ضرب المثل علاج واقعه قبل از وقوع باید کرد

توضیحات: Namnamak

در این مطلب جدید در سال 1405 و سال 2026 ، ضرب المثل علاج واقعه قبل از وقوع باید کرد در مواقعی بکار می رود که شخص با برنامه ریزی درست می تواند از حوادث پیشگیری کند.

زمینه پیدایش

در زمان های دور ، کشتی بزرگی دچار توفان شد و باعث شد که کشتی غرق شود. مسافران کشتی توی آب افتادند. در میان مسافران ، مردی توانست خودش را به تخته پاره ای برساند و به آن بچسبد موج ها تخته پاره و مسافرش را با خود به ساحل بردند. وقتی مرد چشمش را باز کرد ، خود را در ساحلی ناشناخته دید بدون هدف راه افتاد تا به روستا یا شهری برسد. راه زیادی نرفته بود که از دور خانه هایی را دید. قدم هایش را تندتر کرد و به دروازه شهر رسید.

در دروازه شهر گروه زیادی از مردم ایستاده بودند. همه به سوی او رفتند. لباسی گران قیمت به تنش پوشاندند. او را بر اسبی سوار کردند و با احترام به شهر بردند مسافر از این که نجات پیدا کرده خوشحال بود اما خیلی دلش می خواست بفهمد که اهالی شهر چرا آن قدر به او احترام می گذارند. با خودش گفت : .نکند مرا با کس دیگری عوضی گرفته اند..

مردم شهر او را یکراست به قصر باشکوهی بردند و به عنوان شاه بر تخت نشاندند مرد مسافر که عاقل بود ، سعی کرد به این راز پی ببرد . عاقبت به پیرمردی برخورد که آدم خوبی به نظر می رسید. محبت زیادی کرد تا اعتماد پیرمرد را به خود جلب کرد. در ضمن گفتگوها فهمید که مردم آن شهر رسم عجیبی دارند.

پیرمرد ، به او گفت : . معمولا شاهان وقتی چندسال بر سر قدرت می مانند ، ظالم می شوند. ما به همین دلیل هر سال یک شاه برای خودمان انتخاب می کنیم. هر سال شاه سال پیش خودمان را به دریا می اندازیم و کنار دروازه شهر منتظر می مانیم تا کسی از راه برسد. اولین کسی که وارد شهر بشود ، او را بر تخت شاهی می نشانیم. تختی که یکسال بیشتر عمر نخواهد داشت مسافر فهمید که چه سرنوشتی در پیش روی اوست . دو ماه بود که به تخت پادشاهی رسیده بود. حساب کرد و دید ده ماه بعد او را به دریا می اندازند. او برای نجات خود فکری کرد :

از فردا بدون این که اطرافیان بفهمند توی جزیره ای که در همان نزدیکی ها بود کارهای ساختمانی یک قصر آغاز شد .در مدت باقی مانده ، شاه یکساله هم قصرش را در جزیره ساخت و هم مواد غذایی و وسایل مورد نیاز زندگی اش را به جزیره انتقال داد

ده ماه بعد ، وقتی شاه خوابیده بود ، مردم ریختند و بدون حرف و گفتگو شاهی را که یکسال پادشاهی اش به سر آمده بود از قصر بردند و به دریا انداختند.

او در تاریکی شب شنا کرد تا به یکی از قایق هایی که دستور داده بود آن دور و برها منتظرش باشند رسید. سوار قایق شد و به طرف جزیره راه افتاد. به جزیره که رسید ، صبح شده بود. خدا را شکر کرد به طرف قصری که ساخته بود رفت اما ناگهان با همان پیرمردی که دوستش شده بود روبه رو شد. به پیرمرد سلام کرد و پرسید : .تو اینجا چه می کنی؟.

پیرمرد جواب داد : .من تمام کارهای تو را زیرنظر داشتم. بگو ببینم تو چه شد که به فکر ساختن این قصر در این جزیره افتادی؟.

مسافر گفت : .من مطمئن بودم که واقعه به دریا افتادن من اتفاق خواهد افتاد ، به همین دلیل گفتم که پیش از وقوع و به وجود آمدن این واقعه باید فکری به حال خودم بکنم..

پیرمرد گفت : .تو مرد باهوشی هستی. اگر اجازه بدهی من هم در کنار تو همین جا بمانم

از آن پس ، وقتی کسی دچار مشکلی می شود که پیش از آن هم می توانسته جلو مشکلش را بگیرد و یا هنگامی که کسی برای آینده برنامه ریزی می کند ، گفته می شود که علاج واقعه قبل از وقوع باید کرد.

شاعری نصیحت عابد را به شعر درآورده است :

بلا ندیده دعا را شروع باید کرد * علاج واقعه قبل از وقوع باید کرد(1)

پیامها

انسان باید در هر کاری دوراندیش باشد و عواقب آن کار را در نظر بگیرد.

جامعه ای موفق است که با وجود مشکلات و موانع ، پیشرفت کند و برای از میان برداشتن آنها برنامه ریزی و راهکار داشته باشد.

بهترین راه تندرستی و سلامت جسم و روان ، پیش گیری از بیماری ها پیش از درمان آنهاست.

کاربرد : در تشویق و توصیه به برنامه ریزی و پشت سر گذاشتن مشکلات احتمالی آینده و آینده نگری و عاقبت اندیشی به کار می رود.

ضرب المثل های هم مضمون

پشیمانی چه سود آخر ، چو در اول خطا کردی.

پشیمانی در دام چه سود.

چرا عاقل کند کاری که باز آرد پشیمانی.

دریغ سود ندارد چو رفت کار از دست.

عاقلا! مکن کاری کآورد پشیمانی!

کار چو از دست رفت ، آه ندامت چه سود.

نه سیر بخور ، نه کُندر بسوزان!(2)

اشعار هم مضمون

گنه ناکردن و بی باک بودن * بسی آسان تر از پوزش نمودن (فخرالدین اسعد گرگانی)

هر آن کو به هر کار بیند ز پیش * پشیمان نگردد ز کردار خویش(3) (اسدی)

ریشه های قرآنی حدیثی

امام صادق(علیه السلام) : «قِف عِندَ کُلِ اَمرٍ ، حَتی تَعرِفَ مَدخَلَهُ مِن مَخرَجِهِ ، قَبلَ اَن تَقَعَ فیه فَتَندَمَ؛ در هر کاری ، پیش از آنکه بدان مبادرت ورزی و پشیمان شوی ، درنگ کن تا آغاز و پایانش را بشناسی!»(4)

حضرت علی(علیه السلام) : «مَن نَظَرَ فِی العَواقِبِ سَلِمَ مِنَ النوائب؛ هر که عاقبت اندیش باشد ، از گرفتاری ها در امان ماند».(5)

حضرت علی(علیه السلام) : «مَن تورَط فی الامور غیرَ ناظرٍ فی العواقب فقد تَعَرَض لِمَدرَحاتِ النوائب؛ هر که دست به کاری زند ، بی آن که در عواقب آن بیندیشد ، خود را در مهلکه گرفتاری ها اندازد.(5)