جشن بهمنگان و روز پدر چه روزی است؟

در این مطلب جدید در سال 1405 و سال 2026 ، جشن بهمنگان و روز پدر و روز پدر در ایران باستان چه روزی است و تبریک روز پدر باستانی و فلسفه روز مرد و روز پدر در تقویم ایرانی و مراسم روز پدر و روز پدر در ایران باستان و جشن شهریورگان روز پدر و علت نامگذاری روز پدر در نم نمک.

جشن بهمنگان و روز پدر چه روزی است؟

در ایران باستان و در گذشته های دور تنها روز بزرگداشت مادران و بانوان جشن گرفته می شده است که برابر با جشن اسپندگان بوده است اما در فرهنگ ایرانی تاریخ مشخصی برای روز پدر نبوده است و چند تاریخ را برای بزرگداشت و قدردانی از پدر در نظر گرفته اند.

برخی از زرتشتیان ، برگرفته از انگیزه اثر وهومن در شیوه رفتار مردان ، روز جشن بهمن گان را روز پدر می دانند. این جشن به مناسبت بهمن ماه و همانم شدن روز و ماه برگزار می شد. در این روز زنان و فرزندان به همسر و پدران خود هدیه می دادند و از آنها قدردانی می کردند.

اما انجمن موبدان تهران ، به خاطر اینکه برخی از زرتشتیان جشن بهمن گان را روز جانور اهلی می دانند ، تصمیم گرفت تا روز پدر را به جشن شهریورگان منتقل کند. آنها این کار را بدین دلیل انجام دادند که جشن شهریورگان به معنای شهریاری بر اراده و نفس است.

زرتشتیان باستان ، جشن بهمن گان را روز پدر می دانستند. اما زرتشتیان امروزه جشن شهریورگان را روز پدر می دانند.

جشن بهمنگان

بهمن از واژه اوستایی وهومن (vohomana) به معنای اندیشه نیک است؛ که از وه (vah) و در اوستا ونگهو (vangho) به معنای نیک و من (mana) به معنای اندیشه درست شده است. فروزه وهومن یکی از فروزه ها (امشاسپندان) اهورا مزدا است و در دنیای مینوی مظهر اندیشه نیک و دانش خدادا است.

این روز (جشن بهمن گان) به مردان اندیشه ور و درستکار تعلق دارد و در نزد پارسیان (زرتشتیان) به عنوان روز پدر نامیده می شود. در این روز زنان به مرد خود و فرزندان به پدران خود هدیه شایان می دهند و از آنان سپاسگزاری می کنند. ایرانیان باستان برای هر ماه از سال جشن داشتند و شادی را بسیار گرامی میداشتند و آنرا آفریده اهورا مزدا میدانستند. واژه غم در فرهنگ پارسیان معنی نداشت و آنرا مترادف با واژه اهریمن میدانستند.

ابوریحان بیرونی درباره جشن بهمنگان در «آثار الباقیه عن القرون الخالیه» نوشته است :

«روز دوم بهمن ، عید است. برای توافق دو نام ، آن را بهمنجه نامیده اند. بهمن نام فرضته موکل بر بهایم است که بشر به آنها برای عمارت زمین و رفع حوایج نیازمند است و مردم پارس در دیگ هایی از جمیع دانه های مأکول با گوشت غذایی می پزند و آن را با شیر خالص می خورند و می گویند که حافظه را این غذا زیاد می کند و این روز را در چیدن گیاهان و کنار رودخانه ها و جوی ها و روغن گرفتن و تهیه بخور و سوزاندنی ها خاصیتی مخصوص است و بر این گمانند که جاماسب وزیر گشتاسب این کارها را در این روز انجام می داد و سود این اشیاء در این روز بیشتر از دیگر روزها است.»

مردم در روز جشن بهمنگان ، غذا می پختند و بهمن سرخ و بهمن زرد بر کاسه ها می افشاندند. تره و ماست و ماهی می خوردند. زرتشتیان نیز در این جشن ، حیوانات سودمند را نمی کشند و هیچ گوشتی از آنها را در این روز نمی خوردند ، البته برخی از زرتشتیان در تمام روزهای بهمن از خوردن و کشتن خودداری می کردند.

در چنین جشنی ، همسایه ها دانگ خود را برای پخت آش به خانه ای که قرار بود آش آنجا پخته شود می دادند و همگی در پخت آن شریک بودند ، این آش به آش هفت دانه معروف بود.

جشن شهریورگان

شهریورگان یا آذرجشن یکی از جشن های 12 گانه ایران باستان و از جمله جشن های آتش بوده است. روز چهارم این ماه جشن شهریورگان است. امروزه زرتشتیان این جشن را بعنوان روز پدر می نامند.

مردم در این جشن ، آتش های خانگی بر پا می کردند و ستاش خداوند و نعمت های او را به جای می آوردند. در خانه های خود مهمانی می گرفتند و غذاها و خوراکی های مختلف آماده می کردند. شب هنگام نیز به خاطر تغییر وضع هوا ، در پشت بام ها آتش به پا می کردند.

در دوران اخیر ، زرتشتیان جشن شهریورگان را بعنوان روز پدر انتخاب کردند زیرا شهریور از امشاسپندان مردگونه است.