دکتر ابوالقاسم رادفر درگذشت + بیوگرافی

ابوالقاسم رادفر نویسنده و پژوهشگر ادبیات فارسی درگذشت

ابوالقاسم رادفر ، نویسنده ، پژوهشگر و استاد زبان و ادبیات فارسی ، در 76 سالگی درگذشت. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی روز دوشنبه ، 20 مهر 1405 ، خبر درگذشت این استاد برگزیده ادبیات فارسی را اعلام کرد.

ابوالقاسم رادفر متولد سال 1329 در شهرستان تفرش بود. او تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در زادگاهش گذراند و در سال 1353 مدرک کارشناسی زبان و ادبیات فارسی را از دانشکده ادبیات دانشگاه مشهد دریافت کرد. رادفر در سال 1357 از دانشکده ادبیات دانشگاه تهران فارغ التحصیل شد و در سال 1362 با دفاع از رساله ای با عنوان «نقد و بررسی نکات دستوری فرهنگ های فارسی از نظر زبان شناسی و آواشناسی» ، مدرک دکتری خود را از این دانشگاه گرفت.

فعالیت های پژوهشی و مدیریتی

رادفر از سال 1360 فعالیت خود را به عنوان پژوهشگر در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ، که در آن زمان موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی نام داشت ، آغاز کرد. او در طول سال های فعالیت خود ، مسئولیت اجرای طرح ها و پژوهش های متعددی را در حوزه زبان شناسی ، کتاب شناسی ، ادبیات فارسی و شرح حال نگاری بر عهده داشت.

همکاری در طرح «فرهنگ دستور و زبان شناسی» به سرپرستی خسرو فرشیدورد ، سرپرستی طرح «فهرست قانون ادب حبیش تفلیسی» و مدیریت طرح «فرهنگ دانشوران ایران و اسلام» از جمله فعالیت های پژوهشی او بود. رادفر همچنین سرپرستی طرح های «زندگینامه شاعران» و «فرهنگ خاورشناسان» را بر عهده داشت که از مجموعه اخیر ، چهار جلد منتشر شده است.

او در حوزه مدیریت علمی نیز فعالیت داشت و از سال 1376 تا فروردین 1392 ریاست پژوهشکده ادبیات و مدیریت گروه زبان و ادبیات فارسی را بر عهده گرفت. مدیریت گروه پژوهشی تحقیقات ادبی در پژوهشکده ادبیات نیز از دیگر مسئولیت های او بود.

تدریس در دانشگاه های ایران و هند

این پژوهشگر ادبیات فارسی حدود سه دهه در دانشگاه های مختلف کشور ، از جمله دانشگاه تهران ، دانشگاه الزهرا ، دانشگاه شهید بهشتی ، دانشگاه تربیت مدرس ، دانشگاه شهید باهنر کرمان و شماری از دانشگاه های دیگر تدریس کرد.

حوزه های تدریس او طیف گسترده ای از موضوعات ، از تاریخ ادبیات ایران و جهان و ادبیات معاصر تا دستور زبان فارسی ، زبان شناسی ، نقد ادبی ، سبک شناسی ، معانی و بیان و روش تحقیق را در بر می گرفت.

رادفر همچنین از اردیبهشت 1372 تا آبان 1375، حدود سه سال در دانشگاه عثمانیه شهر حیدرآباد هند به تدریس درس هایی همچون مثنوی ، حافظ ، ادبیات معاصر ، دستور زبان ، زبان شناسی و آموزش زبان فارسی پرداخت. او در سال های پایانی فعالیت خود نیز در دانشکده هنر دانشگاه تربیت مدرس و پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری تدریس می کرد.

تألیف و تصحیح بیش از 25 کتاب

رادفر در کارنامه علمی خود تألیف و انتشار بیش از 25 جلد کتاب و حدود 80 مقاله در زمینه های کتاب شناسی ، مسائل دستوری و زبانی و موضوعات گوناگون ادبی را ثبت کرده است.

از جمله آثار او می توان به «چند مرثیه از شاعران پارسی گوی» ، «گزیده اشعار سیف فرغانی» ، «گزیده اشعار فارسی اقبال لاهوری» ، «فرهنگواره داستان و نمایش» ، «حافظ پژوهان و حافظ پژوهی» ، «فرهنگ بلاغی ادبی» ، «کتاب شناسی طبری» ، «کتاب شناسی نظامی گنجوی» و «کتاب شناسی ترجمه های قرآن» اشاره کرد.

«فرهنگ مقامات حریری» ، با همکاری علاءالدین افتخار جوادی ، «تصحیح ریاض الشعرای واله داغستانی» ، «تاریخ تذکره های عرفانی» ، «کشمیر ، ایران صغیر» ، «تعامل هنر و ادبیات در مکتب اصفهان» ، «زنان عارف» ، «فردوسی و شاهنامه در آن سوی مرزها» و «کتاب شناسی رودکی» از دیگر آثار او هستند.

رادفر همچنین در تصحیح و انتشار کتاب «ریاض العارفین» اثر رضاقلی خان هدایت با گیتا اشیدری همکاری داشت. این اثر در سال 1385 منتشر شد. «واقعات» اثر ملاخطا شوشتری ، «اندیشه های زرین فردوسی» ، «اندیشه های زرین اقبال لاهوری» ، «اندیشه های تاگور» ، «کتاب شناسی تاریخ بیهقی» و «کتاب شناسی ادبیات تطبیقی» نیز در شمار آثار او قرار دارند.

فعالیت های علمی و آموزشی ابوالقاسم رادفر ، از پژوهش در حوزه زبان و ادبیات فارسی و کتاب شناسی تا تدریس دانشگاهی و تصحیح متون ادبی ، بخش مهمی از کارنامه چند دهه ای او را تشکیل می دهد.