه
• ﺷﻬﺮﺿﺎ = کُمشه ، قُمشه
• ﻗﻢ = کن ، کوآما ، هکاتوم پیل ، آرتاریت ، استانبر بوفارت کواد ، اشان ایرانوئارث کواد ، ممجان

عکس قدیمی حرم حضرت معصومه در قم

• ﻗﻮﭼﺎﻥ = ﺧﯿﺒﻮ ﺷﺎﻩ ، آساک
• ﮐﺎﺯﺭﻭﻥ ﺷﻬﺮ = ﺷﺎﻫﭙﻮﺭ
• ﮐﺎﺷﻤﺮ = تُرشیز ، سلطان آباد ، ترسیس ، کشمر
• کردکوی = توسکان ، نیم مردان ، میان کلا ، جمشیدآباد ، کردخیل ، تمیشه ، کردمحله
• ﮐﺮﻣﺎﻥ = گواشیر ، کارمانیا ، بوتیا ، بردسیر
• ﮐﺮﻣﺎﻧﺸﺎﻩ = الیپی ، کنپد ، کامبادن ، کارمیسین ، کرمینشان ، کارمیشین ، کرمیشین ، کرمیسین ، قرمسین ، قرمشین ، کرمانشاهان ، قهرمانشهر ، باختران
• ﮐﻼﺭﺩﺷﺖ = ﺣﺴﻦ ﮐﯿﻒ
• ﮐﻼﻟﻪ = ﮐﻮﮐﻼﻥ
• ﮐﻠﯿﺒﺮ = ﺑﺮﺑﺮ
• ﮔﭽﺴﺎﺭﺍﻥ = ﮐﺎﺭﻭﺍﻧﺴﺮﺍ
• ﮔﺮﮔﺎﻥ = استرآباد ، زادراکارتا ، ورکان ، ورکانه ، وهرکانه (به یونانی هیرکانیا)
• ﮔﺮﻣﺴﺎﺭ = خوار ، خواران ، خاریس
• ﮔﻨﺒﺪ ﮐﺎﻭﻭﺱ = دشت گرگان ، جرجان (معرب گرگان) و هیرکان باستانی
• ﻻﻫﯿﺠﺎﻥ = ﺭﯾﻪ
• ﻟﻨﺠﺎﻥ = لنجون ، لنجانات
• ﻟﻮﺍﺳﺎﻧﺎﺕ = ﮐﻠﻨﺪﻭﮎ
• ﻣﺮﯾﻮﺍﻥ = دور آشور (کارشاروکین) ، قلعه شاه آباد ، دژ شاهپور ، مراونیان
• ﻣﻼﯾﺮ = مال آگر ، مل آگر ، مال آیر ، دولت آباد
• ﻣﻠﮑﺎﻥ = ﻣﻠﮏ ﮐﻨﺪﯼ
• مشهد = توس ، سناباد
• ﻣﺸﮑﯿﻦ ﺷﻬﺮ = ﺧﯿﺎﻭ ، میمند ، خیاو ، وراوی ، بیشکین
• ﻣﻤﺴﻨﯽ = مالکی
• ﻣﯿﺎﻧﺸﻬﺮ = اسلام آباد ، باقی آباد ، سور
• ﻣﯿﺎﻧﻪ = میانج ، گرمرود
• نکا = پل سر ، مهروان
• ﻧﻮﺭ = ساﻟﺪﻩ
• ﻧﻬﺒﻨﺪﺍﻥ = ﺷﻮﺳﻒ
• ﻧﻰ ﺭﻳﺰ = نای ذی ، ﻧﻴﺰﻩ ﺭﻳﺰ (ﺳﻼﺡ ﺧﺎﻧﻪ ﮐﻮﺭﻭﺵ ﮐﺒﻴﺮ) ﻣﺤﻞ ﺳﺎﺧﺖ ﻧﻴﺰﻩ
• ﻧﯿﮑﺸﻬﺮ = ﻗﺼﺮ ﻗﻨﺪ
• ﻧﻮﺷﻬﺮ = خاچیک ، حبیب آباد ، ده نو
• ﻫﺸﺘﺮﻭﺩ = ﺁﺫﺭﺍﻥ ، سراسکانرود
• ﻫﻤﺪﺍﻥ = هگمتانه ، اکباتان ، امدانه ، آمادای ، آنادانا

عکس قدیمی همدان

• ﻫﺎﺩﯼ ﺷﻬﺮ = ﻋﻠﻤﺪﺍﺭ ﮔﺭﮔﺮ
• ﻫﺸﺘﭙﺮ = هشتپر طوالش ، تالش
• ﻫﻮﯾﺰﻩ = هوزگان
• ﯾﺎﺳﻮﺝ = ﺗﻞ ﺧﺴﺮﻭ ، یاسیج
• ﯾﺰﺩ = ﺍﯾﺴﺎﺗﯿﺲ ، گثه