مهندس حسین دژاکام بنیان گذار کنگره 60 درگذشت + بیوگرافی

مهندس حسین دژاکام بنیان گذار و تئوریسین کنگره 60 درگذشت

مهندس حسین دژاکام ، بنیان گذار و تئوریسین جمعیت احیای انسانی کنگره 60، در مهرماه 1405 درگذشت. او از جمله پژوهشگران حوزه اعتیاد بود که با تکیه بر تجربه شخصی ، مطالعات و تحقیقات خود ، روش درمان تدریجی و پله ای اعتیاد را ابداع کرد و با تأسیس کنگره 60، فعالیت های خود را برای انتقال این روش به دیگران گسترش داد.

زندگی نامه و دوران کودکی

مهندس حسین دژاکام در 25 آبان سال 1328 در محله قدیمی ارگ کرمان ، معروف به میدان باغ ، در خانواده ای متوسط و پرجمعیت متولد شد. او سومین فرزند از یک خانواده 10 نفره شامل شش پسر و چهار دختر بود.

پدرش ، ایوب دژاکام ، از چهره های شناخته شده کرمان و از جمله کارشناسان موسیقی ، ورزشکاران رشته های کشتی ، دوومیدانی و دوچرخه سواری و از افسران نظامی بود و برادرش امیر دژاکام کارگردان و بازیگر سینما و تلویزیون است.

دوران کودکی حسین دژاکام با دشواری هایی همراه بود. او برای تأمین هزینه های شخصی خود در تابستان ها کار می کرد و به پرورش مرغ و تولید تخم مرغ محلی می پرداخت.

دژاکام در سنین 13 تا 14 سالگی نواختن ساز بادی ترومپت را فرا گرفت. اگرچه وضعیت تحصیلی او در سال های ابتدایی چندان مطلوب نبود ، اما با پشتکار و اراده توانست دوران هنرستان را به پایان برساند.

تحصیلات دانشگاهی و فعالیت های فنی

حسین دژاکام در سال 1348 در آزمون ورودی دانشگاه علم و صنعت ایران پذیرفته شد و تحصیل در رشته مهندسی الکتروتکنیک را آغاز کرد. او به دلیل نیاز به کار و تأمین هزینه های زندگی ، با وجود قبولی در دوره های روزانه و شبانه ، دوره شبانه را انتخاب کرد.

وی در فاصله سال های 1348 تا 1356، هم زمان با تحصیل در دانشگاه ، در شرکت هایی از جمله ITTsel و ناراتل و همچنین تأسیسات پارک ارم مشغول به کار بود.

دژاکام سرانجام در سال 1356 در رشته مهندسی الکتروتکنیک از دانشگاه علم و صنعت ایران فارغ التحصیل شد.

او در سال 1354 با زهرا عادل زاده بنام ، بهیار بیمارستان جم ، ازدواج کرد و حاصل این ازدواج سه فرزند ، شامل دو دختر و یک پسر ، بود.

تحقیق و تولید چشم های الکترونیکی در ایران

مهندس دژاکام در سال 1359، با همکاری دکتر روئین تن و جمعی از متخصصان ، تحقیقات خود را در زمینه ساخت و تولید چشم های الکترونیکی آغاز کرد. هدف این تحقیقات ، طراحی و تولید سامانه هایی برای حفظ سلامت و جان کارگران و استفاده از فناوری های مرتبط در کاربردهای صنعتی بود.

بخش قابل توجهی از درآمد او صرف این پروژه شد و تحقیقات پس از حدود سه سال به نتیجه رسید. این تلاش ها به طراحی و تولید چشم های الکترونیکی برای نخستین بار در ایران و تأسیس کارخانه ای در منطقه ایرانشهر ، در استان سیستان و بلوچستان ، انجامید.

این پروژه از فعالیت های فنی و صنعتی مهم دژاکام در سال های آغازین زندگی حرفه ای او به شمار می رفت.

او در زمینه های دیگری نیز سرمایه گذاری کرد ، اما بنا بر روایت زندگی نامه منتشرشده از سوی کنگره 60، بخش عمده این سرمایه گذاری ها به دلیل مشکلات ناشی از اعتیاد و تلاش های ناموفق برای ترک مواد از بین رفت. کارخانه چشم های الکترونیکی نیز در نهایت به دلیل ناتوانی در بازپرداخت تسهیلات بانکی مصادره شد.

آغاز مطالعات درباره انسان ، عرفان و اعتیاد

مهندس دژاکام مطالعات آزاد خود را در زمینه انسان ، عرفان ، روان شناسی ، تاریخ و فلسفه از اوایل دهه 1350 آغاز کرد. این مطالعات از دهه 1360 با تمرکز بیشتر بر عرفان و خودشناسی ادامه یافت.

انگیزه اصلی او برای پیگیری این مباحث ، شناخت انسان و یافتن راهی برای خروج از شرایطی بود که در اثر اعتیاد تجربه می کرد.

دژاکام از سال 1358 به صورت مستمر مصرف مواد مخدر ، از جمله تریاک و شیره ، را آغاز کرده بود. مصرف او ابتدا به شکل کشیدنی بود و در ادامه ، مصرف خوراکی نیز به آن اضافه شد. در سال های پایانی مصرف ، شیوه کشیدن مواد برای او بیشتر جنبه تشریفاتی پیدا کرده بود و مصرف خوراکی سهم عمده ای داشت.

او پیش از آغاز مصرف مستمر نیز تجربه مصرف تفننی مواد مخدر را داشت.

دو تجربه ناموفق برای ترک اعتیاد

حسین دژاکام دو بار برای رهایی از اعتیاد اقدام کرد که هیچ یک به درمان پایدار منجر نشد.

نخستین تلاش او در سال 1363 و به شیوه قطع ناگهانی مصرف مواد ، معروف به سقوط آزاد ، انجام شد. این دوره سه ماه ادامه یافت ، اما پس از آن مصرف مواد دوباره آغاز شد.

دومین تلاش در سال 1366 و با مراجعه به پزشک متخصص صورت گرفت. در این روش ، مصرف مواد طی یک دوره 21 روزه قطع شد و درمان دارویی و روان درمانی نیز انجام گرفت. این بار دژاکام توانست حدود 10 ماه از مصرف مواد خودداری کند ، اما بار دیگر به مصرف بازگشت.

او علت اصلی بازگشت خود را بازسازی نشدن سیستم های تخریب شده بدن در اثر مصرف مواد می دانست. از دیدگاه او ، با قطع مصرف ، عملکرد بخش هایی از بدن ، از جمله سیستم های مرتبط با تولید مواد شبه افیونی ، لزوماً به حالت طبیعی بازنمی گشت.

دژاکام در شرح تجربه خود گفته بود که پس از ترک ، با وجود قطع مصرف ، احساس می کرد دیگر مانند گذشته نیست؛ راه رفتن و صحبت کردن او را خسته می کرد و انگیزه و توان سابق را نداشت. او معتقد بود بخشی از توانایی های جسمی و روانی خود را نه در دوران مصرف ، بلکه در جریان روش های نادرست ترک از دست داده است.

پس از این دو تجربه ناموفق ، مصرف الکل نیز به برنامه زندگی او اضافه شد و میزان مصرف مواد مخدرش افزایش یافت؛ به گونه ای که روزانه حدود پنج تا شش گرم تریاک یا شیره را به صورت خوراکی مصرف می کرد.

کشف روش درمان تدریجی و پله ای اعتیاد

دژاکام پس از سال ها تجربه مصرف مواد مخدر و بررسی روش های مختلف ترک ، به این نتیجه رسید که برای درمان پایدار باید علاوه بر قطع مصرف ، وضعیت جسمی و سازوکارهای درونی بدن نیز مورد توجه قرار گیرد.

تجربه کاری او در تعمیر و راه اندازی دستگاه های مخابراتی و تلفن های داخلی با ظرفیت های 100، 200 و 500 شماره ای ، در شکل گیری شیوه نگاه تحلیلی او به انسان نیز موثر بود. او معتقد بود همان گونه که برای یافتن اشکال در میان انبوهی از سیم ها و اتصالات باید اجزای یک سیستم را بررسی کرد ، شناخت انسان و مسئله اعتیاد نیز نیازمند بررسی دقیق و مرحله به مرحله است.

بر اساس روایت دژاکام ، روش درمان تدریجی در بهمن ماه 1375 و در جریان آزمایشی ساده اما مهم شکل گرفت. او با الهام از نظم وعده های غذایی در ماه رمضان ، زمان مصرف مواد را در وعده های مشخص سحر و افطار تنظیم کرد و میزان مصرف را نیز تحت نظم قرار داد.

این تجربه به شکل گیری روشی انجامید که بر تنظیم زمان و میزان مصرف و کاهش تدریجی آن تأکید داشت. در این روش ، به جای قطع ناگهانی مواد ، کاهش مصرف به صورت مرحله ای دنبال می شود تا بدن فرصت سازگاری و بازسازی پیدا کند.

دژاکام در شرح این دوره از زندگی خود گفته بود که حدود 12 سال از اعتیاد بیزار بوده ، اما راه رهایی از آن را پیدا نمی کرده است.

او سرانجام در 14 آذر 1376، پس از اجرای روش ابداعی خود ، به رهایی از اعتیاد دست یافت. پس از این تجربه ، انتقال دانش و تجربیات خود به دیگران را به عنوان مهم ترین هدف فعالیت هایش دنبال کرد.

تأسیس جمعیت احیای انسانی کنگره 60

پس از رهایی از اعتیاد ، مهندس دژاکام حدود دو سال به بررسی ، تحقیق و آماده سازی مقدمات انتقال روش درمان خود به دیگران پرداخت.

در نهایت ، جمعیت احیای انسانی کنگره 60 در 31 شهریور 1378 با همکاری جمعیت مبارزه با اعتیاد ، ستاد مبارزه با مواد مخدر و با همراهی آقای فلاح ، دبیرکل وقت این ستاد ، تأسیس شد.

نخستین جلسه این مجموعه در ساختمان جمعیت واقع در خیابان کارگر جنوبی ، کوچه مهدی زاده ، پلاک 21، با همکاری خانم سهیلا جلودارزاده برگزار شد.

هدف از تأسیس کنگره 60، انتقال تجربه و دانش مرتبط با درمان اعتیاد ، کمک به افراد درگیر مصرف مواد مخدر و فراهم کردن زمینه ای برای آشنایی آنان با روش درمان تدریجی بود.

دژاکام در سال های بعد ، فعالیت های خود را در زمینه آموزش ، پژوهش و توسعه دیدگاه هایش درباره اعتیاد و درمان آن ادامه داد و کنگره 60 به محور اصلی این فعالیت ها تبدیل شد.

آثار مکتوب و دیدگاه های حسین دژاکام

بخش مهمی از تحقیقات و دیدگاه های مهندس دژاکام در قالب کتاب ها و مقالات منتشر شده است. از جمله آثار شناخته شده او می توان به کتاب «عبور از منطقه 60 درجه زیر صفر» اشاره کرد که به تجربه اعتیاد ، مسیر درمان و نگاه او به فرایند رهایی می پردازد.

از دیگر نوشته های او می توان به مطالبی با موضوع های زیر اشاره کرد :

• صورت مسئله اعتیاد
• سم زدایی و روش های ترک اعتیاد
• آنچه خانواده ها باید درباره اعتیاد بدانند
• انسان ، جهان بینی و فرایند درمان

در آثار دژاکام ، اعتیاد صرفاً به عنوان مسئله ای مرتبط با قطع مصرف مواد مطرح نمی شود؛ بلکه او بر ضرورت شناخت ابعاد جسمی ، روانی و جهان بینی انسان در فرایند درمان تأکید می کرد.

روش درمان تدریجی یا پله ای نیز از مهم ترین محورهای نظری و عملی فعالیت های او بود؛ روشی که بر اساس تجربه شخصی و تحقیقاتش شکل گرفت و مبنای فعالیت های آموزشی و درمانی کنگره 60 قرار گرفت.

درگذشت بنیان گذار کنگره 60

مهندس حسین دژاکام ، متولد 25 آبان 1328 در کرمان ، در مهرماه 1405 درگذشت. او در طول زندگی خود مسیرهای متفاوتی را از مهندسی و فعالیت های صنعتی تا پژوهش درباره انسان و اعتیاد تجربه کرد و سرانجام بخش مهمی از فعالیت های حرفه ای خود را به موضوع درمان اعتیاد اختصاص داد.

تجربه شخصی او از اعتیاد و تلاش های ناموفق برای ترک ، زمینه ساز پژوهش هایی شد که به ابداع روش درمان تدریجی و تأسیس جمعیت احیای انسانی کنگره 60 انجامید.

دژاکام با انتشار کتاب ها و مقالات و راه اندازی این مجموعه ، تلاش کرد تجربه ها و دیدگاه های خود را در اختیار دیگران قرار دهد. نام او در تاریخ فعالیت های کنگره 60 با پژوهش درباره مسئله اعتیاد ، ارائه روش درمان تدریجی و تلاش برای انتقال این روش به افراد درگیر اعتیاد پیوند خورده است.