بیوگرافی کارولین برتوزی برنده جایزه نوبل و همسرش

 در ادامه با بیوگرافی کامل کارولین برتوزی یک شیمی دان آمریکایی و برنده جایزه نوبل با شما در نم نمک خواهیم بود.

زندگینامه کارولین برتوزی و همسرش(Carolyn Bertozzi)

کارولین برتوزی در 10 اکتبر سال 1966 در شهر لکسینگتون ایالت ماساچوست به دنیا آمد. او در خانواده ای رشد کرد که علم در آن مورد تشویق قرار می گرفت. پدرش ، ویلیام برتوزی ، استاد موسسه فناوری ماساچوست (MIT) بود و امیدوار بود دخترش نیز در همان دانشگاه تحصیل کند ، اما کارولین برنامه های دیگری در سر داشت.

برتوزی در سال 1984 به عنوان دانشجوی پیش پزشکی وارد دانشگاه هاروارد شد. او در تیم فوتبال دانشگاه بازی می کرد و همچنین نوازنده کیبورد در یک گروه موسیقی موفق بود. برتوزی می گوید : تا زمانی که درسی در شیمی آلی نگذراندم ، زیاد به شیمی فکر نکرده بودم. او امیدوار بود این درس اجباری سال دوم دانشگاه ، آخرین مواجهه اش با شیمی باشد. اما برعکس ، این درس الهام بخش او شد تا رشته تحصیلی اش را تغییر دهد و عشقی مادام العمر به شیمی در او شکل بگیرد.

شیمی زندگی مرا تغییر داد و من عاشق این رشته شدم

با این حال ، مسیر کارولین برتوزی بدون چالش نبود. در آن زمان الگوهای الهام بخش زیادی برای او وجود نداشت. تعداد زنان دانشمند موفق و شناخته شده اندک بود.

برتوزی در دوران کارشناسی با فضایی خصمانه در رشته ای مواجه شد که به گفته خودش در دهه 1980 «شهرتی مردسالارانه» داشت. او همچنین برای یافتن آزمایشگاهی که بتواند دانش نظری خود را در آن به کار بگیرد با مشکل روبه رو بود.

وی می گوید : آن زمان بود که برای نخستین بار متوجه شدم زنان به طور غیررسمی از ورود به برخی حوزه های علمی بازداشته می شوند یا دست کم موانعی بر سر راهشان قرار دارد که کار را بسیار دشوار می کند.

با وجود این ، او تسلیم نشد و در نهایت برای دوره های دکتری شیمی درخواست داد تا بتواند از آزادی ، انعطاف پذیری و چالش های فرهنگ کار در آزمایشگاه ، از جمله آزمایش های طولانی تا نیمه شب ، لذت ببرد.

تجربه ای متفاوت در برکلی

برتوزی تنها برای دومین بار در زندگی خود سوار هواپیما شد تا از دانشگاه کالیفرنیا ، برکلی بازدید کند. تفاوت فقط در آب وهوای گرم تر نبود؛ فضای دانشگاه نیز کاملا متفاوت بود. برکلی از زنان استقبال می کرد و یکی از مراکز اصلی شکل گیری رشته نوظهور بیوشیمی با فرهنگی فراگیر و پذیرنده بود. برتوزی بلافاصله فهمید که این همان دانشگاهی است که به دنبالش بوده است.

وی به آزمایشگاه «مارک بدنارسکی» ، استادیار جوان و پرانرژی ، پیوست. بدنارسکی او را با مطالعه گلیکان ها آشنا کرد؛ پوشش های قندی روی سلول ها که نقش های حیاتی در فرایندهای زیستی ایفا می کنند. درک عملکرد گلیکان ها می توانست اسرار سیستم ایمنی و بسیاری از بیماری ها را آشکار کند.

اما متأسفانه بدنارسکی به طور ناگهانی به سرطان مبتلا شد. برتوزی ناچار شد دکترای خود را بدون استاد راهنما به پایان برساند و برای انتشار مقالاتش نیز با دشواری روبه رو شد.

با این حال ، این بحران در نهایت به تجربه ای ارزشمند تبدیل شد. او یاد گرفت چگونه پروژه تحقیقاتی خود را به تنهایی هدایت و یک آزمایشگاه را مدیریت کند.

وی می گوید : از آن جا که تنها مانده بودم و همه چیز به خودم واگذار شده بود ، این فرصت را پیدا کردم که بدون زمزمه های مداوم دیگران در گوشم ، بفهمم واقعا می خواهم در آینده چه کاری انجام دهم.

شیفتگی به گلیکان ها و تولد شیمی بیوارتوگونال (Bioorthogonal)

پس از فارغ التحصیلی ، برتوزی همچنان مجذوب گلیکان ها بود. در اوایل دهه 1990، دانشمندان از ابزارهای جدید زیست شناسی مولکولی برای نقشه برداری از ژن ها و پروتئین ها استفاده می کردند. برتوزی امیدوار بود راهی پیدا کند تا حرکت قندهای موجود در گلیکان ها را بدون اختلال در شیمی طبیعی بدن موجودات زنده ردیابی کند.

وی موفق شد پروب های تصویربرداری مولکولی را به طور شیمیایی به گلیکان ها متصل کند تا بتوان آن ها را زیر میکروسکوپ مشاهده و نقشه برداری کرد.

در همان زمان ، حوزه «شیمی کلیک» (Click Chemistry) به سرعت در حال رشد بود؛ روشی که به مولکول ها امکان می دهد به شکلی سریع و کارآمد به یکدیگر متصل شوند و واکنش های شیمیایی را بهینه کنند.

برتوزی این مفهوم را یک گام فراتر برد و توانست آن را در موجودات زنده به کار گیرد؛ کاری که تا آن زمان غیرممکن تصور می شد.

وی این روش انجام واکنش های شیمیایی درون سیستم های زنده بدون ایجاد اختلال در فرایندهای طبیعی سلول را شیمی بیوارتوگونال نامید و به سرعت به چهره ای برجسته در دنیای علم تبدیل شد.

کار او به سیستم موقعیت یاب جهانی (GPS) برای ردیابی کربوهیدرات ها در بدن موجودات تشبیه شد.

برتوزی با استفاده از واکنش کلیکِ مبتنی بر کرنش (strain-promoted click reaction) توانست گلیکان ها را ردیابی کند. این گلیکان ها در تصاویر میکروسکوپی به رنگ سبز درخشان دیده می شدند ، در حالی که هسته سلول به رنگ آبی نمایش داده می شد. همین درخشندگی سبز به او امکان داد تا حرکت آن ها را در سلول دنبال کند.

از آزمایشگاه تا درمان بیماران

برتوزی بعدها به دانشگاه استنفورد رفت تا روحیه کارآفرینی خود را شکوفا کند و ابزارهای زیستی اش را به کاربردهای پزشکی تبدیل کند. او از آن زمان تاکنون چندین شرکت تأسیس کرده است تا دستاوردهای پژوهشی عمر خود را وارد عرصه درمان کند.

امروزه واکنش های بیوارتوگونال در سراسر جهان برای مطالعه سلول ها و ردیابی فرایندهای زیستی به کار می روند ، اما بزرگ ترین تأثیر آن ها در پزشکی دیده می شود؛ جایی که از شیمی بیوارتوگونال برای ساخت نسل جدیدی از داروها استفاده می شود.

برتوزی در حال توسعه روش هایی است که می توانند برای درمان سرطان و بیماری های خودایمنی به کار روند؛ هدفی که سال ها آرزوی آن را در سر داشت.

وی می گوید : هدف ما به عنوان یک دانشمند رسیدن به شهرت یا ثروت نیست. هدف اصلی کشف کردن و هدیه دادن آن کشفیات به بشریت است. این کشفیات و این دانش مدت ها پس از آنکه ما از دنیا رفتیم ، در اختیار بشریت باقی خواهند ماند.

کارولین برتوزی در سال 2022، به همراه مورتن ملدال (Morten Meldal) و کی. بری شارپلس (K. Barry Sharpless) جایزه نوبل شیمی را دریافت کرد.

وضعیت ازدواج و همسر کارولین برتوزی

کارولین برتوزی یک لزبین است و از اواخر دهه 1980 میلادی رابطه جنسی خود را آشکار کرده است. او و همسرش سه پسر دارند. او به عنوان یک لزبین آشکار در دانشگاه و علوم ، به عنوان الگویی برای دانشجویان و همکارانش عمل کرده است.

تنوع؛ راز موفقیت

دستاوردهای برتوزی تنها حاصل سخت کوشی و شجاعت او در برابر تبعیض و طردشدگی دوران دانشجویی نبود. او همچنین مصمم بود محیطی ایجاد کند که افراد متعلق به گروه های کمتر دیده شده بتوانند در آن بهترین و خلاقانه ترین پژوهش های خود را انجام دهند ، دوست پیدا کنند و همکاری های علمی شکل دهند. برتوزی ایجاد چنین فضایی در آزمایشگاه را «ابرقدرت پنهان» خود توصیف کرده است.

وی می گوید : در طول سال ها بارها از من پرسیده اند راز موفقیت آزمایشگاهت چه بود؟ پاسخ بسیار ساده است : تنوع.