تاریخ روز ملی شدن صنعت نفت ایران(1405)

در این مطلب جدید در سال 1405 و سال 2026 ، روز ملی شدن صنعت نفت و تاریخ روز ملی شدن صنعت نفت و تاریخ شمسی روز ملی شدن صنعت نفت و روز ملی شدن صنعت نفت در تقویم امسال و تاریخچه روز ملی شدن صنعت نفت و روز ملی شدن صنعت نفت چه روزی است و تاریخ دقیق روز ملی شدن صنعت نفت و روز ملی شدن صنعت نفت چند شنبه است و روز ملی شدن صنعت نفت چندمه و روز ملی شدن صنعت نفت در تقویم میلادی و علت نامگذاری روز ملی شدن صنعت نفت و روز ملی شدن صنعت نفت و روز جهانی ملی شدن صنعت نفت در تقویم قمری و روز ملی شدن صنعت نفت در تقویم قمری در نم نمک.

روز ملی شدن صنعت نفت چه روزی است؟

29 اسفند

29 اسفند ، روز ملی شدن صنعت نفت

قانون ملی شدن صنعت نفت در واقع پیشنهادی بود که به امضای همه اعضای کمیسیون مخصوص نفت در مجلس شورای ملی ایران در 17 اسفند 1329 به مجلس ارائه شد و مجلس سنا نیز این پیشنهاد را در 29 اسفند 1329 تصویب کرد و پیشنهاد قانونی شد.

مروری بر تاریخچه ملی شدن صنعت نفت :

تصویب قانون ملی شدن صنعت نفت ایران در روز 29 اسفندماه سال 1329، نقطه عطفی در تاریخ سیاسی ، اقتصادی و مبارزات مردم ایران برای نجات سرمایه های ملی این مرز و بوم از دست بیگانگان به شمار می رود.

زمانی که اولین چاه نفت در ایران در بیش از یکصد سال قبل در منطقه مسجد سلیمان در استان خوزستان توسط یک شرکت انگلیسی کشف شد ، دولت وقت ایران هیچ آگاهی و درکی از این اتفاق مهم نداشت. اما کاشفان آن به خوبی می دانستند به چه ثروتی در ایران دست یافته اند و پایه های استعمار خود در ایران را با قراردادهای استثماری استخراج ، تولید و فروش نفت خام ایران بنا نهادند.شرکت های خارجی سال ها سرمایه مردم ایران را به تاراج بردند و دولت های وقت ایران هیچ گونه تلاش و توجهی برای احقاق حقوق مردم انجام ندادند.

دکتر “محمد مصدق ” بزرگمرد تاریج سیاسی و اقتصادی ایران حرکت بزرگی را در کشور آغاز کرد که سنگ بنای تفکر اقتصاد “بدون نفت” بود. وی در شهریورماه 1320 و سقوط رضاخان ، در انتخابات دوره چهاردهم مجلس وقت ، بار دیگر به مجلس راه یافت. شرایط بین المللی در این دوره ، به نحوی بود که کشورهای مختلف به ویژه روسیه ، انگلیس و آمریکا با پیشنهادهایی به دولت ایران ، خواستار کسب امتیاز نفتی بودند و از آنجا که انگلیس ، امتیاز بهره برداری از منابع نفت جنوب کشور را در اختیار داشت ، روسها درصدد کسب امتیاز منابع نفتی شمال و آمریکایی ها نیز به دنبال امتیاز نفت ، در ایران بودند.

دکتر مصدق که رهبری گروهی متشکل از 16تن از نمایندگان مجلس چهاردهم را برعهده داشت ، در خصوص واگذاری امتیاز نفت به خارجی ها گفت : “به بهانه اینکه به یک کشور نفت داده شده است ، نباید به هیچ کشور دیگری امتیاز داد چرا که این دور باطل تمامی نخواهد داشت.”

مصدق در دوارن مبارزات خود برای ملی کردن صنعت نفت ، بارها بر این نکته تاکید داشت که ایرانیان باید خود منابع نفتی کشورشان را اداره و بهره برداری کنند. دکتر مصدق برای مقابله با فشار شوروی برای گرفتن امتیاز نفت شمال ایران ، قانونی را در این دوره مجلس به تصویب رساند که دولت از مذاکره در مورد امتیاز نفت تا زمانی که نیروهای خارجی در ایران هستند ، منع می شد.

حرکت ملی شدن صنعت نفت در شرایطی شکل گرفت که ایران بزرگترین تولیدکننده نفت خام خاورمیانه بود و پس از آمریکا ، ونزوئلا و شوروی سابق؛ چهارمین تولیدکننده معتبر نفت خام دنیا محسوب می شد. در آن دوران ، کل تولید نفت خام ایران ، 32 میلیون تن در سال معادل بیش از یک سوم مجموع تولید نفت خام خاورمیانه 90میلیون تن در سال بود. از سوی دیگر ، ایران 90 درصد نفت خام مورد نیاز اروپای غربی را در آن دوران تامین می کرد.

بدنبال تلاش های دکتر مصدق برای نجات سرمایه های کشور از دست بیگانگان ، دربار پهلوی اجازه نداد وی در دوره پانزدهم مجلس ، به مجلس راه یابد. در این دوره هدف عوامل وابسته به انگلیس این بود که قرارداد سال 1933 دوره رضاشاه را به دست دولت ساعد مراغه ای و با تصویب مجلس تنفیذ کنند. اما بر اثر فشار افکار عمومی مقصود انگلیسی ها تأمین نشد و عمر مجلس پانزدهم به سر رسید.

لذا ، نارضایتی انگلیس از حرکت ملی شدن صنعت نفت و تلاش برای برهم زدن این حق خواهی ملت ایران ، امری کاملاً طبیعی بود. شرکت نفت انگلیس که به دلیل تاراج منابع نفتی ایران ، دارای سرمایه هنگفتی شده بود اکنون منافع خود را در خطر می دید. گسترش فعالیت های سیاسی پس از شهریور 1320 سبب گسترش مبارزات مردم و به ویژه توجه آنان به وضع قرارداد نفت شده بود. دکتر مصدق در مجلس و بیرون از آن این جنبش را که به «نهضت ملی شدن نفت» معروف شد ، هدایت می کرد.

در انتخابات مجلس شانزدهم با همه تقلبات و مداخلات شاه و دربار ، مصدق در دور دوم انتخابات ، به مجلس راه یافت و در این دوره طرح “ملی شدن صنعت نفت” به رهبری وی در مجلس تصویب شد. قانون ملی شدن صنعت نفت در واقع پیشنهادی بود که به امضای همه اعضای کمیسیون نفت در مجلس شورای ملی ایران در 17 اسفند 1329 به مجلس ارائه شد.

کمیسیون نفت ، کمیسیونی بود که در اول تیرماه 1329 در دوره شانزدهم مجلس شورای ملی ایران برای رسیدگی به لایحه نفت (معروف به لایحه گس-گلشائیان)تشکیل شد. همین کمیسیون پیشنهاد ملی شدن صنعت نفت را در اسفند 1329 به مجلس ارائه داد.

سرانجام با تلاش های دکتر مصدق و همراهان وی ، ماده واحده ملی شدن صنعت نفت در روز 24 اسفند ماه سال 1329 در مجلس شورای ملی مطرح و در روز 29 اسفندماه همان سال به تصویب رسید.