معنی ضرب المثل مردن به عزت به از زندگانی به ذلت

در این مطلب جدید در سال 1405 و سال 2026 ، ضرب المثل مردن به عزت به از زندگانی به ذلت و داستان ضرب المثل مردن به عزت به از زندگانی به ذلت و حکایت ضرب المثل مردن به عزت به از زندگانی به ذلت و مردن به عزت به از زندگانی به ذلت کنایه از چیست و گسترش ضرب المثل مردن به عزت به از زندگانی به ذلت و داستان واقعی ضرب المثل مردن به عزت به از زندگانی به ذلت و جریان ضرب المثل مردن به عزت به از زندگانی به ذلت چیست و کاربرد ضرب المثل مردن به عزت به از زندگانی به ذلت و ضرب المثل مردن به عزت به از زندگانی به ذلت کجا استفاده می شود و داستان پند آموز ضرب المثل مردن به عزت به از زندگانی به ذلت در نم نمک.

کاربرد ضرب المثل مُردن به عزت ، به از زندگانی به مَذَلِت

این ضرب المثل در نکوهش و مذمت کسانی که آلوده منّت دیگران شده اند و با تحمل خواری از خودی و بیگانه سرزنش ها می شنوند ، گفته می شود. در تشویق و تحریک رگ غیرت ملت و تن ندادن به ذلت و خواری گفته می شود.

زمینه پیدایش

جوان مردی را در جنگ تاتار جراحتی هول رسید. کسی گفت : «فلان بازرگان نوشدارو دارد ، اگر بخواهی باشد که قدری ببخشد» و گویند آن بازرگان به بُخل معروف بود.

جوان مرد گفت : «اگر نوشدارو خواهم دهد یا ندهد و اگر دهد منفعت کند یا نکند. باری خواستن از وی زهر کُشنده است. حکما گفته اند : «اگر آب حیات به فروشنده [فی المثل] آب روی دانا نخرد که مُردن به عزت به از زندگانی به مَذَلِت!(1)

پیامها

1. زندگانی وقتی ارزش دارد که توأم با آزادی و آزادگی باشد.

2. جامعه ای که عزت را سرلوحه خویش قرار داده است از حمله نظامی و محاصره اقتصادی هراسی ندارد.

کاربرد

1. در نکوهش و مذمت کسانی که آلوده منت دیگران شده اند و با تحمل خواری از خودی و بیگانه زخم زبان ها و سرزنش ها می شنوند ، گفته می شود.

2. در تشویق و تحریک رگ غیرت ملت و تن ندادن به ذلت و خواری گفته می شود.

ضرب المثل های هم مضمون

• آدم ، دو بار نمی میرد.
• بمیرم به نام و نمانم به ننگ.
• به نام نیکو مُردن ، بِه که به ننگ زیستن.
• یک مرده به نام ، بِه که صد زنده به ننگ.(2)

اشعار هم مضمون

پیش شمشیر سرافکنده شوی * بِه که پیش چو خودی بنده شوی (جامی)

مرا مرگ بهتر از این زندگی * که سالار باشم ، کنم بندگی (فردوسی)(3)

ریشه های قرآنی حدیثی

امام علی(علیه السلام) : «اَلمَنِیَةُ وَ لاَ الدَنِیَةُ؛ مرگ آری ، اما پستی و خواری هرگز.»(4)

امام حسین(علیه السلام) : «مَوتٌ فی عِزٍ خَیرٌ مِن حَیاةٍ فی ذُلٍ؛ مرگ با عزت ، بهتر از زندگی با ذلت است».(5)

لغات

مذلت : خواری.

هول : ترسناک.

نوشدارو : باشد : شاید.

به علت : از روی.

سالار : سرور ، رئیس.

پی نوشت ها :

1. حسن ذوالفقاری ، داستان های امثال ، تهران ، مازیار ، چ 2، 1385، ص 774.

2. غلامرضا حیدری ابهری ، حکمت نامه پارسیان ، قم ، نشر جمال ، چ 1، 1385، ص 350.

3. همان.

4. نهج البلاغه سید رضی ، تحقیق : کاظم محمدی ، قم ، انتشارات امام علی(علیه السلام) ، چ 2، 1396 ه.ق ، حکمت 396.

5. علامه مجلسی ، بحارالانوار ، بیروت ، دار احیاء التراث ، چ 3، 1403 ه.ق ، ج 44، ص 192.